Γράφει ο Νίκος Μελέτης, Πρώτο Θέμα
Σε μια επίσκεψη που επιχειρεί να αναδιατάξει τις συμμαχίες σε μια εκτεταμένη περιοχή από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τον Ινδικό Ωκεανό, φθάνει στο Ισραήλ ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι, θέλοντας να θεμελιώσει τη στενή συνεργασία των δύο χωρών στις νέες τεχνολογίες, στην ΤΝ και φυσικά στους αμυντικούς εξοπλισμούς.
Ο Ν. Μόντι, έχοντας κάνει επιλογή να στηρίξει και να εμπεδώσει τη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, παρά την κριτική που δέχεται η επιλογή του από άλλες χώρες του Παγκόσμιου Νότου που εναντιώνονται στο Τελ Αβίβ λόγω και της Γάζας, στέλνει μηνύματα όμως και σε άλλες κατευθύνσεις, στον απόηχο βεβαίως της αναταραχής που έχει προκαλέσει ο Πρόεδρος Τραμπ, αλλά και της εμπειρίας από την «επιχείρηση Sindoor» πριν έναν χρόνο απέναντι στο Πακιστάν.
Η Ινδία δεν είναι διατεθειμένη να αφήσει να χαθεί η ευκαιρία της διασύνδεσής της με τη Δύση μέσω του IMEC από τις περιφερειακές φιλοδοξίες και ανταγωνισμούς των κρατών της περιοχής, ούτε φυσικά να αφήσει το στρατηγικό πλεονέκτημα της ανεπτυγμένης τεχνολογίας στους εξοπλισμούς στο Πακιστάν, με τη βοήθεια της Κίνας, ενώ ο παραδοσιακός αντίπαλός της κινείται ήδη απειλητικά, ρίχνοντας τα «δίχτυα» του στο Ριάντ και στην Άγκυρα.
Το timing της επίσκεψης Μόντι στο Ισραήλ
Η επίσκεψη του Ινδού πρωθυπουργού στο Ισραήλ έρχεται τη στιγμή που ο Μ. Νετανιάχου επιχειρεί να διαμορφώσει ένα νέο δόγμα για το Ισραήλ, που θα αφορά την ασφάλεια, αλλά και την οικονομία και τη διασυνδεσιμότητα.
Έτσι, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ δημοσιοποίησε το όραμά του για τη δημιουργία ενός ολόκληρου συστήματος, υπό μορφή «Εξαγώνου» συμμαχιών γύρω ή εντός της Μέσης Ανατολής, το οποίο θα περιλαμβάνει την Ινδία, αραβικά κράτη, αφρικανικές χώρες, μεσογειακές χώρες (Ελλάδα και Κύπρο) και ασιατικά κράτη που δεν κατονόμασε.
Στόχος του, όπως είπε, είναι «η δημιουργία ενός άξονα κρατών που αντιλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο την πραγματικότητα, τις προκλήσεις και τους στόχους απέναντι στους ριζοσπαστικούς άξονες – τόσο τον ριζοσπαστικό σιιτικό άξονα, τον οποίο πλήξαμε πολύ σκληρά, όσο και τον αναδυόμενο ριζοσπαστικό σουνιτικό άξονα».
Η αναφορά στον αναδυόμενο ριζοσπαστικό σουνιτικό άξονα παραπέμπει στις διεργασίες των τελευταίων μηνών, όπου η Τουρκία και το Πακιστάν βρίσκονται σε στενή επαφή και επιχειρούν να προσεταιρισθούν επίσης τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο, με αρχική «συγκολλητική ουσία», αλλά με στόχευση μελλοντικά ακόμη και τη δημιουργία ενός «σουνιτικού ΝΑΤΟ».
Ένας μηχανισμός που θα συνδύαζε την πυρηνική ισχύ του Πακιστάν, την οικονομική ισχύ της Σαουδικής Αραβίας, τη στρατιωτική αλλά και διπλωματική ισχύ της Τουρκίας και την κρίσιμη θέση που κατέχει η Αίγυπτος στον μουσουλμανικό κόσμο.
Το Ριάντ ήδη έχει συνάψει διμερή συμφωνία με το Πακιστάν, η οποία, σύμφωνα με δημοσιεύματα, περιλαμβάνει και την επέκταση της πυρηνικής ομπρέλας, ώστε να καλύψει, σε περίπτωση απειλής, τη Σαουδική Αραβία. Ένας τέτοιος άξονας δεν αποτελεί απειλή μόνο για το Ισραήλ αλλά και για την ίδια την Ινδία, ενώ απειλεί να θέσει υπό αμφισβήτηση μεγάλα έργα διασύνδεσης της Ασίας με την Ευρώπη.
Κατά την επίσκεψη Μόντι στο Ισραήλ, στην κορυφή της ατζέντας είναι η συνεργασία στις νέες τεχνολογίες, στην ΤΝ και στα εξοπλιστικά, υπό το πρίσμα και της πρόσφατης απόφασης της Ινδίας να διπλασιάσει τις επενδύσεις στην εφαρμογή νέων τεχνολογιών, με τις αμυντικές δαπάνες να φθάνουν το ποσό των 93,5 δισ. δολαρίων για το οικονομικό έτος 2026-2027.
ΤΝ, εξοπλισμοί και η στρατηγική της «ακριβούς ισχύος»
Σύμφωνα με ισραηλινά ΜΜΕ (Jerusalem Post και Globes.co.il), ο προϋπολογισμός πρέπει να ιδωθεί υπό το πρίσμα της Επιχείρησης «Sindoor» (Μάιος 2025), η οποία επικύρωσε τη στροφή της Ινδίας προς την «ακριβή κρατική στρατηγική» (precision statecraft).
Η επιχείρηση απέδειξε ότι η ολοκληρωμένη πληροφόρηση, τα οπλισμένα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAV) και τα συστήματα πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (ISR) με τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να επιφέρουν κόστος στους μένοντας κάτω από τον πήχη μιας πλήρους πυρηνικής κλιμάκωσης.
Και αυτή η επιλογή ανοίγει τον δρόμο όχι απλώς στην προμήθεια κάποιων εξοπλισμών, αλλά στη σύμπραξη της ινδικής με την ισραηλινή αμυντική βιομηχανία, δεδομένου ότι το Νέο Δελχί έχει προωθήσει τα προγράμματα «Make in India» και «Self Reliance», τα οποία απαιτούν σημαντικότερο ποσοστό τοπικής παραγωγής, περίπου στο 50%-60% της συμφωνίας.
Ο ισραηλινός αμυντικός τομέας διαθέτει ένα σοβαρό πλεονέκτημα καθώς προσφέρουν αλγορίθμους δοκιμασμένους σε πραγματικές συνθήκες μάχης.
Καθώς η Ινδία επιδιώκει την ενσωμάτωση ΤΝ και στους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων η «μάχιμη τεχνητή νοημοσύνη» του Ισραήλ αποκτά σημαντικό προβάδισμα έναντι άλλων αμυντικών βιομηχανιών.
Η επικείμενη επίσκεψη του Μόντι αναμένεται να επικεντρωθεί στη δημιουργία κοινών κέντρων αριστείας στην ΤΝ, όπου ισραηλινό λογισμικό θα ενσωματώνεται σε ινδικής κατασκευής υλικό, ικανοποιώντας τόσο τις τεχνικές ανάγκες της Ινδίας όσο και την πολιτική επιλογη για αυτάρκεια.
Καθώς περίπου 16,5 δισ. δολάρια δεσμεύονται για εγχώρια παραγωγή, οι ισραηλινές εταιρείες κινούνται ήδη προς τη συμπαραγωγή. Η σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα και εταιρείες όπως οι ινδικοί κολοσσοί Tata Group, Larsen & Toubro και Bharat Forge δεν είναι απλώς επιλογή αλλά αναγκαιότητα, καθώς οι ισραηλινές εταιρείες καλούνται να ενσωματώσουν αισθητήρες, ραντάρ και συστήματα ΤΝ σε πλατφόρμες ινδικής ιδιοκτησίας.
Ο Ν. Μόντι, με την ομιλία του στην Κνεσέτ, αναμένεται να καταθέσει το δικό του όραμα για τη στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ και το αποτύπωμά της σε αυτή τη μεγάλη γεωγραφική ζώνη, από τη Μεσόγειο μέχρι την Ασία. Και όλοι αναμένουν τα μηνύματα που θα στείλει ο ηγέτης της πολυπληθέστερης χώρας του κόσμου…