Οι υπουργοί Εξωτερικών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης άναψαν το «πράσινο φως» για την αποστολή ειδικής ομάδας ταχείας αντίδρασης στην Αρμενία, έπειτα από σχετικό αίτημα του υπουργού Εξωτερικών Αραράτ Μιρζογιάν, ο οποίος προειδοποίησε για τον κίνδυνο εξωτερικών παρεμβάσεων ενόψει των επικείμενων κοινοβουλευτικών εκλογών.
Η αποστολή αναμένεται να αποτελείται από 9 έως 14 ειδικούς και να μεταβεί στην Αρμενία στα τέλη Μαρτίου ή στις αρχές Απριλίου, για χρονικό διάστημα 10 έως 15 εργάσιμων ημερών. Κύρια αποστολή της θα είναι η αντιμετώπιση φαινομένων εξωτερικής πληροφοριακής χειραγώγησης, πιθανών παρεμβάσεων στις εκλογικές διαδικασίες και κυβερνοαπειλών, ενώ παράλληλα οι εμπειρογνώμονες θα παρέχουν τεχνικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες στις αρμενικές αρχές.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η ευρωπαϊκή ομάδα θα συνδράμει επίσης σε ζητήματα διαχείρισης κρίσεων, ανταλλαγής πληροφοριών και εντοπισμού πιθανής παράνομης χρηματοδότησης που θα μπορούσε να επηρεάσει το εκλογικό περιβάλλον. Μετά την ολοκλήρωση της αποστολής, θα συνταχθεί ειδική έκθεση, η οποία θα αποτελέσει τη βάση για τις επόμενες αποφάσεις των Βρυξελλών.
Στο τραπέζι βρίσκεται ήδη και η πιθανότητα αναβάθμισης της ευρωπαϊκής παρουσίας στην Αρμενία, ακόμη και με τη δημιουργία πλήρους πολιτικής αποστολής στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να αντικαταστήσει ή να διευρύνει την υφιστάμενη αποστολή παρατήρησης της ΕΕ, η οποία λειτουργεί από το 2023 με στόχο τη συμβολή στη σταθερότητα στα σύνορα Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης παρουσίασε έγγραφο πολιτικής με τίτλο «Πολιτικό πλαίσιο ως βάση για μια κρίσιμη προσέγγιση της Αρμενίας», στο οποίο επισημαίνεται ότι η εμβάθυνση των σχέσεων με το Ερεβάν εξυπηρετεί τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ, ιδιαίτερα στο επίπεδο της μείωσης εξωτερικών επιρροών και της ενίσχυσης της σταθερότητας της χώρας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο συγκεκριμένο έγγραφο στη Ρωσία, η οποία περιγράφεται ως ο βασικός εξωτερικός παράγοντας πίεσης προς την Αρμενία. Όπως αναφέρεται, η Μόσχα εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρούς μοχλούς επιρροής μέσω της οικονομίας, της ενέργειας και των υποδομών, ενώ διαθέτει και πρόσθετα εργαλεία πίεσης, όπως ενημερωτικές εκστρατείες, εμπορικούς περιορισμούς και παρεμβάσεις στον ενεργειακό τομέα.
Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται ειδική μνεία στη ρωσική στρατιωτική βάση που παραμένει στην Αρμενία, καθώς και στον ρόλο των Ρώσων συνοριοφυλάκων στη φύλαξη των συνόρων με την Τουρκία και το Ιράν. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι, παρά το άνοιγμα του Ερεβάν προς την Ευρώπη, οι δεσμοί της χώρας με τη Ρωσία παραμένουν ισχυροί και βαθιοί, ιδιαίτερα στους τομείς της ασφάλειας, της οικονομίας και της ενέργειας.
Παράλληλα, το ευρωπαϊκό έγγραφο προειδοποιεί ότι αν η ΕΕ δεν κινηθεί πιο ενεργά απέναντι στην Αρμενία, κινδυνεύει να χάσει την επιρροή της σε κρίσιμες εξελίξεις στην περιοχή, όπως η ειρηνική διευθέτηση διαφορών και οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ασφάλειας. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, εκτιμάται ότι ο ρόλος της Ρωσίας θα ενισχυθεί ακόμη περισσότερο, με πιθανές συνέπειες τόσο για τον στρατηγικό προσανατολισμό της Αρμενίας όσο και για τη συνολική ισορροπία δυνάμεων στον Νότιο Καύκασο.
Η απόφαση των Βρυξελλών, συνεπώς, δεν αφορά μόνο την προστασία των αρμενικών εκλογών. Αποτελεί ταυτόχρονα μια ευθεία γεωπολιτική παρέμβαση σε μια περιοχή όπου η σύγκρουση επιρροών ανάμεσα σε ΕΕ και Ρωσία παραμένει ανοιχτή και διαρκώς μεταβαλλόμενη.