Δικαστήριο στο Λος Άντζελες εξέδωσε απόφαση-ορόσημο για το ρυθμιστικό πλαίσιο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Το δικαστήριο δικαίωσε νεαρή ενάγουσα που μήνυσε τις Meta και Google (YouTube), κρίνοντας ότι οι εταιρείες σχεδίασαν σκόπιμα πλατφόρμες με εθιστικά χαρακτηριστικά, τα οποία επηρέασαν αρνητικά την ψυχική της υγεία.
Η εικοσάχρονη, γνωστή ως Kaley, εξασφάλισε αποζημίωση ύψους έξι εκατομμυρίων δολαρίων. Η απόφαση προβλέπει τρία εκατομμύρια ως βασική αποζημίωση και επιπλέον τρία εκατομμύρια ως τιμωρητική ποινή, καθώς το δικαστήριο έκρινε ότι οι εταιρείες ενήργησαν με «δόλο, καταπίεση ή απάτη». Το οικονομικό βάρος κατανεμήθηκε κατά 70% στη Meta και κατά 30% στην Google.
Η εξέλιξη αυτή αξιολογείται ως εξαιρετικά σημαντική, καθώς αναμένεται να επηρεάσει εκατοντάδες αντίστοιχες υποθέσεις που εκκρεμούν στην αμερικανική δικαιοσύνη. Οργανώσεις και γονείς που διεκδικούν αυστηρότερους περιορισμούς στα social media υποδέχθηκαν την απόφαση, χαρακτηρίζοντάς την ως ένα «σημείο καμπής».
Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, η Kaley άρχισε να χρησιμοποιεί το Instagram σε ηλικία εννέα ετών και το YouTube από τα έξι της, χωρίς να υπάρξει ηλικιακός φραγμός. Στην κατάθεσή της, υπογράμμισε ότι η υπερβολική χρήση των πλατφορμών την οδήγησε σε κοινωνική απομόνωση. Παράλληλα, από νεαρή ηλικία εμφάνισε άγχος, κατάθλιψη και διαστρεβλωμένη αντίληψη της εικόνας του σώματός της, φαινόμενο που επιδεινώθηκε από τα φίλτρα επεξεργασίας.
Οι νομικοί εκπρόσωποι της ενάγουσας υποστήριξαν ότι εφαρμογές όπως το Instagram έχουν σχεδιαστεί ως «μηχανές εθισμού». Τόνισαν ότι λειτουργίες όπως η αδιάκοπη ροή (endless scrolling) αποσκοπούν στην ενίσχυση της συνεχούς χρήσης, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τους ανηλίκους.
Οι εταιρείες Meta και Google διαφωνούν πλήρως με την ετυμηγορία και προανήγγειλαν την άσκηση έφεσης. Η Meta ισχυρίστηκε ότι η ψυχική υγεία των εφήβων αποτελεί ένα σύνθετο ζήτημα που δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία μόνο εφαρμογή. Η Google αντέτεινε ότι το YouTube συνιστά μια υπεύθυνα σχεδιασμένη πλατφόρμα περιεχομένου και όχι μέσο κοινωνικής δικτύωσης.
Η απόφαση εκδίδεται σε μια περίοδο αυξανόμενης πίεσης προς τον τεχνολογικό κλάδο, με κυβερνήσεις και φορείς να εξετάζουν περιορισμούς στη χρήση των social media από ανηλίκους. Στην Αυστραλία έχουν ήδη ληφθεί σχετικά μέτρα, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζεται η απαγόρευση χρήσης για άτομα κάτω των 16 ετών.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Βρετανός Πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, δήλωσε ότι «η υφιστάμενη κατάσταση δεν είναι αρκετή», προαναγγέλλοντας αλλαγές στο καθεστώς προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο. Αντίστοιχα, ο Δούκας και η Δούκισσα ανέφεραν ότι «καμπή ευθύνης», καλώντας να δοθεί προτεραιότητα στην ασφάλεια των παιδιών έναντι του κέρδους.
Η υπόθεση ενισχύει τον διάλογο για τη λογοδοσία των ψηφιακών πλατφορμών, με τους ειδικούς να κάνουν λόγο για «σημείο θραύσης» στις σχέσεις μεταξύ κοινωνίας και τεχνολογικών κολοσσών. Ένα νέο κύμα αγωγών κατά εταιρειών social media αναμένεται να εκδικαστεί τους προσεχείς μήνες, με μία ακόμη κρίσιμη δίκη να ξεκινά τον Ιούνιο στην Καλιφόρνια.