Γράφει ο Σάι Γκαλ, Levant Intel
Καθώς η Ευρώπη παλεύει με τις μετασεισμικές δονήσεις της ενεργειακής κρίσης που πυροδοτήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η αναζήτηση για ενεργειακή ασφάλεια έχει μετατοπιστεί από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα έκτακτης ανάγκης προς τον μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο «Κάθετος Διάδρομος» (Vertical Corridor) αναδεικνύεται ως ένα από τα πιο υποσχόμενα και ρεαλιστικά σχέδια για τη διασφάλιση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της ηπείρου.
Τι είναι ο Κάθετος Διάδρομος;
Ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι ένας ενιαίος αγωγός, αλλά ένα ολοκληρωμένο δίκτυο υφιστάμενων και νέων υποδομών που συνδέει τα συστήματα μεταφοράς φυσικού αερίου της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Ουγγαρίας, της Σλοβακίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας. Η ιδέα είναι απλή αλλά επαναστατική: να επιτραπεί η ροή φυσικού αερίου από τον νότο προς τον βορρά, αξιοποιώντας τους τερματικούς σταθμούς Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) στην Ελλάδα και το φυσικό αέριο από την Κασπία Θάλασσα.
Η Στρατηγική Σημασία
Για δεκαετίες, η υποδομή φυσικού αερίου της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης είχε σχεδιαστεί για να μεταφέρει αέριο από την Ανατολή (Ρωσία) προς τη Δύση. Ο Κάθετος Διάδρομος αντιστρέφει αυτή τη δυναμική. Επιτρέπει σε χώρες που ιστορικά εξαρτώνταν από τη Gazprom να έχουν πρόσβαση σε μια ποικιλία πηγών.
Η Ελλάδα ως Ενεργειακή Πύλη: Με τον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας και τη νέα πλωτή μονάδα (FSRU) στην Αλεξανδρούπολη, η Ελλάδα γίνεται ο κεντρικός κόμβος εισόδου για το αμερικανικό, το καταριανό και το αιγυπτιακό LNG.
Αξιοποίηση της Ουκρανίας: Ένα από τα πιο υποτιμημένα πλεονεκτήματα του διαδρόμου είναι η ικανότητά του να χρησιμοποιεί τις τεράστιες υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης αερίου της Ουκρανίας. Αυτό επιτρέπει στις ευρωπαϊκές χώρες να αποθηκεύουν αέριο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όταν οι τιμές είναι χαμηλές, και να το χρησιμοποιούν τον χειμώνα.
Ξεπερνώντας τα Εμπόδια
Παρά τη στρατηγική του αξία, ο Κάθετος Διάδρομος αντιμετωπίζει προκλήσεις. Η κυριότερη είναι η ανάγκη για αναβαθμίσεις στα σημεία διασύνδεσης μεταξύ των χωρών για την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας. Ωστόσο, η πολιτική βούληση φαίνεται να είναι ισχυρότερη από ποτέ. Η πρόσφατη επέκταση του μνημονίου συνεργασίας ώστε να συμπεριλάβει τη Μολδαβία και την Ουκρανία δείχνει ότι ο διάδρομος δεν αφορά μόνο την οικονομία, αλλά και τη γεωπολιτική επιβίωση.
Το Μέλλον: Πέρα από το Φυσικό Αέριο
Ο Shai Gal επισημαίνει ότι ο Κάθετος Διάδρομος είναι «μελλοντοστρεφής». Η υποδομή που αναπτύσσεται σήμερα για το φυσικό αέριο σχεδιάζεται ώστε να είναι συμβατή με το υδρογόνο. Αυτό σημαίνει ότι ο διάδρομος θα μπορούσε τελικά να μεταφέρει πράσινη ενέργεια, ευθυγραμμίζοντας την ενεργειακή ασφάλεια με τους κλιματικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Συμπέρασμα
Ο Κάθετος Διάδρομος αντιπροσωπεύει το τέλος της εποχής των ενεργειακών εκβιασμών. Παρέχοντας μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση στο ρωσικό αέριο και ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ των κρατών της Ανατολικής Ευρώπης, αποτελεί το πιο σταθερό θεμέλιο για το ενεργειακό μέλλον της ηπείρου. Είναι, χωρίς αμφιβολία, το καλύτερο σχέδιο εξόδου από την ενεργειακή παγίδα στην οποία βρέθηκε η Ευρώπη για πάρα πολύ καιρό.