Σε μια περίοδο που η Μέση Ανατολή θυμίζει «καζάνι που βράζει», ο πρέσβης επί τιμή και βαθύς γνώστης της ιρανικής πραγματικότητας, Γιώργος Αϋφαντής, παρενέβη στον Alpha 88,6, καταθέτοντας μια ανατομία της κρίσης που ξεπερνά τα στερεότυπα της δυτικής προπαγάνδας. Με την εμπειρία του ανθρώπου που υπηρέτησε στην Τεχεράνη, ο κ. Αϋφαντής δεν περιορίστηκε σε μια απλή παράθεση γεγονότων, αλλά επιχείρησε να «μπει στο μυαλό» της ιρανικής πλευράς, εξηγώντας γιατί η σύγκρουση με τη Δύση δεν είναι απλώς στρατιωτική, αλλά υπαρξιακή.
Το Δίλημμα της Τεχεράνης: Παράδοση ή Αντίσταση μέχρι Τέλους
Ο κ. Αϋφαντής ξεκίνησε την ανάλυσή του αποδομώντας την αισιοδοξία για μια εύκολη εκεχειρία ή ειρήνευση. Όπως υποστήριξε, οι Ιρανοί αντιλαμβάνονται τις απαιτήσεις των ΗΠΑ —και ειδικότερα του Donald Trump— όχι ως βάση διαπραγμάτευσης, αλλά ως απαίτηση για ολική παράδοση. Αναφερόμενος στις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου για τον έλεγχο των πετρελαίων και την πιθανή αλλαγή συνόρων, ο πρέσβης τόνισε ότι η Τεχεράνη βλέπει πίσω από αυτές τις κινήσεις μια προσπάθεια μετατροπής της χώρας σε «αποικία της Δύσης», επιστρέφοντας στο καθεστώς προ του 1979.
«Οι Ιρανοί προτιμούν να γίνουν μάρτυρες παρά να παραδοθούν», σημείωσε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στον ιδρυτικό μύθο του σιισμού και την έννοια της αυτοθυσίας. Για την ιρανική ηγεσία και κοινωνία, η απώλεια της εθνικής ακεραιότητας και του ελέγχου των πλουτοπαραγωγικών πόρων είναι κόκκινη γραμμή που δεν πρόκειται να ξεπεραστεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Ο Οικονομικός Πόλεμος και τα Στενά του Ορμούζ
Μια από τις πιο καίριες επισημάνσεις του κ. Αϋφαντή αφορούσε τη στρατηγική του Ιράν στο οικονομικό πεδίο. Καθώς η χώρα είναι αποκλεισμένη από το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα λόγω των κυρώσεων, η απάντησή της είναι η απειλή για την παγκόσμια οικονομία. «Αφού θα μας καταστρέψετε, θα καταστρέψουμε και εμείς τον κόσμο σας», είναι το μήνυμα της Τεχεράνης, με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ να αποτελεί το απόλυτο «όπλο».
Σύμφωνα με τον πρέσβη, μια γενικευμένη σύγκρουση θα οδηγούσε σε μια δεκαετία παγκόσμιας ύφεσης, ακριβής ενέργειας και ανεργίας στη Δύση. Οι Ιρανοί, συνηθισμένοι στις στερήσεις και τις κυρώσεις, θεωρούν ότι αντέχουν περισσότερο από τις δυτικές κοινωνίες σε μια τέτοια κρίση.
Το Ισραήλ ως «Τρίτος Βραχίονας» και η Ελληνική Στάση
Ο κ. Αϋφαντής δεν δίστασε να ασκήσει σκληρή κριτική στον ρόλο του Ισραήλ, το οποίο χαρακτήρισε ως έναν «ανεξέλεγκτο τρίτο βραχίονα» των ΗΠΑ στην περιοχή. Υποστήριξε ότι η διαρκής επιθετικότητα του Ισραήλ και η εθνοκάθαρση που επιχειρείται σε περιοχές όπως ο Νότιος Λίβανος, ακυρώνουν κάθε προσπάθεια ειρήνευσης, καθώς η Δύση αρνείται να το τιθασεύσει.
Σε αυτό το πλαίσιο, έθεσε το ερώτημα για την ελληνική εξωτερική πολιτική: «Τι κέρδισε η Ελλάδα από τη στενή και μονοδιάστατη σχέση με το Ισραήλ;». Κατά την άποψή του, η Ελλάδα έχει χάσει το κύρος που είχε στον αραβικό κόσμο και τη Μέση Ανατολή, χωρίς να λάβει ουσιαστικά ανταλλάγματα, πέρα από την αγορά εξοπλισμών που πληρώνει ακριβά. Υπογράμμισε την ανάγκη για μια «αυτοτελή και ισότιμη» εξωτερική πολιτική, μακριά από τη λογική του «παιδιού για τα θελήματα» των μεγάλων δυνάμεων.
Η Εσωτερική Μετάλλαξη του Ιράν
Κλείνοντας, ο πρέσβης έκανε μια πρόβλεψη για το μέλλον του ιρανικού καθεστώτος. Παρότι το σημερινό θεοκρατικό σχήμα είναι προϊόν ιστορικών συγκυριών και εμφυλίων συγκρούσεων, ο κ. Αϋφαντής εκτίμησε ότι η κοινωνία θα οδηγηθεί σε μια μετα-κληρική εποχή. Ωστόσο, αυτή η αλλαγή θα είναι εσωτερική και δεν θα έχει φιλοδυτικό πρόσημο, αλλά θα διατηρήσει τον αντι-ιμπεριαλιστικό και εθνικό χαρακτήρα της.
Η παρέμβαση του Γιώργου Αϋφαντή αποτελεί ένα «καμπανάκι» κινδύνου για τις δυτικές πρωτεύουσες, υπενθυμίζοντας ότι στην Ανατολή, η ιστορία και η αξιοπρέπεια ζυγίζουν συχνά περισσότερο από τους οικονομικούς δείκτες και την τεχνολογική υπεροχή.