Αναστάτωση προκαλεί στη διεθνή ναυτιλία και στις αγορές ενέργειας η ανακοίνωση του Ιράν περί απαγόρευσης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, με το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC Navy) να μεταδίδει μήνυμα προς τα πλοία ότι «δεν επιτρέπεται να περνά κανένα πλοίο».
Η εικόνα στη θαλάσσια περιοχή δείχνει ήδη συσσώρευση δεξαμενόπλοιων που “κρατούν” σε απόσταση ασφαλείας και πιο περιορισμένες κινήσεις διέλευσης, καθώς πλοιοκτήτες και ναυλωτές ζυγίζουν ρίσκο/ασφάλιστρα/επιχειρησιακή δυνατότητα. Σε αναφορές καταγράφεται ότι αρκετά πλοία «άραξαν» βορειοδυτικά και νότια των Στενών, ενώ η κίνηση παρακολουθείται στενά μέσω υπηρεσιών παρακολούθησης ναυτιλίας.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι «κόκκινος διακόπτης» για πετρέλαιο και LNG
Το Ορμούζ δεν είναι απλώς ένα πέρασμα. Είναι ο κρισιμότερος “λαιμός μπουκαλιού” της παγκόσμιας ενέργειας:
-
Το 2024, από τα Στενά πέρασαν κατά μέσο όρο περίπου 20 εκατ. βαρέλια/ημέρα, δηλαδή ~20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαϊκών υγρών.
-
Επιπλέον, περίπου το 1/5 του παγκόσμιου εμπορίου LNG (κυρίως από το Κατάρ) διακινείται από εκεί.
Αυτό σημαίνει πως ακόμη και προσωρινή εμπλοκή ανεβάζει:
-
ασφάλιστρα κινδύνου (war risk),
-
ναύλους,
-
και τελικά τιμές ενέργειας, λόγω φόβου καθυστέρησης/έλλειψης.
Σενάρια για εκτίναξη τιμών – και το «όριο» των 100 δολαρίων
Στην αγορά κυκλοφορεί ήδη το βασικό σενάριο: αν η διακοπή κρατήσει, το Brent μπορεί να δεχθεί πίεση προς/πάνω από τα 100 δολάρια/βαρέλι, καθώς οι εναλλακτικές διαδρομές δεν επαρκούν για να υποκαταστήσουν τους όγκους του Ορμούζ.
Το κρίσιμο είναι πως, ακόμη κι αν ένας «πλήρης και μακρόχρονος αποκλεισμός» θεωρείται δύσκολος επιχειρησιακά, η ζημιά στις τιμές δεν χρειάζεται εβδομάδες: αρκούν ώρες αβεβαιότητας, ακυρώσεις διελεύσεων και αλλαγή συμπεριφοράς των πλοίων.
Τι σημαίνει για το Ιράν και γιατί δεν είναι “κόστος μηδέν”
Η Τεχεράνη παίζει με έναν μοχλό πίεσης που, όμως, γυρίζει και προς την ίδια: μεγάλο μέρος των εσόδων της συνδέεται με εξαγωγές υδρογονανθράκων, ενώ η παραγωγή/εξαγωγική της δυνατότητα παρακολουθείται στενά από την αγορά. Ενδεικτικά, σε πρόσφατες εκτιμήσεις αναφέρεται ιρανική παραγωγή γύρω στα 3,45 εκατ. βαρέλια/ημέρα (Ιανουάριος 2026).
Με απλά λόγια: το Ορμούζ είναι «όπλο», αλλά είναι και «σωλήνας» που τροφοδοτεί έσοδα.
Ελληνόκτητα πλοία: επαφές και αυξημένες οδηγίες ασφαλείας
Σε αυτό το κλίμα, υπάρχει κινητοποίηση και για τα ελληνικά συμφέροντα ναυτιλίας, με επαφές/ενημέρωση προς εταιρείες πλοίων που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή και συστάσεις αυξημένης επιτήρησης και διαδικασιών ασφαλείας.
Τυπικά μέτρα (όπως καταγράφονται σε αντίστοιχες οδηγίες ναυτικής ασφάλειας σε περιβάλλον έντασης) περιλαμβάνουν:
-
ενίσχυση φυλακών/επιτήρησης,
-
περιορισμό μη απαραίτητου προσωπικού στα εκτεθειμένα καταστρώματα,
-
έλεγχο υδατοστεγανότητας/διαδικασιών “ship hardening”,
-
συνεχή επικοινωνία με αρμόδιες αρχές/κέντρα αναφοράς.