Το πρόγραμμα των φρεγατών FDI HN περνά πλέον στη φάση που “μιλάει” με έργα και όχι με τελετές. Στα μέσα Φεβρουαρίου, η εικόνα από τα ναυπηγεία της Λοριάν δείχνει ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί και –το σημαντικότερο– υπάρχουν ενδείξεις επιτάχυνσης, καθώς η εμπειρία της πρώτης μονάδας έχει ήδη «κλειδώσει» κρίσιμες διαδικασίες και έχει αφαιρέσει το βάρος της “πρώτης φοράς”.
Την ώρα που η δεύτερη ελληνική FDI, ο «ΝΕΑΡΧΟΣ», ξεκίνησε τις πρώτες θαλάσσιες δοκιμές στη Λοριάν, η τρίτη μονάδα, η «ΦΟΡΜΙΩΝ», μπαίνει στη δική της κρίσιμη περίοδο ελέγχων: άρχισαν οι εν όρμω δοκιμές, που αποτελούν τον απαραίτητο προθάλαμο πριν από τα sea trials, τα οποία τοποθετούνται χρονικά για το προσεχές καλοκαίρι.
Από “ναυπήγηση” σε “ενιαία πλατφόρμα”
Η είσοδος μιας σύγχρονης φρεγάτας στις εν όρμω δοκιμές δεν είναι τυπική διαδικασία. Είναι το σημείο όπου το πλοίο παύει να είναι ένα σύνολο επιμέρους τεχνικών εργασιών και αρχίζει να λειτουργεί ως ενιαία πλατφόρμα. Εκεί πρέπει να αποδειχθεί ότι υποσυστήματα, δίκτυα, ισχύς, αυτοματισμοί και διασυνδέσεις “δένουν” σε ένα σταθερό, αξιόπιστο σύνολο, έτοιμο να βγει στο πέλαγος χωρίς να επιστρέφει διαρκώς για διορθώσεις.
Με απλά λόγια, οι εν όρμω δοκιμές ελέγχουν την “καρδιά” της πλατφόρμας: ηλεκτροπαραγωγή, διανομή ισχύος, δίκτυα ελέγχου, αυτοματισμούς, αντλίες και υδραυλικά, πυρασφάλεια, εφεδρείες, διαδικασίες επανεκκίνησης, αλλά και την αξιοπιστία σε φορτία που προσομοιώνουν πραγματική επιχειρησιακή λειτουργία. Δεν μετρά μόνο αν κάτι δουλεύει∙ μετρά αν δουλεύει προβλέψιμα, αν αντέχει και αν μπορεί να επανέλθει γρήγορα σε περίπτωση αστοχίας.
Το “κλειδί” της ψηφιακής αρχιτεκτονικής
Στις FDI HN, η απαίτηση ανεβαίνει ακόμη περισσότερο λόγω της ψηφιακής τους φιλοσοφίας. Πρόκειται για πλατφόρμες που βασίζονται στη διαχείριση δεδομένων, στη σύνθεση τακτικής εικόνας και στη διαλειτουργικότητα. Άρα στις εν όρμω δοκιμές δοκιμάζεται και η αντοχή των δικτύων σε φόρτο, οι διασυνδέσεις, η σταθερότητα του συστήματος όταν αυξάνεται η πολυπλοκότητα. Γι’ αυτό η φάση αυτή θεωρείται η απαραίτητη “γέφυρα” προς τα sea trials: όσο πιο καθαρά κλειδώσει το τεχνικό υπόβαθρο με δεμένο το πλοίο, τόσο πιο αποδοτικός θα είναι ο χρόνος στη θάλασσα.
Η «ΚΙΜΩΝ» άνοιξε τον δρόμο – και επιταχύνει τους επόμενους
Το σημείο καμπής για τις ελληνικές FDI ήταν η παράδοση της πρώτης μονάδας, της «ΚΙΜΩΝ». Το πρώτο πλοίο “σηκώνει” πάντα τον μεγαλύτερο όγκο δοκιμών, επιβεβαιώσεων και διορθώσεων, όχι επειδή η σχεδίαση είναι αδύναμη, αλλά επειδή πρέπει να κλειδώσει η βασική συμπεριφορά της πλατφόρμας και να αποτυπωθεί στην πράξη τι σημαίνει επιχειρησιακή λειτουργία για ένα ψηφιακό πλοίο υψηλής τεχνολογίας.
Η εμπειρία της «ΚΙΜΩΝ» –παρατηρήσεις, fine tuning, διαδικασίες που αποδίδουν καλύτερα στη θάλασσα– δεν μένει στο παρελθόν. Μεταφέρεται οργανωμένα και γίνεται εργαλείο επιτάχυνσης: για τον «ΝΕΑΡΧΟ» αυτό σημαίνει πιο καθαρό δοκιμαστικό πλαίσιο και λιγότερη ανάγκη επαναλήψεων· για τη «ΦΟΡΜΙΩΝ» σημαίνει ακόμη πιο ώριμη είσοδο στις εν όρμω δοκιμές, με βεβαιότητα ότι ακολουθείται ήδη δοκιμασμένη λογική και όχι “αχαρτογράφητη” διαδρομή.
Καλοκαίρι: το τεστ των sea trials για τη «ΦΟΡΜΙΩΝ»
Όταν η «ΦΟΡΜΙΩΝ» βγει στο πέλαγος το καλοκαίρι, δεν θα κριθεί μόνο ως πλεύσιμη πλατφόρμα. Θα κριθεί ως πλατφόρμα επιβίωσης και επιχειρησιακής διαχείρισης: ως σύστημα που πρέπει να παράγει εικόνα και να στηρίζει αποφάσεις σε χρόνους που δεν συγχωρούν καθυστερήσεις. Γι’ αυτό οι εν όρμω δοκιμές είναι η βάση πάνω στην οποία “χτίζεται” η επιτυχία των θαλάσσιων δοκιμών.
Ταυτόχρονα, η παράλληλη εξέλιξη δεύτερης και τρίτης μονάδας δείχνει ότι η διαδικασία λειτουργεί πλέον ως πρόγραμμα και όχι ως μεμονωμένη προσπάθεια. Ο «ΝΕΑΡΧΟΣ» μεταφέρει το κέντρο βάρους από το ναυπηγείο στο πέλαγος με την έναρξη sea trials, ενώ η «ΦΟΡΜΙΩΝ» περνά το τεχνικό κατώφλι των εν όρμω δοκιμών για να ακολουθήσει στο αμέσως επόμενο διάστημα.
Η «ΚΙΜΩΝ» στην Ελλάδα: από την εκπαίδευση βάσης στη θάλασσα
Στην Ελλάδα, η «ΚΙΜΩΝ» έχει ήδη ανοίξει το επιχειρησιακό κεφάλαιο, με πρώτη εκπαιδευτική έξοδο από τον Ναύσταθμο Σαλαμίνας και διήμερη παρουσία σε Σαρωνικό και Μυρτώο. Η εκπαίδευση εντός Ναυστάθμου είναι καθημερινή και δομημένη (διαδικασίες, check lists, ασκήσεις ετοιμότητας, σταθμοί μάχης, επικοινωνίες, προσομοιώσεις), όμως η εν πλω εκπαίδευση αλλάζει τον ρυθμό: το πλοίο κινείται, οι αισθητήρες δουλεύουν σε πραγματικό περιβάλλον, το πλήρωμα εκτελεί βάρδιες και κάθε απόφαση έχει επιχειρησιακή συνέπεια.
Ο σχεδιασμός προβλέπει σταδιακή κλιμάκωση μέχρι την πλήρη επιχειρησιακή πιστοποίηση: από τα βασικά της ασφάλειας ναυσιπλοΐας, της λειτουργίας μηχανών και των καθημερινών κινήσεων, μέχρι σύνθετες ασκήσεις, συνεργασία με άλλα πλοία και αεροπορικά μέσα, παραγωγή/διαχείριση τακτικής εικόνας, αεράμυνα περιοχής, διαχείριση κορεσμού, διαδικασίες εμπλοκής και μετάβαση σε πραγματικά πυρά.
Η πλήρης επιχειρησιακή πιστοποίηση της «ΚΙΜΩΝ» τοποθετείται στο καλοκαίρι – χρονικά παράλληλα με τα sea trials της «ΦΟΡΜΙΩΝ» – ενώ στο βάθος “τρέχει” ήδη η αντίστροφη μέτρηση για την έλευση του «ΝΕΑΡΧΟΥ» στην Ελλάδα. Και φυσικά ακολουθεί η 4η FDI, ο «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ».
Αλλαγή εποχής για το Πολεμικό Ναυτικό
Το διακύβευμα δεν είναι απλώς “καινούριο πλοίο”. Η είσοδος των FDI σηματοδοτεί αλλαγή εποχής: αεράμυνα περιοχής, ψηφιακή αρχιτεκτονική, δικτυοκεντρική λειτουργία και επιχειρησιακή φιλοσοφία που απαιτεί αντίστοιχη ωριμότητα σε διαδικασίες και ανθρώπους. Το πρόγραμμα, πλέον, δεν περιγράφεται με μακρινές ημερομηνίες, αλλά με στάδια που υλοποιούνται: ο «ΝΕΑΡΧΟΣ» στη θάλασσα, η «ΦΟΡΜΙΩΝ» στις εν όρμω δοκιμές, η «ΚΙΜΩΝ» σε κλιμακούμενη εκπαίδευση με στόχο την πιστοποίηση. Αυτό είναι το πραγματικό σημάδι ότι “φουλάρουν μηχανές”.