Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Λίγο πριν από την ομιλία του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι στην ολομέλεια της Κνεσέτ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επέλεξε να ανεβάσει τον πήχη, μιλώντας για οικοδόμηση μιας «σιδερένιας συμμαχίας» χωρών «ενάντια στο εξτρεμιστικό Ισλάμ». Στην ομιλία του –σε εβραϊκά και αγγλικά– συνέδεσε ευθέως το στρατηγικό αφήγημα της ισραηλινής ασφάλειας με την αναδυόμενη αρχιτεκτονική διαδρόμων συνδεσιμότητας, με αιχμή τον IMEC.
Ο Νετανιάχου ευχαρίστησε τον Μόντι για τη στάση της Ινδίας μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, λέγοντας ότι η υποστήριξη ήταν «σαφής» και «ηθική» και ότι «δεν θα το ξεχάσουμε ποτέ». Παράλληλα, χαρακτήρισε τον πόλεμο του Ισραήλ κατά της Χαμάς «αμυντικό πόλεμο» και τον τοποθέτησε σε ένα ευρύτερο πλαίσιο σύγκρουσης με έναν «τζιχαντιστικό άξονα», διατυπώνοντας το δίλημμα ως υπαρξιακό: «είτε θα μας σπάσει, είτε θα τον σπάσουμε — και τον σπάμε».
IMEC: Από σύνθημα σε στρατηγική υποδομή
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν ο IMEC, τον οποίο περιέγραψε ως χερσαίο και θαλάσσιο διάδρομο που θα συνδέει την Ινδία, μέσω της Αραβικής Χερσονήσου, με το λιμάνι της Χάιφα και από εκεί με τη Μεσόγειο και την Ευρώπη. Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο! Ο διάδρομος «θα υπάρξει μόνο αν περνά από σταθερές και ασφαλείς χώρες», και κατά τον Νετανιάχου δεν υπάρχουν «ισχυρότερες και ασφαλέστερες» σε αυτόν τον άξονα από Ισραήλ και Ινδία. Στο ίδιο πλαίσιο χαιρέτισε τη δέσμευση ότι το Ισραήλ θα λειτουργήσει ως «συνδετικός κρίκος» Ασίας–Ευρώπης μέσω Χάιφα.
Το ιδεολογικό στίγμα: «Έθνη που αγιάζουν τη ζωή»
Με ιδιαίτερα φορτισμένη γλώσσα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός περιέγραψε τη «σιδερένια» συμμαχία ως συμμαχία «μετριοπάθειας, προόδου, ανθρώπινης αξιοπρέπειας και αμοιβαίου σεβασμού», αντιπαραβάλλοντας «εκείνους που αγιάζουν τη ζωή» με «εκείνους που αγιάζουν τον θάνατο» και, όπως είπε, θέλουν να «επιστρέψουν» τον κόσμο στη «βαρβαρότητα του Μεσαίωνα». Στο τέλος, έκανε ιστορική αναφορά στην απελευθέρωση της Χάιφα στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπογραμμίζοντας τη συμβολή ινδικών δυνάμεων και «Ιρανών στρατιωτών και διοικητών», σε μια προσπάθεια να ντύσει τη σημερινή στρατηγική σύγκλιση με ιστορικό βάθος.
Μόντι: Σταθερή στήριξη, Αβραάμ, και σχέδιο Τραμπ για Γάζα
Από την πλευρά του, ο Ναρέντρα Μόντι μίλησε για «θαυμασμό» στην Ινδία προς «την αποφασιστικότητα, το θάρρος και τα επιτεύγματα» του Ισραήλ, τονίζοντας δεσμούς που –όπως είπε– «χρονολογούνται πάνω από 2.000 χρόνια». Δήλωσε ότι η Ινδία στέκεται στο πλευρό του Ισραήλ «σταθερά και με πλήρη πεποίθηση, αυτή τη στιγμή και μετά», ενώ σημείωσε και έναν προσωπικό συμβολισμό: γεννήθηκε την ίδια ημέρα που η Ινδία αναγνώρισε επίσημα το Ισραήλ, στις 17 Σεπτεμβρίου 1950.
Στο πεδίο της ασφάλειας, ο Μόντι έθεσε το πλαίσιο της «διαρκούς και συντονισμένης παγκόσμιας δράσης» κατά της τρομοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι «η τρομοκρατία οπουδήποτε απειλεί την ειρήνη παντού». Επιπλέον, επανέλαβε τη στήριξη της Ινδίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ, τις οποίες χαρακτήρισε «στιγμή νέας ελπίδας» για μια ταλαιπωρημένη περιοχή. Τέλος, εξέφρασε την έγκριση της Ινδίας για το «ολοκληρωμένο ειρηνευτικό σχέδιο» της κυβέρνησης Τραμπ για τη Γάζα, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να οδηγήσει σε «δίκαιη και διαρκή ειρήνη» και να συμπεριλάβει «την αντιμετώπιση του παλαιστινιακού ζητήματος».
Η κοινή εικόνα από την Κνεσέτ δεν ήταν απλώς διπλωματική τελετουργία. Ήταν προσπάθεια θεμελίωσης μιας διπλής στρατηγικής: ασφάλεια/αντιτρομοκρατία από τη μία, γεωοικονομία/διάδρομοι από την άλλη. Και στο κέντρο, ένα σήμα ότι το Ισραήλ θέλει να “δέσει” την Ινδία όχι μόνο ως εταίρο, αλλά ως πυλώνα σε μια νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική.