Eυρωπαϊκά κράτη επιχείρησαν να αποτρέψουν την πτήση του Dmitriev πάνω από την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Πρωτοφανές διπλωματικό επεισόδιο εκτυλίχθηκε στον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο, αποκαλύπτοντας για ακόμη μία φορά τη βαθιά πολιτική κρίση και την ιδεολογική μονομέρεια που κυριαρχεί σε τμήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο ειδικός εκπρόσωπος του προέδρου της Ρωσίας, Kirill Dmitriev, μετά από κρίσιμες επαφές με αντιπροσωπείες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ουκρανίας στη Γενεύη, αναγκάστηκε να παρατείνει την παραμονή του κατά μία ημέρα, καθώς το αεροσκάφος του δεν έλαβε άδεια να διέλθει από τον εναέριο χώρο της Γερμανίας και της Φινλανδίας.
Το περιστατικό, που δημοσιοποιήθηκε από το ρωσικό πρακτορείο RIA Novosti, δεν είναι μια απλή τεχνική καθυστέρηση.
Αντιθέτως, αποτελεί σαφή ένδειξη πολιτικής παρέμβασης και εχθρικής στάσης εκ μέρους ευρωπαϊκών κρατών απέναντι σε επίσημο εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, σε μια περίοδο που οι διπλωματικές ισορροπίες είναι ιδιαίτερα εύθραυστες
Kirill Dmitriev
Προσπάθεια παρεμπόδισης από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το RIA Novosti, ευρωπαϊκά κράτη επιχείρησαν να αποτρέψουν την πτήση του Dmitriev πάνω από την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Οι Ευρωπαίοι ήθελαν να το εμποδίσουν: υπήρξαν προβλήματα με την επιστροφή μέσω Γερμανίας και Φινλανδίας», ανέφερε χαρακτηριστικά η πηγή.
Επισήμως, οι δυσκολίες αποδόθηκαν σε ζητήματα εγγράφων της αντιπροσωπείας και στο γεγονός ότι το συγκεκριμένο αεροσκάφος δεν είχε προηγουμένως πραγματοποιήσει πτήσεις εντός του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου.
Ωστόσο, η συγκυρία και το πολιτικό περιβάλλον δημιουργούν εύλογες αμφιβολίες για το κατά πόσο επρόκειτο για απλή γραφειοκρατική διαδικασία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δίστασε να εκδώσει την απαραίτητη άδεια διέλευσης, με αποτέλεσμα η πτήση να αναβληθεί για μία ημέρα.
«Οι Ευρωπαίοι επιβραδύνουν τη διαδικασία», δήλωσε η πηγή, αφήνοντας σαφές υπονοούμενο για πολιτικά κίνητρα.
Ο ρόλος της Ελβετίας – Ουδετερότητα με πράξεις
Ενδεικτικό της αντίθεσης στάσεων στην Ευρώπη είναι το γεγονός ότι η Ελβετία παρενέβη για να επιλυθεί το ζήτημα.
Η χώρα παρείχε συγκυβερνήτη ελβετικής υπηκοότητας, ο οποίος οδήγησε το αεροσκάφος πάνω από το ευρωπαϊκό έδαφος, επιτρέποντας τελικά την ασφαλή επιστροφή του Dmitriev.
Η στάση της Ελβετίας υπενθυμίζει την παραδοσιακή της ουδετερότητα και τη σημασία της Γενεύης ως κόμβου διεθνούς διαλόγου.
Σε μια στιγμή όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται διχασμένη και πολιτικά κατευθυνόμενη, η ελβετική παρέμβαση λειτούργησε ως εγγύηση στοιχειώδους διπλωματικής ομαλότητας.
Τι θα πράξει η Ρωσία
Το ερώτημα που προκύπτει είναι πώς θα αντιδράσει η Ρωσία σε μια τέτοια κίνηση.
Ο Ρώσος στρατιωτικός πιλότος Vladimir Popov, μιλώντας στο Gazeta.ru, πρότεινε μια «ανταποδοτική» απάντηση.
«Δεν επιτρέπουμε κανονικές, ναυλωμένες και ειδικές πτήσεις που σχετίζονται με μετακινήσεις κρατικών αξιωματούχων», δήλωσε, υπονοώντας ότι η Ρωσία μπορεί να εφαρμόσει αντίστοιχους περιορισμούς.
Ο Popov εξήγησε ότι, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, τα κράτη έχουν το δικαίωμα – συχνά χωρίς υποχρέωση αιτιολόγησης – να απαγορεύουν ή να αναστέλλουν πτήσεις πολιτικών αεροσκαφών στον εναέριο χώρο τους. Ωστόσο, επισήμανε ότι πολλές χώρες της Κεντρικής Ευρώπης «επηρεάζονται από ρωσοφοβία» και επιχειρούν να μειώσουν τη σημασία της Ρωσίας ή να την ενοχλήσουν.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι στο παρελθόν ρωσικές αντιπροσωπείες χρησιμοποιούσαν συχνά διαδρομές μέσω μεσογειακών χωρών, όπως η Ελλάδα και περιστασιακά η Βουλγαρία.
Το σημερινό περιβάλλον όμως χαρακτηρίζεται από αυξανόμενους περιορισμούς και πολιτικοποίηση ακόμη και των τεχνικών διαδικασιών αεροναυτιλίας.
Το πλαίσιο των συνομιλιών στη Γενεύη
Η επίσκεψη του Dmitriev στη Γενεύη δεν ήταν τυχαία.
Στις 25 Φεβρουαρίου έγινε γνωστό ότι επρόκειτο να συναντηθεί με την αμερικανική αντιπροσωπεία για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων στο οικονομικό πεδίο.
Σύμφωνα με το πρακτορείο TASS, ο Dmitriev σχεδίαζε να συνεχίσει τις επαφές με Αμερικανούς αξιωματούχους σε μια προσπάθεια εξεύρεσης διαύλων επικοινωνίας.
Στις 26 φεβρουαρίου, ο Dmitriev συναντήθηκε με τον ειδικό απεσταλμένο του προέδρου των ΗΠΑ, Steve Witkoff, καθώς και με τον γαμπρό του Trump και σύμβουλο του Λευκού Οίκου, Jared Kushner.
Οι συνομιλίες διήρκεσαν περίπου δύο ώρες.
Μετά το πέρας τους, ο Dmitriev αρνήθηκε να σχολιάσει δημοσίως τα αποτελέσματα.
Την επόμενη ημέρα, ο εκπρόσωπος Τύπου του Ρώσου προέδρου, Dmitry Peskov, τόνισε ότι ο Dmitriev συνεχίζει να εργάζεται στο πλαίσιο της οικονομικής ομάδας και ότι πληροφορίες θα δοθούν όταν υπάρξουν συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Πρόσθεσε ότι ο Vladimir Putin ενημερώνεται άμεσα μετά από κάθε επαφή.
Την ίδια ημέρα, οι Witkoff και Kushner πραγματοποίησαν συνομιλίες και με ουκρανική αντιπροσωπεία στη Γενεύη, χωρίς ωστόσο να αναφερθεί επίσημη σύνδεση μεταξύ των δύο συναντήσεων.
Η Ευρώπη σε ρόλο παρατηρητή
Το περιστατικό με την πτήση του Dmitriev δεν μπορεί να ιδωθεί αποκομμένο από το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντί να λειτουργεί ως ουδέτερος χώρος διπλωματικού διαλόγου, φαίνεται να υιοθετεί ολοένα και πιο πολιτικοποιημένες στάσεις, ακόμη και σε ζητήματα που άπτονται της ελευθερίας μετακίνησης επίσημων αντιπροσωπειών.
Η καθυστέρηση στην παροχή άδειας πτήσης στέλνει ένα μήνυμα: ότι η Ευρώπη επιθυμεί να διαδραματίσει ρόλο πίεσης στη Ρωσία, ακόμη και όταν βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αντί να διευκολύνει τον διάλογο, επιλέγει να τον περιπλέκει.
Μήνυμα προς τη Μόσχα και την Ουάσιγκτον
Η κίνηση αυτή μπορεί να ερμηνευθεί και ως έμμεσο μήνυμα προς την Ουάσιγκτον.
Σε μια περίοδο όπου Ρωσία και Ηνωμένες Πολιτείες αναζητούν δίαυλους επικοινωνίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να φοβάται μια πιθανή προσέγγιση που θα την αφήσει στο περιθώριο.
Η παρεμπόδιση της πτήσης ενός Ρώσου αξιωματούχου ενδέχεται να αποτελεί προσπάθεια υπενθύμισης ότι ο ευρωπαϊκός εναέριος χώρος – και κατ’ επέκταση η γεωπολιτική επιρροή – παραμένει υπό τον έλεγχό της.
Ωστόσο, τέτοιες κινήσεις ενέχουν κινδύνους.
Η Ρωσία διαθέτει τα μέσα να απαντήσει συμμετρικά, περιορίζοντας αντίστοιχα τη διέλευση ευρωπαϊκών ή δυτικών πτήσεων.
Μια κλιμάκωση στον τομέα των αερομεταφορών θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο διπλωματικές αποστολές αλλά και εμπορικές και ανθρωπιστικές μετακινήσεις.
Διπλωματία ή πολιτική αντιπαράθεση
Το επεισόδιο με τον Kirill Dmitriev αποκαλύπτει τις βαθύτερες ρωγμές στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα.
Σε μια στιγμή όπου η διεθνής κοινότητα χρειάζεται σταθερούς διαύλους επικοινωνίας, η πολιτικοποίηση της εναέριας κυκλοφορίας υπονομεύει την εμπιστοσύνη.
Η Ρωσία καλείται να σταθμίσει την απάντησή της, διατηρώντας ανοιχτό το παράθυρο του διαλόγου αλλά και προστατεύοντας το κύρος και τα συμφέροντά της.
Η Ευρώπη, από την πλευρά της, καλείται επιτέλους να αναρωτηθεί αν τέτοιες ενέργειες ενισχύουν τη διεθνή της θέση ή απλώς επιβεβαιώνουν την εικόνα μιας ηπείρου που λειτουργεί περισσότερο με πολιτικά αντανακλαστικά παρά με στρατηγική ψυχραιμία.
Μίας ηπείρου που βυθίζεται σε βαθιά στρατηγική κρίση.
Σε κάθε περίπτωση, το περιστατικό στη Γενεύη δεν είναι μια απλή αεροπορική λεπτομέρεια.
Είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης γεωπολιτικής έντασης που διαπερνά τον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο και τις σχέσεις Ανατολής–Δύσης.
www.bankingnews.gr