Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Σε μια εκδήλωση υψηλού συμβολισμού και πολιτικής σημασίας που πραγματοποιήθηκε στη σκηνή «Yılmaz Güney» στην Άγκυρα, το Κόμμα Ισότητας και Δημοκρατίας των Λαών (DEM) και η Αντιπροσωπεία του Ιμραλί τίμησαν την πρώτη επέτειο από το «Κάλεσμα για Ειρήνη και Δημοκρατική Κοινωνία» του Αμπντουλάχ Οτζαλάν που πραγματοποιήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2026.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, δόθηκε στη δημοσιότητα μια νέα φωτογραφία του Κούρδου ηγέτη από τις φυλακές του Ιμραλί, η οποία κυκλοφορεί για πρώτη φορά μετά από μεγάλο διάστημα πλήρους απομόνωσης. Παράλληλα, αναγνώστηκε ένα εκτενές μήνυμα του Οτζαλάν, το οποίο παραδόθηκε στην αντιπροσωπεία κατά τη συνάντησή τους στις 16 Φεβρουαρίου.
Μετάβαση στη «Θετική Φάση»
Στο μήνυμά του, το οποίο αναγνώστηκε σε τέσσερις γλώσσες (Κουρδικά, Τουρκικά, Αγγλικά και Αραβικά), ο Οτζαλάν υπογράμμισε την ανάγκη μετάβασης από την περίοδο των συγκρούσεων σε μια φάση «θετικής οικοδόμησης».
«Το κάλεσμά μας είναι μια διακήρυξη ότι εκεί όπου η δημοκρατική πολιτική ζωντανεύει, τα όπλα χάνουν το νόημά τους», αναφέρει το μήνυμα, τονίζοντας ότι η απόφαση για τον τερματισμό του ένοπλου αγώνα δεν είναι μόνο πρακτική αλλά και πνευματική επιλογή συμφιλίωσης με τη Δημοκρατία.
Η Διαλεκτική Τούρκων και Κούρδων
Ο Οτζαλάν έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην ιστορική σχέση των δύο λαών, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Δεν μπορεί να υπάρξει Τούρκος χωρίς Κούρδο, και Κούρδος χωρίς Τούρκο». Ζήτησε την αναβίωση του πνεύματος ενότητας που υπήρχε κατά την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας, προτείνοντας ένα μοντέλο «συνταγματικής ιθαγένειας» που δεν θα βασίζεται στην εθνική καταγωγή, αλλά στον δεσμό με το κράτος και την ελευθερία της θρησκευτικής και εθνοτικής έκφρασης.
Αναγνώριση Πολιτικών Προσπαθειών
Στο κείμενο περιλαμβάνεται μια αξιοσημείωτη αναφορά στις προσπάθειες Τούρκων πολιτικών ηγετών. Ο Οτζαλάν χαρακτήρισε «πολύτιμη» τη βούληση των Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Ντεβλέτ Μπαχτσελί και Οζγκιούρ Οζέλ, καθώς και άλλων φορέων που συνέβαλαν θετικά στη διαδικασία, ενώ μνημόνευσε με σεβασμό τον Σιρί Σουρεϊγιά Οντέρ.
Ο Ρόλος των Γυναικών
Το μήνυμα κλείνει με την επισήμανση ότι οι γυναίκες αποτελούν την «κινητήριο δύναμη» της δημοκρατικής ενσωμάτωσης, χαρακτηρίζοντάς τες ως το πιο ελευθεριακό στοιχείο της κοινωνίας που μπορεί να σπάσει την πατριαρχική καταπίεση και τον αυταρχισμό.
Το μήνυμα αναφέρει:
«Η έκκλησή μας στις 27 Φεβρουαρίου 2025 είναι μια δήλωση ότι όπου η δημοκρατική πολιτική παίρνει ζωή, τα όπλα χάνουν το νόημά τους· είναι μια διακήρυξη ότι η επιλογή έχει γίνει ξεκάθαρα υπέρ της πολιτικής, εκπροσωπώντας μια ακεραιότητα αρχών. Έχουμε ουσιαστικά καταφέρει να υπερβούμε την αρνητική περίοδο της εξέγερσης μέσω μιας μονομερούς βούλησης και πρακτικής. Η διαδικασία που αφήσαμε πίσω έχει αποδείξει την ικανότητά μας για διαπραγμάτευση και τη δύναμή μας να διασφαλίσουμε τη μετάβαση από την πολιτική της βίας και της πόλωσης στη δημοκρατική πολιτική και την ενσωμάτωση. Οι εκκλήσεις μας, οι διασκέψεις και τα συνέδριά μας κατευθύνονταν προς αυτόν τον στόχο. Οι αποφάσεις της οργάνωσης να διαλυθεί και να θέσει τέλος στη στρατηγική του ένοπλου αγώνα έδειξαν μια κάθαρση από τη βία και μια προτίμηση για την πολιτική όχι μόνο επίσημα και πρακτικά, αλλά και νοητικά. Αυτό ήταν, ταυτόχρονα, μια δήλωση ειρήνευσης με τη δημοκρατία στο επίπεδο της πολιτικής συνείδησης.
Κατά τον περασμένο χρόνο, βρήκα τη βούληση του κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την έκκληση του κ. Ντεβλέτ Μπαχτσελί, τη συμβολή του κ. Οζγκιούρ Οζέλ και τις προσπάθειες όλων των άλλων πολιτικών, κοινωνικών και πολιτών, καθώς και θεσμών, που συνέβαλαν θετικά στη Διαδικασία στην Τουρκία, ιδιαίτερα πολύτιμες. Και τιμώ για άλλη μια φορά τον φίλο μας Σιρρί Σουρεγιά Οντέρ με μεγάλο σεβασμό και νοσταλγία.
Δεν μπορεί να υπάρξει Τούρκος χωρίς Κούρδο, και δεν μπορεί να υπάρξει Κούρδος χωρίς Τούρκο. Η διαλεκτική αυτής της σχέσης έχει μια ιστορική μοναδικότητα. Τα ιδρυτικά κείμενα κατά τη σύσταση της Δημοκρατίας εξέφραζαν την ενότητα Τούρκων και Κούρδων. Η έκκλησή μας της 27ης Φεβρουαρίου είναι μια προσπάθεια να αναβιώσει αυτό το πνεύμα ενότητας και μια απαίτηση για μια Δημοκρατική Δημοκρατία. Στοχεύσαμε να σπάσουμε τον μηχανισμό που τρέφεται από την αιματοχυσία και τη σύγκρουση. Το να ενεργεί κανείς με βάση στενά, βραχυπρόθεσμα πολιτικά συμφέροντα, αντί να βλέπει την ιστορική φύση του προβλήματος, τη βαρύτητά του και τους κινδύνους που μπορεί να παράγει, μας αποδυναμώνει όλους. Η προσπάθεια να διαιωνιστούν η άρνηση και η εξέγερση είναι προσπάθεια να γίνει ο μεγαλύτερος εκτροχιασμός κανόνας. Απομακρύνουμε τα εμπόδια μπροστά από την αδελφοσύνη που επιχειρείται να αντιστραφεί τα τελευταία διακόσια χρόνια και εκπληρώνουμε τις απαιτήσεις του νόμου της αδελφοσύνης. Θέλουμε να συζητήσουμε πώς να έρθουμε μαζί και πώς να ζήσουμε μαζί.
Τώρα πρέπει να περάσουμε από την αρνητική φάση στη θετική φάση της οικοδόμησης. Η πόρτα ανοίγει σε μια νέα πολιτική εποχή και στρατηγική. Στοχεύουμε να κλείσουμε την εποχή της πολιτικής που βασίζεται στη βία και να ανοίξουμε μια διαδικασία που βασίζεται σε μια δημοκρατική κοινωνία και στο κράτος δικαίου, και καλούμε όλα τα τμήματα της κοινωνίας να δημιουργήσουν ευκαιρίες και να αναλάβουν ευθύνη προς αυτή την κατεύθυνση.
Η δημοκρατική κοινωνία, η δημοκρατική συναίνεση και η ενσωμάτωση είναι τα δομικά στοιχεία της νοοτροπίας αυτής της θετικής εποχής. Η θετική φάση αποκλείει μεθόδους αγώνα που βασίζονται στη δύναμη και τη βία. Στη θετική οικοδόμηση, ο στόχος δεν είναι να καταληφθεί οποιοσδήποτε θεσμός ή δομή, αλλά κάθε άτομο στην κοινωνία να αποκτήσει την ευθύνη να συμμετέχει στην κοινωνική οικοδόμηση. Ο στόχος είναι να χτίσουμε μαζί με την κοινωνία και μέσα στην κοινωνία. Τα καταπιεσμένα τμήματα, οι εθνοτικές ομάδες, οι θρησκευτικές και πολιτιστικές ομάδες μπορούν να διεκδικήσουν τα δικά τους δημιουργήματα μέσω ενός αδιάκοπου και οργανωμένου δημοκρατικού αγώνα. Είναι σημαντικό το κράτος να είναι ευαίσθητο στη δημοκρατική μεταμόρφωση κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας.
Η δημοκρατική ενσωμάτωση είναι τουλάχιστον τόσο σημαντική όσο η ίδρυση της Δημοκρατίας. Είναι μια έκκληση που περιέχει εξίσου ύπαρξη και πλούτο ως προς το νόημα, το μέλλον και τη δύναμη. Στον πυρήνα της βρίσκεται το μοντέλο της δημοκρατικής κοινωνίας. Είναι η εναλλακτική στις πολωτικές ή, αντιστρόφως, αφομοιωτικές μεθόδους. Η μετάβαση στη δημοκρατική ενσωμάτωση απαιτεί νόμους ειρήνης. Η λύση της δημοκρατικής κοινωνίας, από την άλλη, οραματίζεται τη διαμόρφωση μιας αρχιτεκτονικής και ενός νομικού πλαισίου σε πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και πολιτιστικές διαστάσεις.
Η αιτία πολλών προβλημάτων και κρίσεων που βιώνονται σήμερα είναι η απουσία ενός δημοκρατικού κράτους δικαίου. Βασίζουμε την προσέγγισή μας σε μια νομική λύση πλαισιωμένη από τη δημοκρατική πολιτική. Χρειαζόμαστε μια προσέγγιση που θα αφήνει χώρο για μια δημοκρατική κοινωνία, θα αφήνει χώρο για τη δημοκρατία και θα θεσπίζει ισχυρές νομικές εγγυήσεις γι’ αυτό.
Η σχέση της ιθαγένειας πρέπει να θεμελιώνεται όχι στην ένταξη σε ένα έθνος, αλλά στον δεσμό με το κράτος. Υποστηρίζουμε μια ελεύθερη ιθαγένεια, που εδράζεται στο να είναι κανείς ελεύθερος στη θρησκεία, την εθνικότητα και τη σκέψη του. Όπως δεν μπορεί να επιβληθεί η θρησκεία και η γλώσσα, έτσι δεν πρέπει να επιβάλλεται ούτε η εθνικότητα. Μια συνταγματική σχέση ιθαγένειας, βασισμένη σε δημοκρατικά όρια και στην ακεραιότητα του κράτους, περιλαμβάνει το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης θρησκευτικής, ιδεολογικής, ταυτότητας και εθνικής ύπαρξης, καθώς και το δικαίωμα οργάνωσης.
Σήμερα, κανένα σύστημα σκέψης δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς να βασίζεται στη δημοκρατία. Οι διακυμάνσεις, οι εντάσεις και οι κρίσεις είναι προσωρινές· η δημοκρατία είναι αυτό που τελικά θα είναι μόνιμο. Η έκκλησή μας αποσκοπεί στο να βρεθεί λύση στο πρόβλημα του να ζούμε μαζί και στην κατάσταση κρίσης που αυτό παράγει, όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και στη Μέση Ανατολή. Υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματα όλων όσοι έχουν υποστεί αδικία να υπάρχουν και να εκφράζονται ελεύθερα.
Οι γυναίκες βρίσκονται στην πρωτοπορία των κοινωνικών δυνάμεων χωρίς τις οποίες καμία κοινωνία ή κράτος δεν μπορεί να διατηρηθεί. Σήμερα, η ενδοοικογενειακή βία, οι γυναικοκτονίες και η πατριαρχική καταπίεση είναι όλες σύγχρονες προβολές της ιστορικής επίθεσης που ξεκίνησε με την υποδούλωση των γυναικών. Για αυτόν τον λόγο, οι γυναίκες είναι το πιο ελευθεριακό συστατικό και η κινητήρια δύναμη της δημοκρατικής ενσωμάτωσης.
Η γλώσσα της εποχής δεν μπορεί να είναι δικτατορική και αυταρχική. Πρέπει θεμελιωδώς να επιτρέψουμε στην άλλη πλευρά να εκφράζεται σωστά, να την ακούμε με ακρίβεια και να της δίνουμε την ευκαιρία να εκφράσει τις δικές της αλήθειες.
Η πραγματοποίηση όλων αυτών των ζητημάτων απαιτεί μια προηγμένη συλλογική σοφία βασισμένη στον αμοιβαίο σεβασμό.
Με τους χαιρετισμούς και τον σεβασμό μου,»