Ήταν 20 Μαρτίου 1994, γύρω στις 10:00 το βράδυ, όταν ο Θεόφιλος Γεωργιάδης, ένας από τους πιο δραστήριους αγωνιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη διεθνοποίηση του Κουρδικού ζητήματος, έπεφτε νεκρός έξω από το σπίτι του στην Αγλαντζιά. Δέχθηκε πέντε σφαίρες από αυτόματο πιστόλι 9mm, την ώρα που επέστρεφε από το αεροδρόμιο Λάρνακας.
Η δολοφονία αυτή δεν ήταν ένα απλό ποινικό έγκλημα. Ήταν η πρώτη πολιτική δολοφονία που σχεδιάστηκε από τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες (MIT) στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου μετά το 1974, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός «βρώμικου πολέμου» που στόχο είχε να σιγήσει τη φωνή που συνέδεε τον αγώνα των Κούρδων με την κυπριακή ελευθερία.
Ποιος ήταν ο Θεόφιλος Γεωργιάδης
Ο Θεόφιλος εργαζόταν στο Τμήμα Τουρκικών Θεμάτων του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ). Γνώριζε άπταιστα την τουρκική γλώσσα και ήταν ένας από τους ιδρυτές της Κυπριακής Επιτροπής Αλληλεγγύης για το Κουρδιστάν (1988). Όπως αναφέρει ο συνάδελφός του, καθηγητής Μάριος Ευρυβιάδης, ο Θεόφιλος αψηφούσε τον κίνδυνο. Ταξίδευε συχνά στην κοιλάδα Μπεκάα του Λιβάνου και στο Νότιο Κουρδιστάν, οργανώνοντας επαφές Ευρωπαίων δημοσιογράφων με το κουρδικό κίνημα και τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν.
Το Σχέδιο και η Σύνδεση με τον Υπόκοσμο
Το ρεπορτάζ της εκπομπής αποκαλύπτει ότι η Τουρκία βρισκόταν σε πανικό λόγω της δράσης του Γεωργιάδη. Η δολοφονία οργανώθηκε μέσω ενός «τριγώνου» που περιλάμβανε το βαθύ κράτος της Τουρκίας, τη MIT και τον υπόκοσμο. Σύμφωνα με τον Χρήστο Ιακώβου, οι Τούρκοι προσέγγισαν αρχικά άτομα του υποκόσμου στη Λεμεσό για να εκτελέσουν το συμβόλαιο θανάτου, αλλά εκείνοι αρνήθηκαν.
Τελικά, η MIT φαίνεται να βρήκε συνεργάτες μέσω των φυλακών. Ένας γνωστός βαρυποινίτης, ο Ανδρέας Αριστοδήμου (γνωστός ως «Γιουρούκης»), φέρεται να προσεγγίστηκε με αντάλλαγμα χρήματα (5.000 λίρες) και μεγάλη ποσότητα ναρκωτικών (4kg ηρωίνης). Στόχος των Τούρκων ήταν η δολοφονία να γίνει συγκεκριμένα στις 20 Μαρτίου, ημέρα του Νεβρόζ (Κουρδική Πρωτοχρονιά), για να σταλεί ένα τρομοκρατικό μήνυμα.
Η Αποτυχία Προστασίας και οι Υποτιμημένες Απειλές
Παρόλο που ο Θεόφιλος είχε δεχθεί επανειλημμένες απειλές και είχε ενημερώσει τις αρχές, τα μέτρα προστασίας ήταν ανύπαρκτα. Ο Μάριος Ευρυβιάδης καταθέτει για πρώτη φορά δημόσια μια συγκλονιστική μαρτυρία: Λίγες μέρες πριν τη δολοφονία, ο Θεόφιλος τον κάλεσε και του ζήτησε να πάει αντί για εκείνον σε ένα συνέδριο στις Βρυξέλλες, λέγοντάς του χαρακτηριστικά: «Μάριε, απειλείται η ζωή μου, με παρακολουθούν».
Το Κλείσιμο του Κύκλου
Μετά τη δολοφονία, οι έρευνες οδήγησαν στη σύλληψη υπόπτων, οι οποίοι όμως αφέθηκαν ελεύθεροι λόγω έλλειψης στοιχείων. Ωστόσο, μέσα στον επόμενο χρόνο, σχεδόν όλοι όσοι φέρονταν να εμπλέκονται στη δολοφονία εκτελέστηκαν σε ξεκαθαρίσματα λογαριασμών ή πέθαναν υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες. Το 1995, ο τότε Πρόεδρος Γλαύκος Κληρίδης δήλωσε ότι «ο κύκλος της δολοφονίας του Θεόφιλου Γεωργιάδη έχει κλείσει», υπονοώντας ότι οι φυσικοί αυτουργοί δεν βρίσκονταν πια στη ζωή.
Η Εκδίκηση της 17 Νοέμβρη
Το ρεπορτάζ υπενθυμίζει και τη σύνδεση με την Αθήνα. Τον Ιούλιο του 1994, η οργάνωση «17 Νοέμβρη» δολοφόνησε τον Τούρκο διπλωμάτη Ομέρ Σιπαχίογλου. Στην προκήρυξή της, η οργάνωση υπέγραψε ως «Κομάντο Θεόφιλος Γεωργιάδης», δηλώνοντας ότι η ενέργεια έγινε ως εκδίκηση για τον θάνατο του Κύπριου αγωνιστή.
Συμπέρασμα
Τριάντα χρόνια μετά, ο Θεόφιλος Γεωργιάδης παραμένει το σύμβολο ενός ανθρώπου που θυσιάστηκε για τις ιδέες του. Η δολοφονία του δεν κατάφερε να σβήσει το Κουρδικό ζήτημα από την Κύπρο, αλλά αποκάλυψε το σκληρό πρόσωπο της τουρκικής επεκτατικής πολιτικής και τις αδυναμίες του κυπριακού κράτους να προστατεύσει τους αγωνιστές του.