Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να αναγνωρίζει, σε ιδιωτικές συνομιλίες με στενούς συνεργάτες του, ότι το Ισραήλ έχει πλέον περιορισμένη δυνατότητα να επηρεάσει τις αποφάσεις του Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν, την ώρα που η Ουάσιγκτον διαπραγματεύεται συμφωνία για τον τερματισμό ενός πολέμου που διαρκεί σχεδόν τρεις μήνες.
Σύμφωνα με το Reuters, δύο Ισραηλινοί αξιωματούχοι με γνώση των συνομιλιών ανέφεραν ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει εκφράσει ανησυχίες για το υπό διαμόρφωση μνημόνιο κατανόησης, καθώς το Ισραήλ εμφανίζεται να έχει μείνει σε μεγάλο βαθμό εκτός των διαπραγματεύσεων για την αρχική συμφωνία παύσης του πολέμου με το Ιράν.
Η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία φέρεται να προβλέπει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, με αντάλλαγμα την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Σε επόμενο στάδιο θα ακολουθήσουν νέες συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, με τις έμμεσες επαφές ΗΠΑ–Ιράν να διεξάγονται μέσω Πακιστάν.
Το κρίσιμο σημείο για το Ισραήλ είναι ότι η συμφωνία δεν απαντά άμεσα στις βασικές του ανησυχίες: το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου και τη δράση της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Ο Νετανιάχου επιμένει ότι το Ισραήλ πρέπει να διατηρήσει πλήρη ελευθερία δράσης απέναντι σε απειλές σε όλα τα μέτωπα, περιλαμβανομένου του νοτίου Λιβάνου.
Η θέση αυτή μπορεί να εξελιχθεί σε αγκάθι για τη συμφωνία, εφόσον η Τεχεράνη επιμείνει σε πλήρη παύση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο. Παρά την εκεχειρία της 16ης Απριλίου, Ισραήλ και Χεζμπολάχ συνέχισαν τις συγκρούσεις, με ισραηλινές δυνάμεις να παραμένουν στον νότιο Λίβανο και τη Χεζμπολάχ να εξαπολύει επιθέσεις με drones εναντίον στρατευμάτων και περιοχών του βορείου Ισραήλ.
Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου είχαν τουλάχιστον τρεις τηλεφωνικές συνομιλίες την τελευταία εβδομάδα. Όταν ρωτήθηκε τι είπε στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε χαρακτηριστικά: «Είναι πολύ καλός άνθρωπος, θα κάνει ό,τι θέλω να κάνει». Η φράση αυτή αποτυπώνει το νέο κλίμα στις σχέσεις Ουάσιγκτον–Ιερουσαλήμ, με τον Τραμπ να εμφανίζεται αποφασισμένος να προχωρήσει τη διαπραγμάτευση με το Ιράν με τους δικούς του όρους.
Μετά την τρίτη συνομιλία τους, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι συζήτησε με τον Τραμπ το μνημόνιο κατανόησης για την επαναλειτουργία του Ορμούζ και τις επόμενες διαπραγματεύσεις για τελική συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Υποστήριξε επίσης ότι οι δύο πλευρές συμφωνούν πως οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει αποσυναρμολόγηση των ιρανικών εγκαταστάσεων εμπλουτισμού και απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού από το ιρανικό έδαφος.
Η εξέλιξη έρχεται σε ευαίσθητη πολιτική στιγμή για τον Νετανιάχου, ο οποίος βρίσκεται υπό πίεση ενόψει εθνικών εκλογών. Οι αντίπαλοί του τον κατηγορούν ότι δεν κατάφερε να πετύχει τους διακηρυγμένους στόχους του πολέμου: την εξάλειψη των πυρηνικών και βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν, την αποδυνάμωση της περιφερειακής του επιρροής και τη δημιουργία συνθηκών για αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Το ρήγμα ανάμεσα στους στόχους του Ισραήλ και των ΗΠΑ φαίνεται πλέον καθαρά. Το Ισραήλ θέλει στρατηγική εξουδετέρωση του Ιράν και των δικτύων του. Οι ΗΠΑ, αντίθετα, επικεντρώνονται στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από όπου πριν από τον πόλεμο περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ο Νετανιάχου, σε πρόσφατη συνέντευξή του στο CBS, επέμεινε ότι «υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν», αναφερόμενος στην ανάγκη απομάκρυνσης του εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν, παύσης της υποστήριξης προς περιφερειακούς αντιπροσώπους και διακοπής της παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η Ουάσιγκτον και η Ιερουσαλήμ μπορεί να παραμένουν στρατηγικοί σύμμαχοι, αλλά στο ιρανικό μέτωπο οι προτεραιότητές τους δεν ταυτίζονται πλέον απόλυτα. Ο Τραμπ θέλει συμφωνία που θα ξεμπλοκάρει την παγκόσμια ενεργειακή ροή. Ο Νετανιάχου φοβάται ότι μια τέτοια συμφωνία μπορεί να αφήσει άθικτο τον πυρήνα της ιρανικής απειλής.