Με εμφανώς υποβαθμισμένη εκπροσώπηση εμφανίστηκε η Τουρκία στη 62η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου (13-15 Φεβρουαρίου), επιλέγοντας ουσιαστικά να «σνομπάρει» το κορυφαίο φόρουμ διεθνούς ασφάλειας, μετά την –όπως αναφέρεται– έντονη τουρκική αντίδραση στην πρόσκληση και συμμετοχή Σύρων Κούρδων εκπροσώπων από τη βορειοανατολική Συρία (Ροζάβα).
Σύμφωνα με το The Amargi, η Άγκυρα φέρεται να αντέδρασε στην παρουσία αντιπροσώπων της Δημοκρατικής Αυτόνομης Διοίκησης Βόρειας και Ανατολικής Συρίας (DAANES), μεταξύ των οποίων ο διοικητής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) Μαζλούμ Άμπντι και η συμπρόεδρος εξωτερικών σχέσεων της DAANES Έλχαμ Άχμαντ. Η εξέλιξη αυτή, σημειώνει το δημοσίευμα, «κουμπώνει» με τη διαχρονική γραμμή της Τουρκίας να μην αναγνωρίζει πολιτική νομιμοποίηση σε κουρδο-ηγετούμενες δομές στη Ροζάβα.
Απόντες Φιντάν και Γκιουλέρ – Aποσύρθηκαν και άλλα «βαριά» ονόματα
Η τουρκική δυσαρέσκεια αποτυπώθηκε πρακτικά με απουσίες υψηλού συμβολισμού: ο ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν και ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ δεν πήγαν στο Μόναχο. Παράλληλα, όπως αναφέρεται, αποσύρθηκαν κι άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι, μεταξύ τους και ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ, ο οποίος είχε προγραμματιστεί να μιλήσει.
Την Τουρκία εκπροσώπησε τελικά ο επικεφαλής της ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν, ο οποίος είχε διμερείς επαφές για τη Συρία και την περιφερειακή ασφάλεια, χωρίς όμως την πολιτική «ομπρέλα» που θα έδινε η παρουσία Φιντάν-Γκιουλέρ.
Το «παράδοξο»: Ένταση στο εξωτερικό, διαδικασία ειρήνης στο εσωτερικό
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντίφαση που αναδεικνύει το δημοσίευμα: η ένταση για τη συμμετοχή Κούρδων της Συρίας έρχεται σε μια περίοδο που η Άγκυρα φέρεται να τρέχει εσωτερικά διαδικασία κουρδικής προσέγγισης και «ειρηνευτικής» διαχείρισης, με αναφορές ακόμα και σε επαφές που αγγίζουν τον φυλακισμένο Αμπντουλάχ Οτσαλάν. Με άλλα λόγια, η Τουρκία εμφανίζεται να πατά σε δύο βάρκες: «Διάλογος» εντός, απόρριψη νομιμοποίησης εκτός συνόρων.
Κουρδικό διπλωματικό «άλμα» στο Μόναχο
Την ίδια ώρα, η κουρδική αντιπροσωπεία εκμεταλλεύτηκε το βήμα. Σύμφωνα με το The Amargi, έγιναν συναντήσεις υψηλού επιπέδου με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, τον Σύρο ΥΠΕΞ Ασάαντ αλ-Σιμπάνι, καθώς και Ευρωπαίους αξιωματούχους. Στο τραπέζι μπήκαν θέματα όπως:
-
η ενότητα της Συρίας και το πλαίσιο «μετά Άσαντ»,
-
η ενσωμάτωση σε ένα ενιαίο συριακό κράτος,
-
εγγυήσεις για πολιτισμικά/πολιτικά δικαιώματα των Κούρδων (γλώσσα, θεσμική αναγνώριση κ.ά.).
Το δημοσίευμα χαρακτηρίζει τη συμμετοχή τους ως διπλωματικό ορόσημο, επειδή ενισχύει την προσπάθεια των κουρδικών δομών να αποκτήσουν τυπική αναγνώριση σε μια μελλοντική συριακή διευθέτηση.
Άμπντι: «Επιβίωση πρώτα» – Από στρατιωτικός εταίρος σε πολιτικό παίκτη
Κεντρικό στοιχείο της κάλυψης είναι και όσα είπε ο Μαζλούμ Άμπντι σε αποκλειστική συνέντευξη (16 Φεβρουαρίου) στον αρχισυντάκτη του The Amargi, Καμάλ Τσομανί. Ο Άμπντι περιγράφει τις συγκρούσεις του Ιανουαρίου στη Συρία ως υπαρξιακή απειλή για τους Κούρδους και απορρίπτει το αφήγημα «δυτικής προδοσίας», λέγοντας ότι οι ΗΠΑ ποτέ δεν υποσχέθηκαν πως θα προστατεύσουν τους Κούρδους απέναντι σε Τουρκία ή Δαμασκό. Παραδέχεται, ωστόσο, ότι η αμερικανική αντίδραση ήταν αρχικά αργή, πριν υπάρξει παρέμβαση που οδήγησε σε κατάπαυση πυρός (18 Ιανουαρίου) και σε συμφωνία (29 Ιανουαρίου), με λεπτομέρειες που –όπως σημειώνεται– δεν έχουν δημοσιοποιηθεί πλήρως.
Το βασικό μήνυμά του;: Ενότητα των Σύρων Κούρδων και επιβίωση πάνω από εσωτερικές έριδες ή ιδεολογικές καθαρότητες. Παράλληλα, δείχνει μια μετάβαση της SDF από «καθαρά στρατιωτικό εταίρο» κατά του ISIS σε πολιτικό συνομιλητή που θέλει θέση στο τραπέζι της συνταγματικής και κρατικής ανασυγκρότησης της Συρίας.
Η μεγάλη εικόνα του Μονάχου: «Under Destruction» και Ευρώπη-πάροχος ασφάλειας
Στο φόντο, η Διάσκεψη κινήθηκε –όπως αναφέρεται– γύρω από τη φθορά του διεθνούς «κανόνες-βασισμένου» συστήματος, με την έκθεση “Under Destruction” να υπογραμμίζει ρήγματα, κινδύνους από κυβερνοεπιθέσεις/παραπληροφόρηση και μια αίσθηση ότι οι ΗΠΑ υπό την κυβέρνηση Τραμπ μεταβάλλουν την παραδοσιακή τους στάση. Στο επίκεντρο βρέθηκε και η ανάγκη η Ευρώπη να περάσει από «καταναλωτής» σε πάροχος ασφάλειας, με περισσότερες αμυντικές δαπάνες και ανθεκτικότητα απέναντι σε υβριδικές απειλές.
Συμπέρασμα: Η τουρκική «αποχή» από το Μόναχο δεν είναι απλώς πρωτόκολλο. Είναι μήνυμα: η Άγκυρα επιμένει ότι η Ροζάβα δεν θα αποκτήσει πολιτική νομιμοποίηση διεθνώς. Όμως, το γεγονός ότι οι Κούρδοι κάθισαν σε τραπέζια υψηλού επιπέδου –και μάλιστα σε ένα φόρουμ που καθορίζει ατζέντες– δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα, την οποία η Τουρκία επιχειρεί να «κόψει» από τη ρίζα. Αν θα τα καταφέρει, θα φανεί στο πεδίο: Συρία, Δαμασκός, Ουάσινγκτον, και –αναπόφευκτα– στην ίδια την τουρκική εσωτερική ισορροπία.