Με ξεκάθαρο τρόπο και χωρίς περιστροφές, ο ναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, μιλώντας στη Ναυτεμπορική, περιέγραψε μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα που, όπως εκτίμησε, δεν αφορά μόνο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, αλλά συνολικά τις παγκόσμιες ισορροπίες, την ενέργεια, την ασφάλεια και τη θέση της Ελλάδας στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται.
Ο ίδιος τόνισε εξαρχής ότι η νέα εστία ανάφλεξης στην περιοχή δεν είναι ένα ακόμη περιφερειακό επεισόδιο, αλλά μια κρίση που αλλάζει δεδομένα σε παγκόσμιο επίπεδο. Όπως υπογράμμισε, το άνοιγμα αυτού του μετώπου στη Μέση Ανατολή επιταχύνει εξελίξεις που είχαν ήδη αρχίσει να διαφαίνονται εδώ και περίπου μια δεκαετία, οδηγώντας πλέον σε τελική φάση μεγάλων ανακατατάξεων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα Στενά του Ορμούζ, επισημαίνοντας ότι το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα δεν μπορεί να παραμένει όμηρος των επιλογών ενός κράτους όπως το Ιράν. Κατά την εκτίμησή του, η διεθνής συζήτηση έχει ήδη ξεκινήσει για εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς πετρελαίου από τον Κόλπο προς τη Μεσόγειο, ενώ επανέρχονται στο τραπέζι και παλαιότερα σχέδια αγωγών που θα μπορούσαν να περιορίσουν τη στρατηγική εξάρτηση από το Ορμούζ.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο ναύαρχος συνέδεσε άμεσα τις εξελίξεις με τον σχεδιασμό που, όπως είπε, προωθείται ήδη στην Ανατολική Μεσόγειο. Αναφέρθηκε στον κάθετο άξονα, στον EastMed, στις ενεργειακές και διασυνδετήριες υποδομές, αλλά και στην προοπτική διοχέτευσης ενεργειακών πόρων από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Κύπρο, την Ελλάδα και εν συνεχεία την Ευρώπη. Κατά την ανάλυσή του, τίποτα από αυτά δεν είναι τυχαίο, αλλά εντάσσεται σε μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που τώρα αρχίζει να αποκτά πρακτικό περιεχόμενο.
Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος υποστήριξε επίσης ότι πίσω από αυτή τη μεγάλη αναδιάταξη βρίσκεται και ο ευρύτερος ανταγωνισμός με την Κίνα. Όπως σημείωσε, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ πλήττει περισσότερο το Πεκίνο, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να αποκομίζουν στρατηγικά οφέλη από μια τέτοια ενεργειακή και γεωοικονομική πίεση. Παράλληλα, εκτίμησε ότι και η Ρωσία μπορεί να ωφελείται σε ένα πρώτο στάδιο από την άνοδο των τιμών, αν και έσπευσε να τονίσει ότι αυτή η εικόνα δεν είναι μόνιμη.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε και στο ζήτημα της ελληνικής αεράμυνας, παρουσιάζοντας την εικόνα μιας χώρας που, όπως είπε, έχει ήδη μπει σε τροχιά συνολικής αναβάθμισης. Αναφέρθηκε στα συστήματα Patriot στην Κάρπαθο και στη Σαουδική Αραβία, στα Rafale, στις φρεγάτες Belharra και στη σταδιακή διασύνδεση όλων αυτών των μέσων σε ένα κεντρικά συντονισμένο σύστημα αεράμυνας έως το 2030, με αξιοποίηση και τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Αιγαίο «κλειδώνει» και η Ελλάδα μετατρέπεται σε βασικό πυλώνα άμυνας και σταθερότητας στην περιοχή.
Στο ίδιο μήκος κύματος, υποστήριξε ότι η Τουρκία βρίσκεται σε εμφανή αμηχανία και ενόχληση απέναντι στις τελευταίες εξελίξεις. Μίλησε για τουρκική «γύμνια» στον τομέα της αεράμυνας και επέμεινε ότι η Άγκυρα αντιδρά επειδή βλέπει την Ελλάδα να εξοπλίζεται, να αναβαθμίζει τις δυνατότητές της και να εντάσσεται όλο και πιο καθαρά σε έναν ευρύτερο δυτικό και ευρωπαϊκό σχεδιασμό που περιλαμβάνει την Κύπρο, τη Σούδα και το σύνολο της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο ναύαρχος στάθηκε ιδιαίτερα και στο θέμα της αναχαίτισης ιρανικών πυραύλων από ελληνικά Patriot, ξεκαθαρίζοντας ότι κατά την άποψή του αυτό δεν συνιστά εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο. Αντιθέτως, όπως εξήγησε, η Αθήνα εφαρμόζει συγκεκριμένες αμυντικές και στρατηγικές υποχρεώσεις που έχουν ήδη συμφωνηθεί και κυρωθεί. Κατά τον ίδιο, όταν μια χώρα έχει δεσμευτεί να παρέχει αμυντική κάλυψη σε κρίσιμες υποδομές και συμμάχους, η ενεργοποίηση ενός αμυντικού συστήματος απέναντι σε απειλή δεν αποτελεί πολεμική εμπλοκή, αλλά εκπλήρωση υποχρέωσης.
Παράλληλα, επέκρινε όσους, όπως είπε, αντιμετωπίζουν τέτοια ζητήματα με όρους εσωτερικής μικροπολιτικής, αγνοώντας ότι η Μέση Ανατολή αλλάζει μπροστά στα μάτια μας. Υποστήριξε πως οι σταθεροποιητικές δυνάμεις της περιοχής διαμορφώνονται πλέον γύρω από έναν άξονα που περιλαμβάνει την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία και σε ευρύτερο βάθος την Ινδία.
Το βασικό του μήνυμα ήταν σαφές: η περιοχή περνά σε νέα φάση, οι παλιοί χάρτες ξηλώνονται και η Ελλάδα δεν παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά διεκδικεί ρόλο στον νέο ενεργειακό, αμυντικό και γεωπολιτικό σχεδιασμό. Και αυτό, όπως άφησε να εννοηθεί, είναι ακριβώς που ενοχλεί την Άγκυρα περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.