Με σκληρή ρητορική και σαφές πολιτικό υπόβαθρο, η εθνικιστική εφημερίδα Aydınlık επαναφέρει στο προσκήνιο το θέμα των οθωμανικών–τουρκικών μνημείων στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι αφήνονται στην εγκατάλειψη –ιδίως στα Δωδεκάνησα και τη Δυτική Θράκη– με αποτέλεσμα να «φθείρονται» και να «εξαφανίζονται» σταδιακά. Το δημοσίευμα παρουσιάζει την εικόνα όχι ως φυσική φθορά του χρόνου, αλλά ως συνειδητή πολιτική που πλήττει την ιστορική μνήμη και την τουρκική ταυτότητα των μουσουλμανικών κοινοτήτων.
Αφορμή εκδήλωση στη Σμύρνη
Σύμφωνα με την Aydınlık, αφορμή για το ρεπορτάζ αποτέλεσε εκδήλωση που διοργάνωσαν στη Σμύρνη:
-
το ROİSDER (οργάνωση με την ονομασία «Τούρκοι της Ρόδου, της Κω και των Δωδεκανήσων») και
-
το Παράρτημα Σμύρνης του «Συλλόγου Αλληλεγγύης Τούρκων της Δυτικής Θράκης».
Η εκδήλωση έφερε τίτλο «Τα τουρκικά αρχιτεκτονικά έργα στην Ελλάδα που έχουν αφεθεί στη φθορά του χρόνου» και πραγματοποιήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου στο κέντρο “Sancar Maruflu Sivil Toplum Yerleşkesi”.
Η παρέμβαση Χαλατσόγλου: δύο αιτίες για την «εξάλειψη»
Κεντρική ομιλήτρια, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ήταν η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Μαρμαρά Νεβάλ Κονουκ Χαλατσόγλου, η οποία ισχυρίστηκε ότι τα πολιτιστικά και αρχιτεκτονικά μνημεία της οθωμανικής περιόδου στην Ελλάδα «σταδιακά εξαφανίζονται».
Η ίδια αποδίδει την «εξάλειψη», όπως λέει, σε δύο λόγους:
-
επειδή τα μνημεία συμβολίζουν την οθωμανική–τουρκική κυριαρχία και λειτουργούν ως υπενθύμιση ιστορικών γεγονότων που ερμηνεύει ως «τραυματικά» για την ελληνική πλευρά,
-
επειδή –κατά την άποψή της– η καταστροφή/εγκατάλειψη στοχεύει στη διακοπή της ιστορικής συνέχειας των τουρκικών/μουσουλμανικών κοινοτήτων, ώστε να «ξεχάσουν το παρελθόν τους» και να πληγεί η ταυτότητά τους.
Από τη φθορά στον «πολιτισμικό αφανισμό»
Η Aydınlık μεταφέρει ότι η Χαλατσόγλου δεν αντιμετωπίζει την απώλεια μνημείων ως απλή εγκατάλειψη ή έλλειψη πόρων, αλλά ως κομμάτι μιας ευρύτερης διαδικασίας που χαρακτηρίζει «πολιτισμικό αφανισμό», συνδέοντάς την μάλιστα με τον τρόπο που συγκροτείται η σύγχρονη ελληνική εθνική ταυτότητα — την οποία, κατά το δημοσίευμα, θεωρεί ότι επιδιώκει να αποσυνδεθεί από την οθωμανική κληρονομιά.
ROİSDER: «Κοινή κληρονομιά» – πρόταση για TİKA και κοινές αποκαταστάσεις
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρόεδρος του ROİSDER, καθηγητής Μουσταφά Καϊμακτσί, φέρεται να υποστήριξε ότι τα οθωμανικά–τουρκικά μνημεία στην Ελλάδα αποτελούν «κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας», ενώ η εγκατάλειψή τους –όπως ισχυρίζεται– υπονομεύει την πολιτισμική ποικιλομορφία σε βαθμό που την χαρακτηρίζει ακόμη και ως «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας».
Παράλληλα, κάλεσε την Ελλάδα να αποδεχθεί πρόταση της τουρκικής υπηρεσίας TİKA για κοινά προγράμματα αποκατάστασης, με στόχο —όπως λέει— τα μνημεία:
-
να αποκατασταθούν «σύμφωνα με την αυθεντική τους μορφή» και
-
να αποκτήσουν νέες κατάλληλες χρήσεις μέσα από διακρατικές συμφωνίες.
Με λίγα λόγια: το θέμα δεν παρουσιάζεται ως καθαρά πολιτιστικό. Παρουσιάζεται ως πεδίο ταυτότητας, επιρροής και συμβολικής κυριαρχίας.
Να πάμε και στο δία ταύτα; Είναι απαράδεκτο να μιλούν οι Τούρκοι, οι οποίοι κατέκαψαν εκκλησίες και μοναστήρια και έκαναν την Αγιά Σοφιά τζαμί. Το δημοσίευμα μας λέει ξεκάθαρα, ότι η Τουρκία θέλει να διαπράξει επιχείρηση διείσδυσης μέσω της TİKA δηλαδή την Τουρκική Υπηρεσία Συνεργασίας και Συντονισμού που είναι ο κύριος κρατικός φορέας για την υλοποίηση αναπτυξιακών προγραμμάτων σε διεθνές επίπεδο, μέσω της οποίας η Άγκυρ ασκεί επιρροή σε 170 χώρες έχοντας πραγματοποιήσει πάνω από 33.000.