Με ιδιαίτερα αιχμηρό λόγο και με καθαρή νομικοπολιτική στόχευση, ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου του Πανεπιστημίου Κρήτης και πρώην ευρωβουλευτής Νότης Μαριάς παρενέβη για τις ραγδαίες εξελίξεις στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, εστιάζοντας κυρίως στην προσπάθεια, όπως υποστήριξε, να εξασφαλιστεί εκ των υστέρων νομιμοποίηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων μέσω του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ο Νότης Μαριάς σημείωσε πως Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ κατέθεσαν έγγραφο στον ΟΗΕ ζητώντας σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας, με σκοπό να καλυφθούν πολιτικά και νομικά οι επιθέσεις που έχουν εξαπολυθεί από τις 28 Φεβρουαρίου. Κατά την εκτίμησή του, πρόκειται για απόπειρα να παρουσιαστούν οι βομβαρδισμοί, οι δολοφονίες και οι στρατιωτικές ενέργειες των τελευταίων ημερών ως δήθεν νόμιμη άσκηση αυτοάμυνας, μέσω επίκλησης του άρθρου 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.
Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι αυτή η γραμμή αμφισβητείται ήδη ανοιχτά, υπενθυμίζοντας πως τόσο η Βρετανία όσο και η Ισπανία έχουν χαρακτηρίσει την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο και τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ. Κατά τον ίδιο, αυτό αποκαλύπτει το πολιτικό αδιέξοδο της Ουάσιγκτον, η οποία βλέπει ότι η επιχείρηση δεν διαθέτει ούτε σαφή διεθνή κάλυψη ούτε πρόθυμη στρατιωτική στήριξη από το σύνολο της δυτικής συμμαχίας.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο Νότης Μαριάς στη στάση που θα τηρήσουν η Ελλάδα, η Γαλλία και η Βρετανία στο Συμβούλιο Ασφαλείας, αλλά και στο τι θα πράξουν η Ρωσία και η Κίνα. Όπως τόνισε, αν ανοίξει έστω και έμμεσα η πόρτα στη θεωρία της «προληπτικής επίθεσης», τότε δημιουργείται επικίνδυνο προηγούμενο που μπορεί να χρησιμοποιήσει αύριο η Τουρκία σε βάρος της Ελλάδας. Υπενθύμισε μάλιστα ότι η Άγκυρα έχει ήδη διατυπώσει στο παρελθόν τη θέση ότι δικαιούται «προληπτικής άμυνας» απέναντι στα ελληνικά νησιά, με αφορμή την παρουσία ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων σε αυτά.
Γι’ αυτό και προειδοποίησε ότι η Αθήνα δεν έχει περιθώριο να συναινέσει σε μια τέτοια ερμηνεία. Αν, όπως είπε, η Ελλάδα δεχθεί ότι είναι νόμιμη η προληπτική επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν, τότε θα έχει υπονομεύσει το ίδιο της το επιχείρημα απέναντι στην τουρκική αναθεωρητική γραμμή στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Με άλλα λόγια, η όποια ψήφος ή στάση της ελληνικής πλευράς στον ΟΗΕ δεν θα αφορά μόνο το μέτωπο του Ιράν, αλλά θα αγγίζει ευθέως τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.
Παράλληλα, ο Νότης Μαριάς στάθηκε και στις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης, εκτιμώντας ότι η ενεργειακή αστάθεια χτυπά ήδη νοικοκυριά και παραγωγή. Έθεσε μάλιστα εκ νέου το ζήτημα της αξιοποίησης του λιγνίτη και της Πτολεμαΐδας 5, ζητώντας να εξεταστεί αναστολή ή κατάργηση των επιβαρύνσεων από τα δικαιώματα ρύπων, ώστε να περιοριστεί το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Κατά την άποψή του, η Ελλάδα οφείλει να θωρακίσει την ενεργειακή της επάρκεια με εθνικά κριτήρια και όχι να παρακολουθεί αδρανής τις εξελίξεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του στην πυρηνική ενέργεια, την οποία συνέδεσε όχι μόνο με την ευρωπαϊκή ενεργειακή συζήτηση αλλά και με τις στρατηγικές επιδιώξεις της Γαλλίας. Υποστήριξε ότι πίσω από την επαναφορά της πυρηνικής ατζέντας κρύβεται και η προσπάθεια να μοιραστεί το κόστος που απαιτεί η γαλλική πυρηνική ισχύς και η διατήρηση της στρατιωτικής της ισχύος.
Συνολικά, η παρέμβαση του Νότη Μαριά κινήθηκε σε δύο παράλληλους άξονες: αφενός στην αποδόμηση της νομικής βάσης των αμερικανοϊσραηλινών επιχειρήσεων κατά του Ιράν και αφετέρου στην προειδοποίηση ότι κάθε χαλαρή ή επιπόλαιη αποδοχή τέτοιων πρακτικών μπορεί αύριο να στραφεί εναντίον της ίδιας της Ελλάδας. Το μήνυμά του ήταν σαφές: το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται κατά παραγγελία, ούτε να ερμηνεύεται α λα καρτ όταν πρόκειται για ζητήματα που αφορούν την εθνική ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής.