Ακολουθεί η δημοσιογραφική απόδοση του ρεπορτάζ του BBC Persian, με έμφαση στην κοινωνικοοικονομική κρίση που πλήττει το Ιράν:

---

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ – ΕΡΕΥΝΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΓΕΙΩΤΗΣ

BBC Persian

«Οι άνθρωποι γίνονται φτωχότεροι»: Η οικονομική κατάρρευση του Ιράν διαλύει τον οικογενειακό ιστό

ΤΕΧΕΡΑΝΗ / ΛΟΝΔΙΝΟ Πέμπτη, 26 Φεβρουαρίου 2026

Οι τιμές των τροφίμων στο Ιράν έχουν διπλασιαστεί μέσα στους τελευταίους 12 μήνες, οδηγώντας εκατομμύρια οικογένειες σε απόγνωση. Η συνδυαστική επίδραση των κυρώσεων, της ραγδαίας πτώσης του εθνικού νομίσματος και της γεωπολιτικής αστάθειας έχει μετατρέψει την επιβίωση σε καθημερινό άθλο, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο ζωής στη χώρα.

Το τέλος της μεσαίας τάξης και η «ψηφιακή» ασφυξία

Για την Μαρτζάν, που ζει στο Ισφαχάν, η καθημερινότητα έχει περιοριστεί στα απολύτως απαραίτητα. «Συνήθιζα να τρώμε έξω δύο φορές το μήνα. Τώρα απλά δεν μπορούμε. Πρέπει να μαζέψουμε αυτά τα χρήματα για το ενοίκιο», εξομολογείται.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά τον περασμένο Ιανουάριο, όταν η κυβέρνηση επέβαλε διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο για να καταστείλει τις εθνικές διαμαρτυρίες. Για εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες που επιβίωναν πουλώντας χειροτεχνήματα μέσω Instagram, η κίνηση αυτή σήμανε τον οικονομικό τους θάνατο. Οι πωλήσεις της Μαρτζάν κατέρρευσαν από τα 300 εκατομμύρια ριάλ το μήνα σε λιγότερα από 30 εκατομμύρια, αναγκάζοντας την ίδια και τον σύζυγό της να σκεφτούν την πώληση του αυτοκινήτου τους για να καλύψουν τα δάνεια.

Πληθωρισμός: «Αριθμοί που προκαλούν ίλιγγο»

Τα επίσημα στοιχεία αποτυπώνουν μια εφιαλτική εικόνα. Ο πληθωρισμός στα βασικά είδη πρώτης ανάγκης αγγίζει το 60%, ενώ στα τρόφιμα το 100%.

• Κρέας: Πριν από δύο μήνες, το βοδινό κόστιζε 7 εκατ. ριάλ το κιλό. Σήμερα πωλείται προς 19 εκατομμύρια.

• Ρύζι: Η τιμή του ιρανικού ρυζιού εκτινάχθηκε από τα 1,7 εκατ. στα 3,8 εκατ. ριάλ το κιλό μέσα σε λίγους μήνες.

• Ιστορικό βάθος: Το κόστος του μέσου οικογενειακού καλαθιού είναι σήμερα οκτώ φορές υψηλότερο από ό,τι πριν από πέντε χρόνια και 30 φορές υψηλότερο σε σχέση με το 2016.

Η κατανάλωση κόκκινου κρέατος ανά νοικοκυριό έχει μειωθεί στο μισό (από 64 κιλά το 2005 σε 32 κιλά το 2025), με τις οικογένειες να στρέφονται σε φθηνότερες εναλλακτικές όπως τα όσπρια και το τυρί.

Η διαδρομή προς την εξαθλίωση

Η Σίμα, συνταξιούχος δημόσια υπάλληλος, περιγράφει με τον πιο γλαφυρό τρόπο τη διάβρωση της αγοραστικής δύναμης:

«Το 2015, ο μισθός μου άξιζε 1.500 δολάρια. Το 2020 έπεσε στα 520 δολάρια. Σήμερα, η σύνταξή μου, παρόλο που είναι ονομαστικά μεγαλύτερη, αξίζει λιγότερο από 200 δολάρια».

Η πτώση του βιοτικού επιπέδου δεν είναι τωρινό φαινόμενο, αλλά μια σταδιακή διολίσθηση δύο δεκαετιών. Η ανάλυση του BBC Persian δείχνει ότι οι Ιρανοί στις αστικές περιοχές είναι κατά 25% φτωχότεροι σε σχέση με πριν από 20 χρόνια, ενώ στις αγροτικές περιοχές η φτώχεια έχει σχεδόν διπλασιαστεί.

Υπό τη σκιά του πολέμου και των ελλείψεων

Η οικονομία τελεί υπό καθεστώς «αγωνίας» μετά τον 12ήμερο πόλεμο Ιράν-Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο και τις αμερικανικές επιδρομές σε πυρηνικές εγκαταστάσεις. Η κατάσταση «ούτε πόλεμος, ούτε ειρήνη» αποθαρρύνει κάθε επένδυση, με το κεφάλαιο να διαφεύγει σε χρυσό και ξένα νομίσματα.

Παράλληλα, η χώρα αντιμετωπίζει:

1. Ενεργειακή κρίση: Τακτικές διακοπές ρεύματος και φυσικού αερίου που παραλύουν τη βιομηχανία.

2. Λειψυδρία: Προβλήματα στην παροχή πόσιμου νερού στις μεγαλουπόλεις.

3. Κοινωνική αναταραχή: Ο φόβος για ένα νέο, ισχυρότερο κύμα αστάθειας είναι διάχυτος.

«Δεδομένου ότι οι άνθρωποι γίνονται όλο και πιο φτωχοί, η κοινωνική έκρηξη είναι αναπόφευκτη», προειδοποιεί ο Πάρχαμ, ένας 26χρονος από την Τεχεράνη, συνοψίζοντας το αίσθημα μιας ολόκληρης γενιάς που βλέπει το μέλλον της να εξανεμίζεται.