Ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν έθιξαν το θέμα των S-400 κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους στην Ασγκαμπάτ, όπως επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος Τύπου, Ντμίτρι Πεσκόφ. Ο Πεσκόφ ανέφερε ότι η πιθανότητα επιστροφής των πυραυλικών συστημάτων αεράμυνας S-400 δεν αποτέλεσε αντικείμενο των συνομιλιών τους, υπογραμμίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στις ρωσοτουρκικές σχέσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Bloomberg είχε αναφέρει πως η Τουρκία εξετάζει την πιθανότητα επιστροφής του συστήματος αεράμυνας S-400 στη Ρωσία, υπό την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, το ζήτημα αυτό υποτίθεται ότι συζητήθηκε στη συνάντηση στην Ασγκαμπάτ.
Bloomberg: Επιστροφή των S-400 ζήτησε ο Ερντογάν από τον Πούτιν
Το δημοσίευμα
Bloomberg: Ο Ερντογάν φέρεται να ζήτησε από τον Πούτιν «επιστροφή» των S-400 – Σενάριο επαναπροσέγγισης με ΗΠΑ και F-35
Ένα από τα πιο σημαντικά αίτια της ρήξης Άγκυρας–ΗΠΑ επανέρχεται στο τραπέζι, καθώς δημοσίευμα του Bloomberg αποδίδει στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κίνηση υψηλού ρίσκου: να θέσει στον Βλαντιμίρ Πούτιν το ενδεχόμενο επιστροφής των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400, ανοίγοντας –τουλάχιστον θεωρητικά– δρόμο για επανασύνδεση με το αμερικανικό πρόγραμμα των F-35.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Τούρκος πρόεδρος έθεσε το ζήτημα στη συνάντησή του με τον Ρώσο ομόλογό του στο Τουρκμενιστάν, την προηγούμενη εβδομάδα, γεγονός που αναζωπυρώνει τις εκτιμήσεις ότι η Άγκυρα εξετάζει μια στρατηγική αναδίπλωση. Το Bloomberg σημειώνει ότι η Τουρκία φέρεται να διερευνά σοβαρά το ενδεχόμενο επιστροφής των S-400 που αγόρασε από τη Ρωσία, μια επιλογή που μέχρι πρόσφατα αντιμετωπιζόταν ως πολιτικά σχεδόν αδιανόητη.
Το διακύβευμα, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, δεν είναι μόνο συμβολικό. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να αποτελέσει «κλειδί» για να ξεμπλοκάρει η τουρκική πρόσβαση σε μαχητικά F-35 αμερικανικής κατασκευής, σε μια εξέλιξη που θα σήμαινε ουσιαστική επαναπροσέγγιση με την Ουάσιγκτον και αναθεώρηση της πορείας που χάραξε η Άγκυρα τα τελευταία χρόνια.
Η αμερικανική θέση παραμένει σκληρή και ευθέως συνδεδεμένη με τους S-400. Πρόσφατες δηλώσεις του πρέσβη των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, επανέφεραν ωμά το δίλημμα: η Τουρκία «δεν πρέπει να διαθέτει S-400» εάν θέλει να επανενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35. Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον δεν αφήνει περιθώριο για «συμβιβασμούς» τύπου συνύπαρξης ρωσικής αεράμυνας με αμερικανικά stealth.
Η τουρκική πλευρά, κατά το δημοσίευμα, αρνήθηκε να σχολιάσει. Από την άλλη, το Κρεμλίνο διέψευσε ότι το θέμα των S-400 συζητήθηκε στη συνάντηση των δύο ηγετών. Παρ’ όλα αυτά, η ίδια η φημολογία –και κυρίως η πολιτική λογική που τη συνοδεύει– ενισχύει την αίσθηση ότι η Άγκυρα δοκιμάζει για πρώτη φορά μετά από χρόνια μια διέξοδο από το αδιέξοδο που η ίδια δημιούργησε: να κρατά ρωσικό σύστημα-σύμβολο «ανεξαρτησίας», αλλά ταυτόχρονα να διεκδικεί πρόσβαση στον δυτικό αμυντικό πυρήνα.
Αν το σενάριο αποκτήσει συνέχεια, δεν θα μιλάμε για μια τεχνική διευθέτηση εξοπλισμών, αλλά για επιλογή προσανατολισμού. Και όταν αγγίζεις τους S-400, αγγίζεις το ίδιο το αφήγημα ισχύος και «αυτονόμησης» που έχτισε ο Ερντογάν απέναντι στη Δύση. Το ερώτημα πλέον είναι αν η Άγκυρα είναι έτοιμη να πληρώσει το πολιτικό τίμημα στο εσωτερικό της – και αν η Ουάσιγκτον θα δεχθεί πράγματι ότι μια «επιστροφή» αρκεί για να γυρίσει ο διακόπτης.