Επιμέλεια: Χρήστος Κωνσταντινίδης
Στο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης και της δημόσιας συζήτησης για τα όρια της διεθνούς προστασίας πέρασε εκ νέου η υπόθεση του Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί, μετά τις τοποθετήσεις του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνου Πλεύρη στην Ολομέλεια της Βουλής. Ο υπουργός ανέβασε και άλλο την ένταση για το ζήτημα που αφορά τον Ποντιακό Ελληνισμό, καθώς υπερασπίστηκε την πρωτοβάθμια απορριπτική απόφαση ασύλου, λέγοντας ότι αυτή δεν «πατά» σε πληροφορίες τρίτων –ούτε σε τουρκικές αρχές– αλλά σε «σοβαρά ερωτήματα» που προκύπτουν από τις ίδιες τις αφηγήσεις του αιτούντος σε έξι συνεντεύξεις στην Υπηρεσία Ασύλου.
Η συζήτηση άνοιξε με επίκαιρη ερώτηση του προέδρου της ΝΙΚΗΣ, Δημήτρη Νατσιού, ο οποίος χαρακτήρισε «ακατανόητη και ανάλγητη» την απόφαση που οδηγεί –όπως υποστήριξε– σε απέλαση προσώπου ελληνικής καταγωγής.
Ο Θάνος Πλεύρης ανέφερε ότι ο φάκελος συνοδεύεται από εμπεριστατωμένη έκθεση περίπου 120 σελίδων και ότι η απόφαση θεμελιώνεται στη λεγόμενη ρήτρα αποκλεισμού της Σύμβασης της Γενεύης. Δηλαδή, ότι δεν μπορεί να χορηγηθεί διεθνής προστασία σε πρόσωπο για το οποίο προκύπτουν ενδείξεις συμμετοχής σε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Σύμφωνα με όσα είπε στη Βουλή, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο αιτών φέρεται να υπηρέτησε εθελοντικά σε ειδικές μονάδες του τουρκικού στρατού, σε επιχειρήσεις που συνδέονται με κουρδικά χωριά, γεγονός που ενεργοποιεί –κατά τον χειριστή του φακέλου– τον έλεγχο για αποκλεισμό από το άσυλο.
«Δεν υπάρχει παραμικρή πληροφορία από τους Τούρκους» – τα στοιχεία, λέει, είναι από τις δικές του περιγραφές
Απαντώντας στον ισχυρισμό ότι «αυτά τα λένε οι Τούρκοι», ο υπουργός επέμεινε πως δεν έχει εισφερθεί πληροφορία από τουρκικές αρχές και ότι το περιεχόμενο που αξιολογήθηκε προέρχεται αποκλειστικά από τις έξι αφηγηματικές συνεντεύξεις του ίδιου του Γιαϊλαλί.
Στην τοποθέτησή του ανέφερε ως ενδεικτικά παραδείγματα πράξεις που, εφόσον αποδοθούν και τεκμηριωθούν, εμπίπτουν στον πυρήνα της ρήτρας αποκλεισμού: αναφορές για εμπλοκή σε γεγονότα όπως κάψιμο χωριών, εκτοπισμούς και βασανισμούς σε συνθήκες κράτησης αιχμαλώτων.
Γιαϊλαλί: «Η Ελλάδα θέλει να με απελάσει επειδή αποκάλυψα εγκλήματα πολέμου στην Τουρκία»! Καταγγελία για πολιτική απόφαση πριν τη συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν
Από την πλευρά του, ο Γιάννης Βασίλης Γιαϊλαλί απορρίπτει πλήρως το κυβερνητικό αφήγημα και περνά στην αντεπίθεση, καταγγέλλοντας ότι η διαδικασία απέλασης έχει καθαρά πολιτικό χαρακτήρα και ότι ο χρονισμός της «δεν είναι τυχαίος». Σε δημόσιο μήνυμά του υποστηρίζει πως οι ελληνικές αρχές επιχειρούν να τον θέσουν εκτός χώρας λόγω όσων έχει καταθέσει ως αυτόπτης μάρτυρας σε υποθέσεις «εγκλημάτων πολέμου», προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενη επιστροφή του στην Τουρκία θα τον εκθέσει σε άμεσο κίνδυνο, βασανιστήρια και πολυετή κράτηση. Αυτοπροσδιορίζεται ως ανθρωπιστής ακτιβιστής, αντιρρησίας συνείδησης και ειρηνιστής, με δράση υπέρ της αναγνώρισης ιστορικών εγκλημάτων (Πόντιοι, Αρμένιοι, Ασσύριοι) και πολυετή αλληλεγγύη προς τους Κούρδους, ενώ περιγράφει ότι στην Τουρκία βρέθηκε επί χρόνια στο στόχαστρο, με συλλήψεις, προσαγωγές και φυλακίσεις – κάνοντας ειδική αναφορά στη φυλακή υψίστης ασφαλείας του Ελαζίγ και σε αναφορές της τουρκικής Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (IHD).
Παράλληλα, λέει ότι έχει βρεθεί αντιμέτωπος με βαριές διώξεις, ακόμη και με κατηγορίες «διεθνούς κατασκοπείας» ως δήθεν δίαυλος μεταξύ PKK και ελληνικών υπηρεσιών, κάτι που –κατά τον ίδιο– τον ανάγκασε να φύγει από την Τουρκία και να περάσει στην Ελλάδα. Κεντρικό του επιχείρημα είναι ότι η κίνηση απέλασης «κουμπώνει» με τις διμερείς ισορροπίες, καθώς –όπως σημειώνει– εκδόθηκε λίγο πριν από συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν, με σχολιαστές να τη χαρακτηρίζουν ακόμη και «πακέτο-δώρο» προς την Άγκυρα. Τέλος, καταγγέλλει ότι η ελληνική πλευρά θεωρεί πως «θα είναι ασφαλής» στην Τουρκία, ενώ ο ίδιος επιμένει ότι επιστροφή ισοδυναμεί με κίνδυνο ζωής, και απευθύνει κάλεσμα σε οργανώσεις, συλλογικότητες και κόμματα να κινητοποιηθούν για να επανεξεταστεί η απόφαση.
Το επόμενο βήμα: προσφυγή του αιτούντος και δευτεροβάθμια κρίση
Ο Θάνος Πλεύρης δήλωσε ότι αναμένει την προσφυγή του κ. Γιαϊλαλί, εκφράζοντας την προσδοκία ότι σε δεύτερο βαθμό θα δοθούν απαντήσεις στα συγκεκριμένα ερωτήματα. Παράλληλα επισήμανε πως η διαδικασία είναι θεσμοθετημένη και η πολιτική ηγεσία δεν «γράφει» αποφάσεις ασύλου κατά βούληση, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να κινηθεί νομικά μετά τη δευτεροβάθμια απόφαση, υπό τις προϋποθέσεις που περιέγραψε.