Σε βαθύτερη χρηματοπιστωτική σύνδεση με την Κίνα οδηγείται το Πακιστάν, καθώς η κίνηση προς την έκδοση Panda bonds σηματοδοτεί μια νέα φάση στις οικονομικές σχέσεις των δύο χωρών.
Σύμφωνα με ανάλυση του Suleman Zia στην Pakistan Today, η σχέση Πακιστάν–Κίνας δεν περιορίζεται πλέον στις υποδομές του China–Pakistan Economic Corridor, αλλά επεκτείνεται σε πιο σύνθετες μορφές χρηματοοικονομικής και νομισματικής εξάρτησης.
Τα Panda bonds επιτρέπουν σε ξένες κυβερνήσεις και οργανισμούς να εκδίδουν χρέος στην εγχώρια κινεζική αγορά ομολόγων, σε γουάν. Για το Πακιστάν, αυτό προσφέρει πρόσβαση σε ρευστότητα έξω από τις παραδοσιακές δυτικές αγορές και τους πολυμερείς δανειστές.
Η κίνηση μοιάζει ελκυστική για μια χώρα που αντιμετωπίζει διαρκείς πιέσεις στο ισοζύγιο πληρωμών, υψηλές ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης, υποχρεώσεις εξυπηρέτησης χρέους, εξάρτηση από εισαγωγές και περιορισμένη εξαγωγική διαφοροποίηση.
Όμως το κρίσιμο ερώτημα είναι αν πρόκειται για πραγματική διαφοροποίηση ή για μεταφορά εξάρτησης από τη Δύση στην Κίνα.
Η Κίνα είναι ήδη ο μεγαλύτερος διμερής πιστωτής του Πακιστάν, με τις κινεζικές υποχρεώσεις να εκτιμώνται πάνω από 25 δισ. δολάρια, εφόσον συνυπολογιστούν εμπορικά δάνεια, καταθέσεις SAFE και υποχρεώσεις του ενεργειακού τομέα.
Τα Panda bonds, επομένως, δεν αποτελούν μεμονωμένη κίνηση. Εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλέγμα: νομισματικές ανταλλαγές μεταξύ της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας και της Κεντρικής Τράπεζας του Πακιστάν, αυξανόμενες εμπορικές συναλλαγές σε γουάν και εξάρτηση από κινεζικούς μηχανισμούς αναχρηματοδότησης.
Βραχυπρόθεσμα, η κινεζική στήριξη δίνει ανάσα στο Ισλαμαμπάντ. Η Κίνα παραμένει ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Πακιστάν, μεγάλος επενδυτής σε υποδομές και μία από τις λίγες χώρες που μπορούν να παρέχουν γρήγορη χρηματοδοτική βοήθεια σε περιόδους κρίσης.
Ωστόσο, η εξάρτηση έχει κόστος. Όσο περισσότερο η πακιστανική οικονομία συνδέεται με την Κίνα, τόσο περισσότερο εκτίθεται στις αδυναμίες της κινεζικής οικονομίας: χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, προβλήματα στον τομέα ακινήτων, αυξημένο τοπικό χρέος και αβέβαιη εσωτερική κατανάλωση.
Η ανάλυση προειδοποιεί ότι μια πιθανή επιβράδυνση των κινεζικών επενδύσεων στο εξωτερικό, αυστηρότερες συνθήκες ρευστότητας ή αλλαγή προτεραιοτήτων στο Πεκίνο θα μπορούσαν να επηρεάσουν άμεσα το χρηματοδοτικό περιβάλλον του Πακιστάν.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το χρέος. Είναι η δομική ευθυγράμμιση. Ο οικονομικός σχεδιασμός του Πακιστάν φαίνεται να προϋποθέτει συνεχή κινεζική στήριξη, είτε μέσω έργων, είτε μέσω ενίσχυσης συναλλαγματικών αποθεμάτων, είτε μέσω αναχρηματοδοτήσεων.
Παράλληλα, το εμπορικό ισοζύγιο παραμένει προβληματικό. Το Πακιστάν εισάγει πολύ περισσότερα από την Κίνα απ’ όσα εξάγει, με αποτέλεσμα η σχέση να ενισχύει την εξάρτηση από κινεζικά μηχανήματα, βιομηχανικές εισροές και καταναλωτικά αγαθά.
Η έκδοση Panda bonds έχει και συμβολική σημασία. Δείχνει ότι το Πακιστάν είναι έτοιμο να ενταχθεί πιο ενεργά στην κινεζική χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική, σε μια εποχή παγκόσμιου οικονομικού κατακερματισμού και ανταγωνισμού ανάμεσα σε δυτικά και κινεζοκεντρικά χρηματοδοτικά συστήματα.
Το Ισλαμαμπάντ, πάντως, δεν μπορεί να εγκαταλείψει εύκολα τη Δύση. Παραμένει εξαρτημένο από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα, την ώρα που βαθαίνει τους δεσμούς του με το Πεκίνο. Αυτή η διπλή εξάρτηση απαιτεί προσεκτική ισορροπία.
Συμπερασματικά. η στενή σχέση με την Κίνα δεν είναι από μόνη της πρόβλημα. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η διαφοροποίηση μετατρέπεται σε υπερσυγκέντρωση.
Για το Πακιστάν, τα Panda bonds μπορούν να προσφέρουν χρηματοδοτική ανάσα. Αν όμως χρησιμοποιηθούν κυρίως για κάλυψη βραχυπρόθεσμων πιέσεων, χωρίς παραγωγική ανασυγκρότηση, αύξηση εξαγωγών και βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, τότε κινδυνεύουν να ενισχύσουν την εξάρτηση αντί να χτίσουν ανθεκτικότητα.