Με φράση-στίγμα από τα παλιά («δεν έλεγαν “χρόνια πολλά”, έλεγαν “να ζήσεις το όνομά σου”»), άνοιξε η συζήτηση στην εκπομπή «Ο Εξαρχείων» με καλεσμένο τον στρατηγό ε.α. Ιωάννη Μπαλτζώη, ο οποίος έβαλε από νωρίς το πλαίσιο: «ας απλώσουμε πανιά», αλλά με καθαρή εικόνα για το πού πάμε και τι υπογράφουμε.
«Ήμουν εξαρχής κατά» – χωρίς ατζέντα και χωρίς ενημέρωση
Ο Μπαλτζώης δήλωσε ότι ήταν από την αρχή αντίθετος με τη συγκεκριμένη συνάντηση/διαδικασία, επιμένοντας πως το πρώτο και βασικό πρόβλημα ήταν η έλλειψη σαφούς ατζέντας και –κυρίως– η απουσία δημόσιας ενημέρωσης. Υποστήριξε ότι η πολιτική «πρέπει να είναι διάφανη», ενώ η διπλωματία μπορεί να είναι μυστική, αλλά όχι στο σημείο να μη γνωρίζει η κοινωνία τους βασικούς άξονες και τα όρια.
Η τουρκική «διακήρυξη» και η αντίδραση-βιτρίνα
Στο κομμάτι των τουρκικών κινήσεων, στάθηκε στη σημασία των διατυπώσεων και των «διακηρύξεων» που αφήνουν χώρο για ερμηνείες, λέγοντας ότι όταν η άλλη πλευρά δημιουργεί προηγούμενο ή πλαίσιο πίεσης, η απάντηση δεν μπορεί να είναι μια βιαστική άσκηση «στα γρήγορα» για τα μάτια του κόσμου. Το βασικό του επιχείρημα: ένα κράτος που «σέβεται την ιστορία του» βάζει όρους και δεν προσέρχεται «με αυτές τις συνθήκες».
«Σου δείχνουν ότι δεν σε θεωρούν ομότιμο»
Ιδιαίτερα καυστικός ήταν για το πρωτόκολλο υποδοχής. Περιέγραψε ως πολιτικό μήνυμα απαξίωσης το ότι την ελληνική αντιπροσωπεία την υποδέχθηκε χαμηλόβαθμος αξιωματούχος (με αναφορά σε υπουργό Τουρισμού/Πολιτισμού), αντιπαραβάλλοντας πως σε αντίστοιχη περίπτωση η Τουρκία δεν θα το ανεχόταν. Το συνέδεσε και με τη διάρκεια της συνάντησης (περίπου 40 λεπτά), σε σύγκριση με παλαιότερα πολύωρα ραντεβού, άρα –όπως είπε– «κάτι δείχνει αυτό».
«Χαμηλή πολιτική» και συμφωνίες-κατάψυξη
Στο πεδίο των συμφωνιών, μίλησε για πρωτόκολλα «χαμηλής πολιτικής» που υπογράφονται για να μένει ανοιχτό ένα κλίμα, αλλά πρακτικά παγώνουν. Χρησιμοποίησε εικόνα «κατάψυξης»: πολλές συμφωνίες υπογράφονται, λίγες ενεργοποιούνται. Κατά την εκτίμησή του, αυτό εξυπηρετεί τα τουρκικά συμφέροντα να αποφεύγουν τριβές όταν δεν τους συμφέρει και να «κερδίζουν χρόνο».
Γραπτές δηλώσεις – «η μαγκιά θα ήταν να ειπωθεί καθαρά»
Έκανε ειδική αναφορά στις δημόσιες δηλώσεις των δύο πλευρών, υποστηρίζοντας ότι ήταν γραπτές/προσυμφωνημένες, άρα δεν υπήρχε χώρος για πραγματική «μετωπική» σύγκρουση. Στο σημείο αυτό, είπε ότι αν ήθελε κάποιος να μιλήσει πραγματικά σκληρά, θα έπρεπε να χαρακτηρίσει καθαρά παράνομες συγκεκριμένες ενέργειες/πλαίσια και να δηλώσει ότι δεν γίνονται αποδεκτά.
Μειονότητες – ιστορικές αιχμές και βαριά κατηγορία
Το πιο φορτισμένο τμήμα της παρέμβασής του ήρθε όταν η κουβέντα πήγε στις μειονότητες. Επέμεινε στη διάκριση «μουσουλμανική» έναντι «τουρκικής» μειονότητας στη Θράκη, ενώ ταυτόχρονα έκανε εκτενή ιστορική αναφορά στην ελληνική κοινότητα της Κωνσταντινούπολης, μιλώντας για περιουσίες, κρατική στάση εκείνων των δεκαετιών και –σε πολύ σκληρό τόνο– χρησιμοποίησε τον όρο «εθνική προδοσία» για επιλογές/παραλείψεις που, κατά την άποψή του, οδήγησαν στην εγκατάλειψη του ελληνισμού της Πόλης.
«Κόκκινη Μηλιά» και στρατηγική δεκαετιών – όχι κατευνασμός
Ο Μπαλτζώης επανήλθε στο μοτίβο της τουρκικής στρατηγικής: συμβολισμοί, χρονολογίες, οράματα (αναφορές σε 2053/2071), «αυτοκρατορικός κώδικας». Αντίθετα, είπε ότι η Ελλάδα δεν παρουσιάζει συνεκτική «εθνική στρατηγική» βάθους δεκαετιών και ότι η τρέχουσα γραμμή μοιάζει με κατευνασμό, ο οποίος ιστορικά οδηγεί σε παραχώρηση κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Μέση Ανατολή – Γάζα, Τουρκία ως μεσολαβητής και κίνδυνος Ιράν
Στο δεύτερο μεγάλο μέτωπο, συνέδεσε τις εξελίξεις στη Γάζα με τη δημιουργία «συμβουλίου ειρήνης» όπου θα εμπλέκονται –όπως ειπώθηκε– και Τουρκία/Κατάρ ως δίαυλοι προς Χαμάς. Στη συνέχεια πέρασε στο Ιράν: εκτίμησε ότι το χτύπημα είναι πιθανό να γίνει και να έχει διάρκεια «εβδομάδων», με κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης. Έβαλε και την οικονομική διάσταση (Στενά Ορμούζ, εκτίναξη τιμών καυσίμων). Τέλος, επικαλέστηκε τη συζήτηση για το «ρολόι του πυρηνικού κινδύνου», για να δείξει ότι το διεθνές περιβάλλον μπαίνει σε ζώνη υψηλού ρίσκου.