Σε μια μετωπική σύγκρουση με την κυβερνητική γραμμή στα εθνικά θέματα προχώρησε ο πρώην Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, με μια σκληρή ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο κ. Σαμαράς, επικαλούμενος το θεσμικό του ρόλο, θέτει δύο συγκεκριμένα ερωτήματα προς την κυβέρνηση, κάνοντας λόγο για ενδείξεις «εκχώρησης κυριαρχικών δικαιωμάτων» και διαψεύδοντας το αφήγημα των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο.
1. Οι «σκοτεινοί» όροι στη σύμβαση με τη Chevron για την Κρήτη
Το πρώτο σκέλος της παρέμβασης αφορά τη σύμβαση για έρευνες υδρογονανθράκων στα θαλάσσια οικόπεδα της Κρήτης. Ο πρώην Πρωθυπουργός αποκαλύπτει ότι στη συμφωνία με την κοινοπραξία της Chevron προστέθηκαν όροι που προκαλούν σοβαρά ερωτηματικά.
Σύμφωνα με τον κ. Σαμαρά, η σύμβαση που εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο περιλαμβάνει διατυπώσεις περί:
-
Πιθανής αποχώρησης της εταιρείας από περιοχές που «θα μπορούσε να μην αποτελούν μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ».
-
Παραίτησης από περιοχές ακόμα και αν έχει προσδιοριστεί πεδίο εκμετάλλευσης.
«Τί είδους σύμβαση είναι αυτή; Νομοθετούμε για πιθανή αποχώρηση από τα οικόπεδά μας; Η Ελλάδα, δηλαδή, συζητάει τα κυριαρχικά της δικαιώματα; Με ποιούς; Από πότε;», διερωτάται εμφατικά ο κ. Σαμαράς.
2. Το «θρίλερ» της Κάσου και η διάσταση με την Κύπρο
Το δεύτερο πλήγμα του Αντώνη Σαμαρά αφορά τα γεγονότα στην Κάσο. Ο πρώην Πρωθυπουργός αναδεικνύει μια κραυγαλέα αντίφαση μεταξύ των δηλώσεων Αθήνας και Λευκωσίας:
-
Ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, έχει διαβεβαιώσει πως οι έρευνες ολοκληρώθηκαν κανονικά χωρίς καμία υποχώρηση.
-
Ο Κύπριος Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, ωστόσο, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι υπήρξε τουρκική παρεμπόδιση και οι έρευνες δεν ολοκληρώθηκαν.
Ο κ. Σαμαράς θέτει το αμείλικτο ερώτημα: «Λέει ψέματα η Κύπρος;», καταρρίπτοντας την εικόνα ομαλότητας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Πολιτική Αποτίμηση
Η παρέμβαση αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά δημόσιων τοποθετήσεων του πρώην Πρωθυπουργού που ασκούν κριτική στην «ήπια» στάση έναντι της Τουρκίας. Με τη φράση «Αυτά δεν λέγονται “ήρεμα νερά”», ο κ. Σαμαράς αμφισβητεί ανοιχτά τον πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής του Μεγάρου Μαξίμου, προκαλώντας αμηχανία στο κυβερνητικό στρατόπεδο.
Σκληρή αντεπίθεση ΥΠΕΞ: «Εκτός πραγματικότητας οι τοποθετήσεις Σαμαρά»
Η απάντηση του Υπουργείου Εξωτερικών στην κριτική του Αντώνη Σαμαρά ήρθε μέσω ενός ιδιαίτερα οξέος άτυπου σχολίου, το οποίο χαρακτηρίζει τις θέσεις του πρώην Πρωθυπουργού ως «συνήθεις εκτός πραγματικότητας τοποθετήσεις». Η κυβέρνηση επιχειρεί να αποδομήσει τα επιχειρήματα του κ. Σαμαρά για τη Chevron και την Κάσο, υποστηρίζοντας τα εξής:
Για τη σύμβαση με τη Chevron:
Το ΥΠΕΞ διευκρινίζει ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα ενός κράτους δεν μπορούν να χαθούν μέσω συμβάσεων με ιδιωτικές εταιρείες.
-
Η εξήγηση: Οι ρήτρες αποχώρησης που περιγράφει ο κ. Σαμαράς αποτελούν «αναγκαία πρόνοια για νομική διασφάλιση υπέρ του δημοσίου». Σκοπός τους είναι να προστατεύσουν το κράτος από μελλοντικές απαιτήσεις αποζημιώσεων από τις εταιρείες, σε περίπτωση που προκύψουν νέες οριοθετήσεις (π.χ. με τη Λιβύη, με την οποία έχουν ξεκινήσει τεχνικές συζητήσεις).
Για το επεισόδιο στην Κάσο:
Σχετικά με τις έρευνες του πλοίου Ievoli Relume για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου, το Υπουργείο:
-
Παραπέμπει στον ΑΔΜΗΕ: Σημειώνει ότι ο φορέας υλοποίησης επιβεβαίωσε ήδη από τον Ιούλιο του 2024 πως το πλοίο ολοκλήρωσε τις εργασίες του στα διεθνή ύδατα σύμφωνα με τον προγραμματισμό του.
-
Απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί παρεμπόδισης: Με τον τρόπο αυτό, το ΥΠΕΞ εμμένει στη θέση ότι το ερευνητικό πρόγραμμα ολοκληρώθηκε πλήρως και χωρίς υποχωρήσεις, αφήνοντας ουσιαστικά έκθετο τον ισχυρισμό του κ. Σαμαρά που βασίστηκε σε δηλώσεις από την Κύπρο.
Πολιτικό Συμπέρασμα
Η χρήση της φράσης «συνήθεις εκτός πραγματικότητας τοποθετήσεις» σηματοδοτεί μια νέα φάση στις σχέσεις του Μαξίμου με τον Αντώνη Σαμαρά. Η κυβέρνηση φαίνεται πλέον διατεθειμένη να απαντά με ευθύτητα και σκληρότητα στις αιτιάσεις του πρώην Πρωθυπουργού, επιδιώκοντας να κλείσει τη συζήτηση περί «μυστικής διπλωματίας» ή «εθνικών υποχωρήσεων» που ανοίγει η εσωκομματική κριτική.