Επιμέλεια: Μαρία Ζαχαράκη, SigmaLive
Η τουρκική διπλωματία επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα του εξοπλισμού των ελληνικών νησιών, εστιάζοντας στα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot. Σύμφωνα με τους τουρκικούς ισχυρισμούς, τα εν λόγω οπλικά συστήματα εγκαταστάθηκαν στη νήσο Κάρπαθο, με αφορμή την ευρύτερη περιφερειακή αστάθεια και τη σύγκρουση που εμπλέκει το Ιράν. Μέσω αυτής της τακτικής, η Άγκυρα επιχειρεί να διεθνοποιήσει την ελληνοτουρκική αντιπαράθεση. Στο πλαίσιο αυτό, τα μέσα ενημέρωσης της γειτονικής χώρας προβάλλουν τη συγκεκριμένη εξέλιξη ως «αντεπίθεση» απέναντι στην Ελληνική Δημοκρατία, η οποία, σύμφωνα με το τουρκικό αφήγημα, προσπαθεί να διαμορφώσει τετελεσμένα γεγονότα στο Αιγαίο Πέλαγος, έχοντας την υποστήριξη των δυτικών κρατών.
Η φερόμενη μεταφορά των συστημάτων αεράμυνας Patriot, καθώς και η γενικότερη ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής διάταξης, ερμηνεύονται από τα τουρκικά μέσα μαζικής ενημέρωσης ως μια συντονισμένη πολιτική που στοχεύει στην πρόκληση και την επιχειρησιακή περικύκλωση της Τουρκίας. Απέναντι σε αυτή την υποτιθέμενη απειλή, η τουρκική πλευρά εμφανίζεται αποφασισμένη να αντιδράσει σε πολλαπλά επίπεδα, προκρίνοντας τόσο τις διπλωματικές οδούς όσο και την προβολή μιας αυστηρής αποτρεπτικής ρητορικής.
Η «διεθνοποίηση» τετελεσμένων
Ενδεικτικό του κλίματος είναι το δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Μιλιέτ (Milliyet), η οποία κυκλοφόρησε με τον κεντρικό πρωτοσέλιδο τίτλο «Καιροσκόπος Ελλάδα». Το ρεπορτάζ αναλύει την αμυντική στάση της Αθήνας ως κομμάτι μιας ευρύτερης στρατηγικής, η οποία, όπως διατείνονται διπλωματικές πηγές από την Άγκυρα, έρχεται σε αντίθεση με το διεθνές δίκαιο. Υπογραμμίζεται ότι η Τουρκία έχει ήδη θέσει το ζήτημα ενώπιον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Το βασικό επιχείρημα της τουρκικής διπλωματίας είναι ότι οι ενέργειες της Ελλάδας συνιστούν απόπειρα για τη δημιουργία νέων δεδομένων στο επιχειρησιακό πεδίο.
«Προκλητική πολιτική»
Στο πλαίσιο της αρθρογραφίας της εφημερίδας Μιλιέτ, φιλοξενούνται οι δηλώσεις του πρέσβη επί τιμή, Ουλούτς Οζουλκέρ (Uluç Özülker). Ο Τούρκος διπλωμάτης υιοθετεί έναν εξαιρετικά επικριτικό τόνο αναφορικά με τις ελληνικές πρωτοβουλίες, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι «η Ελλάδα δεν μπορεί να διεξάγει πόλεμο εναντίον » και, παράλληλα, ότι «δεν ενεργεί με τη δική , αλλά με εξωτερική υποστήριξη». Συνεχίζοντας την ανάλυσή του, ο ίδιος εκτιμά πως «αυτό που κάνει η Ελλάδα είναι να ακολουθεί μια πολιτική που θα προκαλέσει την Τουρκία και να ενεργεί στρατολογώντας την υποστήριξη των μεγάλων δυνάμεων», ενώ κάνει ρητή αναφορά σε «πολιτική περικύκλωσης ».
Ταυτόχρονα, ο Ουλούτς Οζουλκέρ επιχειρεί να υποβαθμίσει την ουσιαστική στρατιωτική αξία των αμυντικών κινήσεων της Αθήνας. Ειδικότερα, σημειώνει ότι «είναι αδύνατο για αυτά τα συστήματα να δημιουργήσουν μια πραγματική στρατιωτική υπεροχή εναντίον », βασίζοντας το σκεπτικό του στο γεγονός ότι οι ελληνικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από τα μικρασιατικά παράλια θα καθίσταντο εξαιρετικά ευάλωτες σε περίπτωση μιας ενδεχόμενης ένοπλης σύγκρουσης.
Νομικές αιχμές και υπαινιγμοί
Προσεγγίζοντας το ζήτημα από νομική οπτική γωνία, ο καθηγητής διεθνούς δικαίου Γιουτζέλ Ατζέρ (Yücel Acer) επικεντρώνει την επιχειρηματολογία του στο καθεστώς της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, υποστηρίζει ότι «αυτά τα νησιά πρέπει να διατηρηθούν πλήρως αποστρατιωτικοποιημένα και χωρίς στρατεύματα». Επιπλέον, προχωρά στη σύνδεση της ανάπτυξης των συστημάτων αεράμυνας με αυτό που ο ίδιος χαρακτηρίζει ως πρόσχημα, αναφέροντας χαρακτηριστικά «τις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις».
Ο καθηγητής Γιουτζέλ Ατζέρ αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προειδοποίηση ότι «εάν η Ελλάδα δεν συμμορφώνεται με τη Συνθήκη , τότε η Τουρκία έχει το δικαίωμα να αναστείλει τις σχετικές διατάξεις στην Ελλάδα». Μάλιστα, προχωρά ένα βήμα παραπέρα, χαρακτηρίζοντας μια τέτοιου είδους γεωπολιτική εξέλιξη ως «πολύ σοβαρή κατάσταση για την Ελλάδα».
«Επεκτατική νοοτροπία »
Υιοθετώντας ένα ακόμη πιο αιχμηρό ύφος, ο απόστρατος αντιστράτηγος των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, Μεχμέτ Οκάν (Mehmet Okan), απορρίπτει κατηγορηματικά την οποιαδήποτε νομική βάση των ελληνικών αμυντικών κινήσεων. Στις δημόσιες τοποθετήσεις του, ο απόστρατος αξιωματικός δηλώνει απερίφραστα ότι «οι δικαιολογίες που προβάλλει δεν έχουν καμία απολύτως νομική ισχύ», ενώ παράλληλα κάνει λόγο για «εκδήλωση ».
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο Μεχμέτ Οκάν καταλήγει σε μια απολύτως σαφή προειδοποίηση προς την ελληνική πλευρά, τονίζοντας: «Η Δημοκρατία απάντηση για να αποτρέψει τέτοια τετελεσμένα. Κανείς δεν πρέπει να δοκιμάσει τη δύναμη ».
Στο στόχαστρο η Ελλάδα για «παραβίαση διεθνούς δικαίου» στο Αιγαίο
Κινούμενο στο ίδιο μήκος κύματος, το τουρκικό φιλοκυβερνητικό τηλεοπτικό δίκτυο Α Χαμπέρ (A Haber) εστιάζει στις ίδιες εξελίξεις. Σε αναλυτικό δημοσίευμά του, το οποίο φέρει τον τίτλο «Επικίνδυνη κλιμάκωση στο Αιγαίο: Η Αθήνα κινεί πυραύλους Patriot προς αποστρατικοποιημένα νησιά», το εν λόγω μέσο παρουσιάζει την επίσημη αντίδραση της τουρκικής πλευράς, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη διπλωματική διάσταση της αντιπαράθεσης.
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο συγκεκριμένο ρεπορτάζ, επισημαίνεται πως «η Τουρκία ξεκίνησε διπλωματικές πρωτοβουλίες ενώπιον , , με το αιτιολογικό ότι η ενέργεια αυτή αντιβαίνει στο διεθνές δίκαιο».
Το τουρκικό ειδησεογραφικό μέσο υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη υπόθεση επαναφέρει δυναμικά στο προσκήνιο τη μακροχρόνια διαμάχη αναφορικά με το νομικό καθεστώς των νησιών. Πρόκειται για εδάφη τα οποία, όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, «βάσει διεθνών συμφωνιών έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς».
Η ανάπτυξη Patriot ως «πρόκληση» και αιτία έντασης
Το δημοσίευμα του δικτύου A Haber εστιάζει την προσοχή του στον προβαλλόμενο ισχυρισμό περί της ανάπτυξης των αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot στη νήσο Κάρπαθο. Η συγκεκριμένη στρατιωτική κίνηση παρουσιάζεται από τους αναλυτές ως ένας κρίσιμος παράγοντας που οδηγεί σε περαιτέρω κλιμάκωση.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο κείμενο της ανάλυσης, «ο ισχυρισμός ότι η Ελλάδα ανέπτυξε σύστημα αεροπορικής άμυνας Patriot στην Κάρπαθο, οδήγησε σε νέα έξαρση ».
Η συγκεκριμένη επιχειρησιακή εξέλιξη παρουσιάζεται από την τουρκική πλευρά ως μια ενέργεια η οποία προκαλεί «αντίδραση στην Άγκυρα». Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη των οπλικών συστημάτων συνδέεται άμεσα με το νομικό καθεστώς που διέπει τα νησιά, καθώς επισημαίνεται ρητά ότι η Κάρπαθος «έχει μη στρατιωτικό καθεστώς στο πλαίσιο ».