Σαφές μήνυμα «μηδενικών υποχωρήσεων» απέναντι σε κάθε φόρμουλα «δανεισμού» από το Βρετανικό Μουσείο έστειλε ο Προκόπιος Παυλόπουλος, μιλώντας σε εκδήλωση της «Επιτροπής Νέων για την Επανένωση των Μαρμάρων του Παρθενώνα» με τίτλο «Αποζητώντας το Γλυκό Φως του Ομήρου». Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και επίτιμος καθηγητής της Νομικής, ανέπτυξε τη θέση ότι η Ελλάδα διαθέτει ισχυρότατη νομική βάση για τον οριστικό «επαναπατρισμό» των Γλυπτών, ενώ προειδοποίησε ότι οι «συμβιβαστικές» προτάσεις του Βρετανικού Μουσείου στοχεύουν στην έμμεση αναγνώριση “νόμιμης” κυριότητας από βρετανικής πλευράς.
Στον πυρήνα της τοποθέτησής του, ο κ. Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι η ελληνική απαίτηση για οριστική επιστροφή χωρίς περιοριστικές προϋποθέσεις στο ιδιοκτησιακό κερδίζει έδαφος διεθνώς, ακόμη και στη Μεγάλη Βρετανία. Κατά την εκτίμησή του, το Βρετανικό Μουσείο, αντιλαμβανόμενο την «προϊούσα απομόνωσή» του, επιχειρεί να διαφύγει «με δήθεν συμβιβαστικές προτάσεις», οι οποίες όμως «κατ’ ουσία» λειτουργούν ως παγίδα μέσω συγκεκαλυμμένων δανειακών συμβάσεων.
«Η Ελλάδα δικαιούται αλλά και οφείλει να απορρίπτει, δίχως ίχνος υπαναχωρήσεων, τα τεχνάσματα του Βρετανικού Μουσείου», ανέφερε χαρακτηριστικά, ζητώντας ταυτόχρονα ενεργοποίηση όλων των νομικών επιχειρημάτων περί πλήρους ελληνικής κυριότητας και εντατικοποίηση της διεθνούς πίεσης.
«Αφετηρία τα ιστορικά πειστήρια – ο Βύρων απέναντι στον Έλγιν»
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στην ιστορική τεκμηρίωση της υπόθεσης, σημειώνοντας ότι τα «κοινώς παραδεδεγμένα ιστορικά πειστήρια» έχουν μεγάλη επιρροή στην επίτευξη ενός «εμβληματικού εθνικού στόχου», τονίζοντας πως η επιστροφή των Γλυπτών συνιστά για την Ελλάδα «κυριολεκτικώς, Εθνικό Ζήτημα». Ως αφετηρία ανέδειξε τον ρόλο του Λόρδου Βύρωνα, τον οποίο παρουσίασε ως αυθεντικό εκφραστή του φιλελληνικού ρομαντισμού και, ταυτόχρονα, ως πρώιμη διεθνή «φωνή» καταγγελίας για την πολιτισμική ιεροσυλία του Λόρδου Έλγιν.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε εκτενώς:
-
στη σύνδεση του ρομαντισμού και του φιλελληνικού ρεύματος με τη διαμόρφωση του Νεότερου Ελληνικού Κράτους,
-
στη διαχρονική «κραυγή» της βυρωνικής ποίησης ως ηθικής και πολιτισμικής καταδίκης της σύλησης,
-
καθώς και στη θέση ότι η υπόθεση δεν είναι απλώς διμερές ζήτημα, αλλά αφορά τον πυρήνα της υπεράσπισης της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Από τον Κένεθ Κλαρκ έως τον Μαλρώ: «διεθνής γραμμή» υπέρ της επιστροφής
Ο κ. Παυλόπουλος παρέθεσε επίσης παραδείγματα διεθνούς στήριξης που –όπως σημείωσε– προϋπήρχαν της μεταγενέστερης κορύφωσης της ελληνικής καμπάνιας, καταγράφοντας:
-
την επιστολή του Λόρδου Kenneth Clark (1943), με θέση υπέρ της επιστροφής και μάλιστα με πρόταση βρετανικής χρηματοδότησης για κατάλληλη στέγαση στην Αθήνα,
-
την αλληγορική φράση που αποδίδει ο Άγγελος Σικελιανός στον Rodin για τα Γλυπτά που «αποζητούν αδιάκοπα το γλυκό φως του Ομήρου»,
-
και τον λόγο του André Malraux στην πρώτη φωταγώγηση της Ακρόπολης (1959), ως πολιτισμική υπενθύμιση ότι τα Γλυπτά ανήκουν στο μνημείο-φορέα του μηνύματός τους.
«Όχι σε δάνειο – σημαίνει αποδοχή κυριότητας»
Στο πιο αιχμηρό τμήμα της ομιλίας του, ο πρώην Πρόεδρος προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε φόρμουλα «δανεισμού» (ή αντίστοιχης σύμβασης) θα οδηγούσε πρακτικά σε νομιμοποίηση της θέσης του Βρετανικού Μουσείου, καθώς ο δανεισμός δεν θίγει την κυριότητα και άρα θα ισοδυναμούσε με έμμεση παραδοχή ότι ο «κύριος» των Γλυπτών είναι το Μουσείο. Κατά συνέπεια, η μόνη στάση που θεωρεί θεσμικά και εθνικά επιτρεπτή είναι η άνευ όρων απόρριψη τέτοιων προτάσεων και η επιμονή σε οριστική επιστροφή και επανένωση.
Με φόντο την εκδήλωση «Αποζητώντας το Γλυκό Φως του Ομήρου», το μήνυμα Παυλόπουλου ήταν καθαρό: η Ελλάδα, όπως είπε, έχει πλέον και το διεθνές ρεύμα μαζί της, αλλά δεν πρέπει να «μπει σε συζήτηση» που μετατρέπει την κλοπή σε τίτλο και τη δικαίωση σε παραχώρηση.
Διαβάστε την ομιλία Παυλόπουλου: