breaking newsΕλλάδα

Η ακτινογραφία μιας κοινωνίας που φτωχοποιείται: Ανάπτυξη για λίγους, ακρίβεια για τους πολλούς

Τα ευρήματα της Metron Analysis που αφορούν την αίσθηση που έχουν οι Έλληνες για την οικονομική τους κατάσταση είναι εντυπωσιακά: το 52% δήλωσε ότι ήταν οικονομικά καλύτερα το 2019 σε σχέση με σήμερα, το 27% ότι είναι καλύτερα σήμερα και το 19% τόνισε ότι βρίσκεται στην ίδια οικονομική κατάσταση.

Έχει ενδιαφέρον ότι και πέρυσι στην αντίστοιχη έρευνα της ίδιας εταιρείας οι απαντήσεις ήταν ίδιες, 52% καλύτερα το 2019. Στο ερώτημα για το εάν η οικονομική του κατάσταση έχει βελτιωθεί σε σχέση με έναν χρόνο πριν μόνο το 14% απάντησε θετικά, το υπόλοιπο 86% δήλωσε ότι η κατάσταση του έχει επιδεινωθεί (43%) ή ότι έχει μείνει στο ίδιο επίπεδο.

Τα ευρήματα συνάδουν με στοιχεία από τις επίσημες μετρήσεις που δείχνουν την Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις σε μία σειρά δείκτες: ακρίβεια, κόστος στέγης, ενέργεια, μισθοί, ιδιωτικές δαπάνες για την υγεία κλπ.

Άποροι και ανασφάλιστοι

Εντυπωσιακή είναι και η πρόσφατη είδηση ότι μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι αγρότες (υπολογίζοντας από 500.000 μέχρι ένα εκατομμύριο) θα μείνουν εκτός της κοινωνικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ και θα έχουν περιορισμένη κάλυψη με χαρτί απορίας γιατί δεν πλήρωσαν τις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις.

Η νεοφιλελεύθερη λογική είναι εξαιρετικά απλή: εάν δεν έχεις να πληρώσεις το κόστος της κοινωνικής ασφάλισης τότε χάνεις τις παροχές σου. Στον νεοφιλελευθερισμό δεν υπάρχουν δωρεάν γεύματα ή όπως είπε μία κυβερνητική βουλευτής “το τζάμπα πέθανε”. Από την πλευρά του ατόμου όταν έχει περιορισμένο εισόδημα κάνει επιλογή, μπορεί να μειώσει την διασκέδαση, την κατανάλωση, την θέρμανση και τέλος το σούπερ μάρκετ όπου θα καταφύγει σε χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα. Και στο τέλος την ασφάλεια των παιδιών του. Με μία ευρύτερη λογική η ανισότητα και ο ανταγωνισμός είναι η φυσική κατάσταση του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού.

Κοινωνία του ενός τρίτου

Τα ευρήματα της Metron Analysis επιβεβαιώνουν την βασική κριτική κατά της κυβέρνησης: μετά από έξι χρόνια σε συνθήκες ανάπτυξης (σωρευτικά περίπου 12%) έχει δημιουργήσει την κοινωνία του ενός τρίτου. Το μερίδιο της ανάπτυξης πήγε στις επιχειρήσεις που έχουν αυξήσει τα κέρδη τους δίχως να αυξάνουν τους μισθούς. Για να επιβεβαιωθεί μία βασική ρήση του Μίλτον Φρίντμαν ότι στον καπιταλισμό “η κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων είναι να αυξάνουν τα κέρδη τους”. Αλλά και ο Άλαν Γκρίνσπαν που “δεν έβλεπε κανέναν λόγο για νομοθετικά όρια στις αμοιβές των διευθυντικών στελεχών” (πχ της ΔΕΗ). Βέβαια όλα αυτά δεν θα πετύχαιναν εάν η κυβέρνηση δεν ευνοούσε με τους μηχανισμούς του κράτους την κατάργηση του συνδικαλισμού, την (μη) λειτουργία της δικαιοσύνης και την απουσία ελέγχων που ενισχύουν τα καρτέλ. Στον νεοφιλελευθερισμό το κράτος δεν μειώνεται, απογυμνώνεται και ενισχύεται ο κατασταλτικός του χαρακτήρας, όπως έδειξε το Pretador και οι μηχανισμοί συγκάλυψης των σκανδάλων ή ότι η Ελλάδα έχει αναλογικά τους περισσότερους αστυνομικούς στην ΕΕ.

Η κυβέρνηση είναι κατά το ήμισυ συνεπής: πριν το 2019 όταν παρουσίαζε το πρόγραμμα της τόσο στην οικονομία όσο και σε διάφορους τομείς δεν έκρυψε ότι θα βασιστεί στην αγορά και θα δώσει μεγαλύτερο χώρο στους ιδιώτες, στην ενέργεια, στην υγεία (που είμαστε πρώτοι πλέον σε ιδιωτικές δαπάνες) στην παιδεία, στην κοινωνική ασφάλιση. Εκεί που συλλαμβάνεται ασυνεπής είναι στην υπόσχεση ότι με αυτές τις απορρυθμίσεις θα βελτιωθεί το επίπεδο διαβίωσης της πλειονότητας των πολιτών.  Ως προς το δεύτερο σκέλος απέτυχε. Ελέγχεται μόνο για το εάν έλεγε συνειδητά ψέματα ή είναι τόσο ανόητοι και δεν κατάλαβαν ότι το νεοφιλελεύθερο μοντέλο θα φέρει τα ίδια αποτελέσματα, όπως παντού όπου εφαρμόστηκε.

Καπιταλιστικός ρεαλισμός

Γιατί όμως ενώ έχουν πλέον αποκαλυφθεί τα αποτελέσματα της πολιτικής της, το κυβερνών κόμμα εξακολουθεί να κυριαρχεί. Και αυτή η εικόνα είναι πλαστή. Η κοινωνία είναι απέναντι της. Στην ίδια δημοσκόπηση μόνο το 21,4% δηλώνει ότι θα την ψήφιζε. Επίσης, συνδυαστικά και με άλλες μετρήσεις από 65% έως 90%  των πολιτών αξιολογούν αρνητικά την κυβέρνηση σε όλα τα επιμέρους ποιοτικά στοιχεία – από το αν είναι σε σωστή κατεύθυνση η χώρα, μέχρι την διαφθορά.

Συμπερασματικά η κυβέρνηση εξακολουθεί να κυριαρχεί για το 75% που είναι απέναντι της είναι κατακερματισμένο. Και εδώ είναι ένα ακόμη παράδοξο της ελληνικής κοινωνίας. Από τη μία δεν πιστεύει ότι τα άλλα κόμματα π.χ. το ΠΑΣΟΚ έχουν διαφορετική πρόταση από της κυβέρνησης. Από την άλλη όταν εμφανίζεται μία διαφορετική πρόταση (π χ αλλαγή του τραπεζικού τομέα με δημόσιες τράπεζες, του ενεργειακού μείγματος με δημόσια ΔΕΗ, αύξηση μισθών με επαναφορά του συνδικαλισμού, αύξηση των κοινωνικών δαπανών, συνολικά ένα πιο ρυθμιστικό και κοινωνικό μοντέλο) ,είτε θεωρεί τους φορείς της αναξιόπιστους, είτε ακόμη χειρότερα έχοντας τις μνήμες του 2015 φοβάται τα αποτελέσματα της εφαρμογής.

Εν ολίγοις έχει περιέλθει σε αυτό που έχει χαρακτηριστεί από τον Σλάβοι Ζίζεκ “καπιταλιστικός ρεαλισμός” και όπως εξηγεί ο Μαρκ Φίσερ είναι πιο εύκολο να φανταστείς το τέλος του κόσμου (που με τα ανοικτά παγκόσμια μέτωπα σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή είναι κοντά), παρά το τέλος του καπιταλισμού ή στα καθ ημάς του νεοφιλελευθερισμού αλά ελληνικά.

Naftemporiki.gr

Back to top button