Σαφή θέση κατά της σχεδιαζόμενης πώλησης αμερικανικών κινητήρων αεροσκαφών στην Τουρκία έλαβε η American Hellenic Educational Progressive Association (AHEPA), καλώντας τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να μην προχωρήσει στην υλοποίηση της συμφωνίας ύψους 700 εκατ. δολαρίων.
Η αντίδραση της ελληνοαμερικανικής οργάνωσης ήρθε μετά την επίσημη ενημέρωση του Κογκρέσου από την αμερικανική κυβέρνηση, στις 25 Ιουνίου, σχετικά με την πρόθεσή της να εγκρίνει την πώληση κινητήρων στην Άγκυρα.
Σύμφωνα με την AHEPA, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη διαχρονική πολιτική που είχαν διαμορφώσει τόσο η ίδια η οργάνωση όσο και το αμερικανικό Κογκρέσο, με στόχο τον περιορισμό της πρόσβασης της Τουρκίας σε προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα.
Παρέμβαση στο Κογκρέσο
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, το Κογκρέσο διαθέτει προθεσμία 15 ημερών για να καταθέσει νομοθετική πρωτοβουλία που θα μπλοκάρει την πώληση. Εφόσον εγκριθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, το σχετικό νομοθέτημα θα σταλεί στον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος θα έχει τη δυνατότητα να ασκήσει βέτο.
Παράλληλα, ο Ύπατος Πρόεδρος της AHEPA, E. Chris Kaitson, απέστειλε επιστολή προς τον Αμερικανό πρόεδρο, ενεργοποιώντας, όπως αναφέρεται, τις πολιτικές παρεμβάσεις της οργάνωσης με στόχο να αποτραπεί η συγκεκριμένη εξαγωγή.
«Η Τουρκία δεν είναι αξιόπιστος σύμμαχος»
Στην επιστολή του, ο Kaitson υποστηρίζει ότι η Τουρκία έχει αποδείξει επανειλημμένα πως δεν αποτελεί ούτε αξιόπιστο σύμμαχο ούτε σταθερό στρατηγικό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Εκ μέρους των 1,2 εκατομμυρίων Ελληνοαμερικανών και φιλελλήνων, εκφράζει έντονη ανησυχία για αυτό που χαρακτηρίζει ως ανατροπή της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Άγκυρα, ειδικά όσον αφορά τα F-35, τους κινητήρες, τις αναβαθμίσεις και τη μεταφορά τεχνολογίας.
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ακολουθεί πολιτικές που υπονομεύουν την περιφερειακή ασφάλεια, αποδυναμώνουν τους δημοκρατικούς θεσμούς και παραβιάζουν το κράτος δικαίου.
Αναφορές σε ανθρώπινα δικαιώματα και Οικουμενικό Πατριαρχείο
Η AHEPA αναφέρεται ακόμη σε περιορισμούς της θρησκευτικής ελευθερίας, παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, διώξεις θρησκευτικών μειονοτήτων, καταστολή της ελευθερίας του Τύπου και των πολιτικών αντιπάλων, καθώς και στη φυλάκιση δημοσιογράφων και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών.
Παράλληλα, τονίζει ότι η Τουρκία έχει επανειλημμένα δημιουργήσει προβλήματα στη συνοχή του ΝΑΤΟ, έχει απειλήσει γειτονικά κράτη, έχει περιπλέξει τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Μεσόγειο και έχει υιοθετήσει πολιτικές που επηρεάζουν αρνητικά το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την ιστορική ελληνορθόδοξη κοινότητα της Τουρκίας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται επίσης στις διεκδικήσεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο, οι οποίες, σύμφωνα με την επιστολή, έχουν αυξήσει σημαντικά την ένταση στην περιοχή.
Οι S-400 παραμένουν το βασικό εμπόδιο
Η AHEPA υπενθυμίζει ότι ο αποκλεισμός της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 βασίστηκε στον Νόμο περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας (NDAA) του 2020, ο οποίος απαγορεύει τη μεταφορά αεροσκαφών, ανταλλακτικών και τεχνικών δεδομένων όσο η Άγκυρα διατηρεί στην κατοχή της τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα S-400.
Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά στην επιστολή, μέχρι και τις 26 Ιουνίου 2026 η Τουρκία εξακολουθεί να διαθέτει τους S-400, γεγονός που, σύμφωνα με την AHEPA, σημαίνει ότι εξακολουθούν να ισχύουν οι λόγοι που οδήγησαν στον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα.
Έκκληση προς τον Τραμπ
Ο Ύπατος Πρόεδρος των AHEPA καλεί τον Ντόναλντ Τραμπ να διατηρήσει τη διαχρονική διακομματική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, σύμφωνα με την οποία τα πλέον προηγμένα αμερικανικά στρατιωτικά συστήματα πρέπει να παραχωρούνται μόνο σε συμμάχους που αποδεικνύουν διαχρονικά ότι υπηρετούν τις κοινές στρατηγικές και δημοκρατικές αξίες.
Η παρέμβαση της AHEPA έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον εξετάζει την έγκριση εξαγωγής κινητήρων που θεωρούνται κρίσιμοι για την εξέλιξη του τουρκικού προγράμματος του μαχητικού KAAN, ενώ συνεχίζεται η συζήτηση για το μέλλον των αμερικανοτουρκικών αμυντικών σχέσεων.