Γράφει ο Αδάμ Παπαδόπουλος
Οι τελευταίοι πέντε αιώνες έχουν ως αναμφισβήτητο νικητή τον δυτικό κόσμο. Η νίκη αυτή φαίνεται από την επιβολή του δυτικού τρόπου ζωής και σκέψης σχεδόν σε όλη την υφήλιο. Το τέλος του 15ου αιώνα αποτέλεσε την αρχή μιας διαδικασίας, κατά την οποία το βάρος της καινοτομίας άρχιζε να περνάει σταδιακά από την Ανατολή και συγκεκριμένα την Αυτοκρατορική Κίνα στην Ευρώπη. Οι λόγοι πίσω από την υπεροχή της Δύσης περιγράφονται με ψυχραιμία από τον επιδραστικό Σκωτσέζο ιστορικό Niall Ferguson στο έργο του Πολιτισμός.
Ο Ferguson υποστηρίζει ότι η δυτική πρωτοκαθεδρία κατέστη δυνατή για έξι λόγους, τους οποίους συνοπτικά αποκαλεί «βασικές εφαρμογές». Οι παραπάνω εφαρμογές αποτελούνται από τον ανταγωνισμό, την επιστήμη, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, την ιατρική, την καταναλωτική κοινωνία και την εργατική ηθική. Για τον συγγραφέα ο συνδυασμός των παραπάνω «εφαρμογών» έκανε τη Δύση να ξεχωρίσει έναντι των άλλων. Για παράδειγμα, ο ανταγωνισμός των Ευρωπαίων ηγεμόνων οδήγησε στην αποκέντρωση της πολιτικής και οικονομικής ζωής, η επιστήμη και η ιατρική έδωσαν στους δυτικούς τη βελτίωση του προσδόκιμου ζωής καθώς και ένα πολύ σημαντικό στρατιωτικό πλεονέκτημα, ενώ τα δικαιώματα ιδιοκτησίας θεσμοθέτησαν το κράτος δικαίου ως μέσο προστασίας των ιδιωτών ιδιοκτητών και ειρηνικής επίλυσης των διαφορών ανάμεσά τους.
Σήμερα οι λόγοι οι οποίοι έκαναν την Δύση να ξεχωρίζει έναντι των άλλων για πάνω από πέντε αιώνες φαίνονται να αποτελούν παρελθόν με την ταυτόχρονη υιοθέτηση τους από τους αντιπάλους της. Η ύπαρξη συσσωματώσεων όπως αυτή της Ε.Ε έχουν κάμψει σε μεγάλο βαθμό τον ανταγωνισμό στην Γηραιά Ήπειρο δημιουργώντας έναν συγκεντρωτισμό στις Βρυξέλλες τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Ως προς τη στρατιωτική τεχνολογία, αυτή δεν αποτελεί προνόμιο της Δύσης όπως στο παρελθόν. Ο Ψυχρός Πόλεμος έφερε τον υπόλοιπο κόσμο σε επαφή με σύγχρονα όπλα σοβιετικής προέλευσης, ενώ σήμερα χώρες όπως η Κίνα, το Ιράν και η Β. Κορέα κατασκευάζουν υπερσύγχρονα όπλα εγχώριας κατασκευής. Επιπρόσθετα, η καταναλωτική κοινωνία της Δύσης, η οποία οδήγησε στην Βιομηχανική Επανάσταση τον 18ο αιώνα, φαίνεται να μετατοπίζεται ανατολικά στους μεγάλους και αναπτυσσόμενους πληθυσμούς της Ασίας. Οι πρόσφατες συμφωνίες της Ε.Ε με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και την Ινδία δείχνουν ακριβώς αυτή την τάση. Η ιατρική είναι ο μόνος εκ των έξι «βασικών εφαρμογών» του Ferguson στον οποίο η Δύση (ΗΠΑ και Ρωσία) κατέχει ακόμη τα ηνία.
Σε αυτό το γενικότερο πλαίσιο στασιμότητας του δυτικού κόσμου αλλά και ανάδυσης νέων δυνάμεων σε έναν πολυπολικό κόσμο, μπορούμε να πούμε πως ίσως βιώνουμε το τέλος της περιόδου της Δυτικής κυριαρχίας- με τις ΗΠΑ να αποτελούν την τελευταία δυτική υπερδύναμη. Σε αυτή τη λογική η ομιλία του Αμερικανού ΥΠΕΞ στο Μόναχο αποτέλεσε μια προειδοποίηση με αποδέκτη την Ευρώπη και τον ρόλο της σε έναν πλανήτη που αλλάζει ραγδαία.