Με το βλέμμα στραμμένο τόσο στην Ουάσινγκτον όσο και στη Νέα Υόρκη κινείται η τουρκική διπλωματία. Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, προανήγγειλε ότι θα θέσει εκ νέου στο τραπέζι το ζήτημα της απόκτησης μαχητικών F-35, ενόψει της συνάντησής του με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ αργότερα αυτή την εβδομάδα.
Σε συνέντευξή του στο «Special Report» του Fox News, ο Ερντογάν ρωτήθηκε αν προσβλέπει σε «πράσινο φως» για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. «Στην παρούσα φάση θα διαπραγματευθούμε ξανά για αυτό το ζήτημα. Αναμένουμε ότι οι ΗΠΑ θα πράξουν ό,τι πρέπει – τόσο για τα F-35 όσο και για τα F-16, αλλά και για την παραγωγή και τη συντήρησή τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Τούρκος πρόεδρος σημείωσε πως στη συνάντηση με τον Τραμπ θα τεθούν στο τραπέζι η συνεργασία στον τομέα της άμυνας και του εμπορίου, αλλά και οι εξελίξεις στη Γάζα. Πρόκειται για την πρώτη του επίσκεψη στον Λευκό Οίκο μετά από έξι χρόνια, καθώς τελευταία φορά είχε γίνει δεκτός από τον Τραμπ το 2019. Αν και οι δύο ηγέτες διατηρούσαν στενή προσωπική σχέση, η περίοδος 2017-21 στιγματίστηκε από εντάσεις λόγω της στήριξης των ΗΠΑ στους Κούρδους της Συρίας και των στενών δεσμών της Άγκυρας με τη Μόσχα.
Η αγορά των ρωσικών S-400 υπήρξε τομή στις σχέσεις Άγκυρας – Ουάσινγκτον, με αποτέλεσμα την επιβολή κυρώσεων CAATSA και τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35. Παρά την άρνηση να αποσύρει τα S-400, η Άγκυρα τρέφει ελπίδες ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να επιδιώξει αναθεώρηση του πλαισίου των κυρώσεων, ανοίγοντας ξανά τον δρόμο για την αγορά 40 αεροσκαφών F-35A. Σύμφωνα με το Bloomberg, η Άγκυρα έχει καταρτίσει σχέδιο αγοράς εκατοντάδων αεροσκαφών Boeing και μαχητικών Lockheed Martin, διεκδικώντας παράλληλα συμμετοχή της τουρκικής βιομηχανίας στην παραγωγή εξαρτημάτων. Στόχος του Ερντογάν είναι να αντισταθμίσει τις αμερικανικές πωλήσεις με τουρκικές εξαγωγές άνω των 10 δισ. δολαρίων.
Το ραντεβού με Μητσοτάκη
Το ενδιαφέρον στρέφεται σήμερα και στη Νέα Υόρκη, όπου ο Ερντογάν θα συναντηθεί με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στις 14.00 τοπική ώρα (21.00 ώρα Ελλάδας). Παρά τις χαμηλές προσδοκίες για απτά αποτελέσματα, η συγκυρία και τα ανοικτά μέτωπα προσδίδουν στο τετ α τετ ιδιαίτερη βαρύτητα.
Μετά από διαδοχικές αναβολές, το ραντεβού «κλείδωσε», αλλά εκτιμάται ότι θα είναι δυσκολότερο από εκείνο του περασμένου Ιουνίου. Στο μεταξύ, η Αθήνα έχει προχωρήσει στην οριοθέτηση θαλασσίων πάρκων, έχει αποδεχθεί την πρόταση της Chevron για έρευνες νοτίως της Κρήτης και έχει ξεκινήσει τεχνικές συνομιλίες με τη Λιβύη για τον καθορισμό ΑΟΖ.
Από την άλλη πλευρά, η Άγκυρα πιέζει για συμμετοχή στο πρόγραμμα SAFE, με την Ελλάδα να απειλεί με βέτο. Ωστόσο, η τουρκική αμυντική βιομηχανία εκτιμά ότι μπορεί να βρει «παράθυρα» μέσω συνεργασιών με ευρωπαϊκές εταιρείες, καθώς για την εμπλοκή ιδιωτικών φορέων δεν απαιτείται ομοφωνία στην Ε.Ε. Η Baykar, εταιρεία που συνδέεται με τον στενό οικογενειακό κύκλο του Ερντογάν, ήδη διατηρεί ισχυρές συμπράξεις με ιταλικές βιομηχανίες και θεωρείται απίθανο να συναντήσει εμπόδια.