Οι εκθέσεις πληροφοριών και οι επιχειρήσεις αναχαίτισης αποκαλύπτουν ολοένα και περισσότερο τις προσπάθειες των Χούθι να μεταφέρουν όπλα, τεχνογνωσία και χρήματα προς τον νότο, ιδίως στη Σομαλία.
Η Ουάσιγκτον έχει παρερμηνεύσει τους Χούθι για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι Αμερικανοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής τους αντιμετώπισαν ως ένα γεωγραφικά περιορισμένο πρόβλημα, μια εξέγερση υποστηριζόμενη από το Ιράν που περιορίζεται στα βουνά και τις ακτές της Υεμένης. Αυτή η παραδοχή δεν ισχύει πλέον, καθώς οι Χούθι λειτουργούν πλέον ως μια περιφερειακή «εξαγωγική επιχείρηση» εξέγερσης. Προβάλλουν ισχύ πέρα από την Υεμένη, ενσωματώνονται σε εξωτερικά μαχητικά οικοσυστήματα και επεκτείνουν σκόπιμα το πεδίο μάχης στην Ανατολική Αφρική. Η αυξανόμενη συνεργασία τους με την Αλ-Σαμπάμπ δεν αντανακλά σύμπτωση ή ευκολία, αλλά στρατηγική. Μαζί, αυτοί οι δρώντες οικοδομούν έναν τρομοκρατικό-ναυτικό άξονα Ερυθράς Θάλασσας–Κέρατος της Αφρικής που απειλεί άμεσα τα αμερικανικά συμφέροντα, το εμπόριο των συμμάχων και την περιφερειακή σταθερότητα.
Οι Χούθι δεν επιδιώκουν ιδεολογική ευθυγράμμιση, αλλά επιχειρησιακό πλεονέκτημα, καθώς οι αντάρτικες οργανώσεις συνεργάζονται με βάση τη χρησιμότητα και όχι τη θεολογία.
Οι αναφορές πληροφοριών και οι επιχειρήσεις αναχαίτισης αποκαλύπτουν ολοένα και περισσότερο τις προσπάθειες των Χούθι να μεταφέρουν όπλα, τεχνογνωσία και χρήματα προς τον νότο, ιδίως στη Σομαλία. Οι Χούθι δεν επιδιώκουν ιδεολογική ταύτιση αλλά επιχειρησιακό όφελος, καθώς οι αντάρτικες οργανώσεις συνεργάζονται με γνώμονα τη χρησιμότητα και όχι τη θεολογία. Οι Χούθι και η Αλ-Σαμπάμπ μοιράζονται κοινούς εχθρούς, εκμεταλλεύονται το ίδιο ανεκτικό περιβάλλον και εργαλειοποιούν τη ναυτική αποσταθεροποίηση για στρατηγικό αποτέλεσμα.
Η στρατηγική πίεση εντός της Υεμένης έχει ωθήσει τους Χούθι να στραφούν προς τον νότο, καθώς στρατιωτικά πλήγματα, οικονομικοί περιορισμοί και πολιτική απομόνωση τους ανάγκασαν να διαφοροποιήσουν τη γεωγραφία και τα δίκτυα εφοδιασμού τους. Η Ανατολική Αφρική προσφέρει ακριβώς ό,τι η Υεμένη ολοένα και περισσότερο τους στερεί: μη ελεγχόμενους χώρους, πορώδεις ακτογραμμές, παγιωμένα δίκτυα λαθρεμπορίου και σκληροπυρηνική τζιχαντιστική υποδομή. Προσφέρει επίσης εγγύτητα στα πιο κρίσιμα θαλάσσια σημεία στραγγαλισμού παγκοσμίως. Η Ερυθρά Θάλασσα, το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και ο Κόλπος του Άντεν αποτελούν ένα ενιαίο επιχειρησιακό θέατρο. Ο έλεγχος — ή ακόμη και η διαλείπουσα διατάραξη — αυτού του χώρου επιφέρει δυσανάλογο παγκόσμιο αντίκτυπο.
Αυτή η μετατόπιση σηματοδοτεί μια καθοριστική εξέλιξη. Οι Χούθι δεν λειτουργούν πλέον ως τοπική εξέγερση που υπερασπίζεται έδαφος, αλλά ως δρών προβολής ισχύος που επιδιώκει εφεδρικότητα, εμβέλεια και ανθεκτικότητα. Στοχεύουν να απειλούν τη ναυσιπλοΐα από πολλαπλές κατευθύνσεις, να περιπλέκουν την απόδοση ευθυνών, να αποδυναμώνουν τις προσπάθειες αναχαίτισης και να διασπούν τους δυτικούς μηχανισμούς αντίδρασης σε διαφορετικές δικαιοδοσίες και διοικήσεις.
Ο δεσμός Χούθι–Αλ-Σαμπάμπ υπογραμμίζει αυτή την εξέλιξη. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν μεταφορές όπλων που περιλαμβάνουν ελαφρά όπλα, εκρηκτικά και εξαρτήματα σχετιζόμενα με μη επανδρωμένα συστήματα, τα οποία κινούνται μέσω θαλάσσιων και χερσαίων διαδρομών μεταξύ Υεμένης και Σομαλίας. Αναφορές υποδεικνύουν ανταλλαγές εκπαίδευσης και τεχνική υποστήριξη, ιδιαίτερα σε μη επανδρωμένα συστήματα, στοχοποίηση και επιχειρησιακό σχεδιασμό. Δίκτυα λαθρεμπορίου που παλαιότερα διακινούσαν κάρβουνο, μετανάστες και ελαφρά όπλα, πλέον διευκολύνουν συνεργασία μαχητικών οργανώσεων υψηλότερου επιπέδου.
Αυτή η σύμπραξη έχει στρατηγική λογική. Η Αλ-Σαμπάμπ αποκτά πρόσβαση σε νέες δυνατότητες και εξωτερική στήριξη, ενώ οι Χούθι κερδίζουν γεωγραφική εμβέλεια, δυνατότητα άρνησης και καταφύγιο πέρα από την Υεμένη. Και οι δύο ομάδες στοχεύουν το δυτικό και συμμαχικό εμπόριο, υπονομεύουν κράτη του Κόλπου που ευθυγραμμίζονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και επεκτείνουν την ιρανική επιρροή χωρίς να προκαλούν άμεση διακρατική κλιμάκωση. Αυτή η δυναμική αντιπροσωπεύει έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων που εξελίσσεται σε «πόλεμο δι’ αντιπροσώπου του αντιπροσώπου». Είναι διάχυτη, προσαρμοστική και σκόπιμα δύσκολο να αντιμετωπιστεί.
Η Ουάσιγκτον βασίζεται υπερβολικά σε ναυτικές αναχαιτίσεις και αντιδραστικά πλήγματα — εργαλεία σημαντικά, αλλά ανίκανα να επιλύσουν το πρόβλημα από μόνα τους.
Οι συνέπειες για τη θαλάσσια ασφάλεια είναι σοβαρές. Η Υεμένη ήδη αποτελεί τον κύριο άξονα απειλής κατά του παγκόσμιου εμπορίου στην Ερυθρά Θάλασσα. Η επέκταση των Χούθι στην Ανατολική Αφρική μετατρέπει τις σποραδικές διαταραχές σε διαρθρωτικό κίνδυνο, καθώς το Τζιμπουτί, η Σομαλία, η Ερυθραία και οι παράκτιες περιοχές της Κένυας βρίσκονται πλέον στην πρώτη γραμμή της ασφάλειας του παγκόσμιου εμπορίου. Τα κράτη αυτά δεν αποτελούν πλέον περιφερειακές ανησυχίες, αλλά κρίκους της αλυσίδας του διεθνούς εμπορίου. Η εδραίωση μαχητικών δικτύων κατά μήκος αυτών των ακτογραμμών θα κανονικοποιήσει τη θαλάσσια τρομοκρατία ως μόνιμη συνθήκη.
Η αμερικανική πολιτική δεν έχει προσαρμοστεί επαρκώς. Η Ουάσιγκτον βασίζεται υπερβολικά σε ναυτικές αναχαιτίσεις και αντιδραστικά πλήγματα — εργαλεία σημαντικά αλλά ανεπαρκή από μόνα τους. Η προσέγγιση αυτή αντιμετωπίζει τα συμπτώματα αγνοώντας τα αίτια και, χειρότερα, διαχωρίζει τεχνητά την Υεμένη από την Ανατολική Αφρική, τοποθετώντας τις σε διαφορετικά πολιτικά «κουτιά» και κατακερματίζοντας τη λογική διοίκησης, ενώ οι αντίπαλοι ενοποιούν τις επιχειρήσεις τους σε όλο τον θαλάσσιο διάδρομο. Το αποτέλεσμα: στρατηγική ολίσθηση που μεταμφιέζεται ως αποκλιμάκωση.
Η Ουάσιγκτον απέτυχε επίσης να ασκήσει αποφασιστική πίεση στους περιφερειακούς εταίρους. Πάρα πολλές κυβερνήσεις στο Κέρας της Αφρικής τηρούν στάση εξισορρόπησης, ανέχονται ή ακόμη και επωφελούνται από το λαθρεμπόριο και τη διευκόλυνση μαχητικών οργανώσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέφυγαν να επιβάλουν σαφείς επιλογές μεταξύ συνεργασίας και συνεπειών — και οι αντίπαλοι εκμεταλλεύονται αυτή την αμφιθυμία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να επανακαθορίσουν την προσέγγισή τους. Πρώτον, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να αντιμετωπίσουν τους Χούθι ως διαπεριφερειακό δρώντα απειλής και όχι ως τοπική εξέγερση. Στρατηγική, πληροφορίες και επιχειρήσεις πρέπει να ενσωματώσουν την Υεμένη, την Ερυθρά Θάλασσα και το Κέρας της Αφρικής σε ένα ενιαίο πλαίσιο. Δεύτερον, η αναχαίτιση πρέπει να μεταφερθεί στην ενδοχώρα. Οι ναυτικές επιχειρήσεις μπορούν να διαταράξουν ροές, αλλά μόνο η διαρκής πίεση σε κόμβους εφοδιασμού, χρηματοδότες και διαμεσολαβητές μπορεί να διαλύσει τα δίκτυα.
Το παράθυρο για δράση παραμένει ανοιχτό. Η επέκταση των Χούθι στην Ανατολική Αφρική είναι αναστρέψιμη — αλλά μόνο εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες ενεργήσουν με σαφήνεια και αποφασιστικότητα.
Τρίτον, η Ουάσιγκτον πρέπει να επαναφέρει την αποτροπή μέσω αιρεσιμότητας. Η πρόσβαση, η βοήθεια και η διπλωματική κάλυψη πρέπει να εξαρτώνται από μετρήσιμη συνεργασία κατά του λαθρεμπορίου, της διευκόλυνσης και των ασφαλών καταφυγίων μαχητικών οργανώσεων, έχοντας υπόψη ότι η ασάφεια ενδυναμώνει τους αντιπάλους. Τέλος, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αναβιώσουν τις μυστικές επιχειρήσεις αποσταθεροποίησης ως βασικό εργαλείο, στοχεύοντας τα δίκτυα αντί να κυνηγούν τίτλους ειδήσεων. Ο στόχος δεν είναι η κλιμάκωση για την κλιμάκωση, αλλά ο έλεγχος.
Το παράθυρο για δράση παραμένει ανοιχτό. Η επέκταση των Χούθι στην Ανατολική Αφρική μπορεί να ανατραπεί, αλλά μόνο εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες ενεργήσουν με σαφήνεια και αποφασιστικότητα. Η αδράνεια δεν θα διατηρήσει τη σταθερότητα, αλλά θα εδραιώσει μαχητικά δίκτυα, θα κανονικοποιήσει τη θαλάσσια τρομοκρατία και θα παραδώσει την πρωτοβουλία σε δρώντες που ευημερούν μέσα στον κατακερματισμό.
Η σύγκρουση αυτή δεν αφορά μόνο την Υεμένη, αλλά το κατά πόσον οι Ηνωμένες Πολιτείες προτίθενται να διαμορφώσουν την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ερυθράς Θάλασσας και του Κέρατος της Αφρικής ή απλώς να αντιδρούν στη σταδιακή της διάβρωση.