Παρέμβαση του Δρ. Γεωπολιτικής Γιώργου Φίλη στον Alpha 88,6 Καβάλας, με αιχμή τη συμφωνία Chevron–Hellenic Energy (όπως την αποδίδει το απόσπασμα), τις επιπτώσεις στο τουρκολιβυκό μνημόνιο στο νότιο κρητικό πέλαγος, και την επόμενη μέρα στο Αιγαίο και στη διαπραγμάτευση με την Άγκυρα.
Ο Γ. Φίλης υποστηρίζει ότι η είσοδος της Chevron σε θαλάσσια «βυθοτεμάχια» που –κατά την τοποθέτησή του– βρίσκονται στη μέση γραμμή Ελλάδας–Λιβύης, λειτουργεί στην πράξη ως ισχυρός παράγοντας απομείωσης/ακύρωσης της επίδρασης του τουρκολιβυκού μνημονίου στη συγκεκριμένη περιοχή. Επιμένει, όμως, στην οριοθέτηση: άλλο «νότια της Κρήτης» και άλλο «το υπόλοιπο πεδίο», ιδίως ανατολικά της Κρήτης και το Αιγαίο, όπου εκτιμά ότι η Τουρκία θα επιδιώξει να «γκριζάρει» ζώνες με ρητορική και εργαλεία πίεσης.
«Δεν είναι μόνο τα κοιτάσματα – είναι τα κυριαρχικά δικαιώματα»
Κεντρική του θέση είναι ότι ακόμη και χωρίς άμεση επιβεβαίωση εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων, η διαδικασία έρευνας και οι συμβάσεις «εμπεδώνουν» κυριαρχικά δικαιώματα και συμφέροντα στη θαλάσσια περιοχή. Το επιχείρημα «αν δεν έχει κοιτάσματα ας το πάρουν οι άλλοι» το απορρίπτει ως επικίνδυνη λογική: ο θαλάσσιος πλούτος δεν είναι μόνο υδρογονάνθρακες και, κατά τον ίδιο, δεν παραχωρείται «ούτε πυθαμή» γιατί το μέλλον μπορεί να αναδείξει αξία που σήμερα δεν φαίνεται.
Casus belli και SAFE: «Παράλογη ανταλλαγή»
Στο ερώτημα για την άρση του casus belli σε συνδυασμό με την ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική/χρηματοδοτήσεις (όπως το θέτει ο συνομιλητής), ο Φίλης εμφανίζεται κάθετος: θεωρεί παράλογο να «ανταλλάσσεις» κάτι που η Άγκυρα μπορεί ανά πάσα στιγμή να επαναφέρει, με πρόσβαση σε χρήμα και τεχνολογία που θα ενισχύσουν την τουρκική αμυντική βιομηχανία. Το συνοψίζει ως άνιση «συμφωνία» τύπου «εμείς δίνουμε 1000, αυτοί δίνουν 1».
«ΝAVTEX αορίστου χρόνου» και στόχος: απομόνωση νησιών
Αναφέρεται επίσης σε τουρκική πρακτική με NAVTEX αορίστου χρόνου ως εργαλείο που μπορεί να επικαλείται η Άγκυρα σε πλήθος δραστηριοτήτων (καλώδια, αγωγοί, υποδομές), με στόχο –όπως λέει– να περάσει διεθνώς η ιδέα ότι τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου είναι κάτι «λιγότερο» από Ελλάδα και, σε δεύτερο χρόνο, να ανοίξει παράθυρο αμφισβήτησης ή ακόμη και κατάληψης αν βρεθεί ευκαιρία.
«Υπάρχει διαπραγμάτευση – αλλά όχι πριν τις εκλογές»
Στην ανάγνωση των δηλώσεων μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν, ο Φίλης εκτιμά ότι «διαβάζοντας πίσω από τις γραμμές» υπάρχει κάποιου τύπου διαπραγμάτευση που δεν είναι πλήρως ορατή στο κοινό. Ταυτόχρονα, δεν βλέπει να έρχεται «πακέτο» συμφωνίας πριν τον εκλογικό κύκλο που περιγράφεται στο απόσπασμα. Υποστηρίζει ότι και οι δύο πλευρές «αγοράζουν χρόνο», ο καθένας για τους δικούς του λόγους: η Τουρκία θέλει να βελτιώσει εικόνα/σχέσεις για οικονομικά και θεσμικά ανοίγματα, η Ελλάδα δεν θέλει εσωτερική έκρηξη, και οι ΗΠΑ δεν θα ήθελαν «λάδι στη φωτιά» στο συγκεκριμένο timing.
Προειδοποίηση: οι ευρύτερες ανακατατάξεις μπορούν να τα ανατρέψουν όλα
Κλείνοντας, ο Φίλης τοποθετεί τα ελληνοτουρκικά μέσα σε ένα διεθνές σύστημα που «μεταβάλλεται»: αναταράξεις, αλλαγές ισορροπιών, πιθανές περιφερειακές κρίσεις (αναφορά σε κλιμάκωση στη Μ. Ανατολή). Το μήνυμα είναι ωμό: «τώρα είναι τα δύσκολα» και χρειάζεται προετοιμασία για το χειρότερο.