Σε μια κατάμεστη αίθουσα του ΕΛΙΣΜΕ, η συζήτηση για τη ρωσοουκρανική σύγκρουση ξέφυγε από τα στενά όρια της επικαιρότητας και κινήθηκε στο πεδίο της μεγάλης στρατηγικής.

Ο καθηγητής Κώστας Λάβδας έθεσε το πλαίσιο:
ο πόλεμος δεν είναι απλώς μια περιφερειακή σύγκρουση. Είναι καταλύτης απορρύθμισης των ευρωατλαντικών σχέσεων.

«Απορρύθμιση, όχι κατάρρευση»

Η βασική του θέση ήταν καθαρή:
δεν βρισκόμαστε σε πλήρη διάλυση της Δύσης, αλλά σε φάση απορρύθμισης ενός ήδη εύθραυστου συστήματος ισορροπίας.

Η έννοια του “rules-based order” αμφισβητείται όχι επειδή καταστράφηκε ξαφνικά, αλλά επειδή ποτέ δεν ήταν τόσο σταθερή όσο παρουσιαζόταν. Από τον πόλεμο στο Ιράκ μέχρι την επέκταση του ΝΑΤΟ, η Δύση λειτουργούσε με ισορροπία ισχύος και όχι με αγνές κανονιστικές αρχές.

Τα τρία κρίσιμα στοιχεία

Ο Λάβδας ανέδειξε τρεις καταλυτικούς παράγοντες:

1. Εξαντλητικές πιέσεις για σύμπλευση εντός της Δύσης.

2. Επανεμφάνιση της καταναγκαστικής διπλωματίας.

3. Εσωτερικές κρίσεις τόσο στην Ουκρανία όσο και στη Ρωσία.

Η Ευρώπη, υποστήριξε, κινήθηκε με «αυτόματο πιλότο», ακολουθώντας την Ουάσιγκτον χωρίς αυτόνομη στρατηγική σκέψη. Η επιστροφή του Donald Trump στον Λευκό Οίκο επιτάχυνε την αμηχανία.

Το δίλημμα που έθεσε ήταν κομβικό:

Μπορεί η Ευρώπη να αποκτήσει στρατηγική αυτονομία χωρίς να ταυτίσει την αμυντική της ταυτότητα με τη διαιώνιση του πολέμου;

---

ΤΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, ανέλυσε με επιχειρησιακούς όρους τις φάσεις του πολέμου.

Οι τέσσερις φάσεις

1. Πόλεμος ελιγμών (Φεβρουάριος–Απρίλιος 2022)

2. Πόλεμος πυροβολικού

3. Πόλεμος οχυρώσεων

4. Πόλεμος εξάντλησης

Η αρχική ρωσική προσπάθεια αποκεφαλισμού της ουκρανικής ηγεσίας απέτυχε. Το θέατρο επιχειρήσεων μετατράπηκε σε μέτωπο φθοράς, με χαρακώματα, ναρκοπέδια και drones — έναν συνδυασμό Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και 21ου αιώνα.

Τα αριθμητικά δεδομένα

• Ρωσικές δυνάμεις στο μέτωπο: 500.000–650.000

• Ουκρανικές δυνάμεις πρώτης γραμμής: 200.000–300.000

• Συνεχής ρωσική αναπλήρωση: ~30.000/μήνα

• Σοβαρό πρόβλημα ουκρανικής επάνδρωσης

Ο πόλεμος έχει μετατραπεί σε σύγκρουση αντοχής.

---

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΕΡΩΤΗΜΑ

Η εκδήλωση κατέληξε σε μια βαριά αλλά ρεαλιστική διαπίστωση:

Ο πόλεμος πιθανότατα δεν θα τελειώσει με ολοκληρωτική στρατιωτική νίκη, αλλά με πολιτικό συμβιβασμό.

Η Ευρώπη καλείται να επιλέξει:

• Συνέχιση φθοράς με απρόβλεπτες κοινωνικές συνέπειες.

• Ή αναζήτηση νέου διατλαντικού συμβολαίου και επανένταξη της Ρωσίας σε μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Το ζήτημα δεν είναι μόνο στρατιωτικό. Είναι πολιτισμικό, κοινωνικό και γεωπολιτικό.

Δείτε την εκπομπή: