Η διάβρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν είναι «εξωτικό» πρόβλημα της Ασίας, αλλά παγκόσμιος κίνδυνος που μπορεί να μεταφερθεί εύκολα και στην Ευρώπη, προειδοποίησε η συγγραφέας, ομιλήτρια και ανθρωπίστρια Ντίνα Πέρλα Πόρτνααρ, σε συνέντευξή της στο Ινδικό Πρακτορείο Ειδήσεων, με αφορμή τις μαρτυρίες και τις εξελίξεις γύρω από τη θρησκευτική νομοθεσία και ειδικά τους νόμους περί «βλασφημίας».
Η Πόρτνααρ έθεσε στο επίκεντρο το ηθικό δίλημμα που, όπως είπε, καλλιεργείται συστηματικά: ότι η ελευθερία της θρησκείας και η ελευθερία της έκφρασης δήθεν «συγκρούονται». Αντίθετα, υποστήριξε, οι δύο ελευθερίες οφείλουν να ενισχύουν η μία την άλλη. Το πρόβλημα, κατά την ίδια, είναι πως οι νόμοι περί βλασφημίας χρησιμοποιούνται ως εργαλείο πίεσης κατά μειονοτήτων «με πρόσχημα» την προστασία της πίστης.
Συνδέοντας το θέμα με την ευθύνη του κράτους, τόνισε ότι ο πυρήνας της υπόθεσης δεν είναι η πίστη, αλλά ο εξαναγκασμός. Όπως περιέγραψε, αυτή η πίεση μπορεί να επιβάλλεται ακόμη και από κρατικούς μηχανισμούς, οδηγώντας σε διώξεις, αποκλεισμό, εκβιασμούς και ευρύτερες παραβιάσεις δικαιωμάτων — μέχρι και θανάτους. Μίλησε για «γκρίζες ζώνες» όπου η νομιμότητα, η ηθική και η πολιτική σκοπιμότητα μπλέκονται, παράγοντας ένα καθεστώς φόβου που σιωπά τη διαφωνία και την κριτική.
Η ίδια ανέφερε ότι η συζήτηση άγγιξε το Άρθρο 18 και το διεθνές δίκαιο, ωστόσο επέμεινε πως το κρίσιμο δεν είναι μόνο το νομικό πλαίσιο αλλά «η ηθική, η ακεραιότητα και τα ηθικά διλήμματα» που γεννώνται όταν ένα κράτος κωδικοποιεί μία ερμηνεία θρησκείας ως κανόνα και τη στρέφει κατά στοχοποιημένων ομάδων.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στη διεθνή «τύφλωση» που, κατά την άποψή της, διαπιστώνεται στις μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις κινδύνου. Επικαλούμενη στοιχεία και κατατάξεις από διεθνείς βάσεις δεδομένων (World Economic Forum και Statista), εξέφρασε απορία για το πώς η «διάβρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» εμφανίζεται ως κίνδυνος στα επόμενα δύο χρόνια, αλλά τείνει να εξαφανίζεται από τις προβλέψεις δεκαετίας — κάτι που χαρακτήρισε παράλογο με βάση όσα συμβαίνουν διεθνώς.
Στο ίδιο πλαίσιο, παρέθεσε το παράδειγμα της Μαλαισίας για να δείξει ότι «οι μουσουλμανικές χώρες μπορούν να είναι διαφορετικές» και να συνυπάρχουν ειρηνικά, αντιδιαστέλλοντας το με περιοχές όπου ο εξαναγκασμός γίνεται πολιτικό εργαλείο. Και εκεί έρχεται η κεντρική της προειδοποίηση: τα μοτίβα διώξεων και «βλασφημικών» διώξεων δεν είναι κλειδωμένα σε σύνορα. «Αυτό μπορεί να συμβεί στην Ευρώπη, μπορεί να συμβεί στην Ολλανδία, μπορεί να συμβεί στην Πορτογαλία», είπε, επιμένοντας ότι αυτά τα πρότυπα είναι μεταφερόμενα.
Η παρέμβασή της έγινε στο περιθώριο εκδήλωσης υψηλού επιπέδου με τίτλο «Blasphemy Laws and the Persecution of Minorities in Asia: Human Rights Implications and Paths Forward», κατά την 61η Σύνοδο του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. Εκεί, σύμφωνα με το κείμενο, αναδείχθηκαν μορφές συστημικής στοχοποίησης μειονοτήτων (Χριστιανοί, Ινδουιστές, Αχμαντί στο Πακιστάν, Μπαχάι στο Ιράν) αλλά και η διάσταση των διώξεων εις βάρος γυναικών στο Αφγανιστάν.
Το τελικό της συμπέρασμα είναι σκληρό και πολιτικό: όταν οι νόμοι περί βλασφημίας χρησιμοποιούνται για να φιμώσουν μειονότητες, τότε παύουν να αφορούν την πίστη και γίνονται υπόθεση ισχύος. Και όταν η ισχύς μένει χωρίς λογοδοσία, τότε ακριβώς είναι που το δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υποτίθεται ότι υπάρχει για να τη συγκρατεί.