Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν βλέπει τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο ως «ιστορική ευκαιρία» για αναδιαμόρφωση της Μέσης Ανατολής.
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Η Σαουδική Αραβία φαίνεται πως εγκαταλείπει τη γραμμή της προσεκτικής απόστασης και περνά σε πιο επιθετική στάση απέναντι στο Ιράν, όπως αναφέρει δημοσίευμα στη βρετανική εφημερίδα “The Guardian“. Σύμφωνα με πληροφορίες που επιβεβαιώθηκαν από σαουδαραβική πηγή πληροφοριών, το Ριάντ παροτρύνει τις Ηνωμένες Πολιτείες όχι απλώς να συνεχίσουν, αλλά να εντείνουν τα πλήγματα κατά της Τεχεράνης. Την ίδια ώρα, παραμένει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο πιο άμεσης σαουδαραβικής εμπλοκής στον πόλεμο, εφόσον αποτύχουν οι διαμεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν.
Στο κέντρο αυτής της γραμμής βρίσκεται ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο οποίος, σύμφωνα με το δημοσίευμα που επικαλείται η σαουδαραβική πηγή, φέρεται να βλέπει τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο ως «ιστορική ευκαιρία» για αναδιαμόρφωση της Μέσης Ανατολής. Την εικόνα αυτή ενίσχυσε και ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, όταν απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφων για τον ρόλο του Σαουδάραβα διαδόχου, είπε χαρακτηριστικά: «Ναι, είναι πολεμιστής. Πολεμά μαζί μας».
Παρά τη σαφή πολιτική στήριξη προς την αμερικανική και ισραηλινή εκστρατεία, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής δημόσιες ενδείξεις ενεργού σαουδαραβικής στρατιωτικής συμμετοχής στον σχεδόν τεσσάρων εβδομάδων πόλεμο. Ωστόσο, αναλυτές από τη Σαουδική Αραβία αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να αλλάξει αυτό, αν το Ιράν απορρίψει όρους αποκλιμάκωσης και συνεχίσει τις επιθέσεις του ή αν οι Χούθι επεκτείνουν τη δράση τους κατά σαουδαραβικών στόχων.
Η πίεση που δέχεται ήδη το βασίλειο είναι υπαρκτή. Σύμφωνα με διεθνή Μέσα, η Σαουδική Αραβία έχει δεχθεί ιρανικές επιθέσεις με drones και πυραύλους, ενώ χτύπημα σημειώθηκε και στη βάση Prince Sultan, όπου τραυματίστηκαν Αμερικανοί στρατιώτες. Παράλληλα, ιρανικό drone είχε πλήξει πρόσφατα και εγκαταστάσεις στο Γιανμπού, στη σαουδαραβική ακτή της Ερυθράς Θάλασσας, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η Τεχεράνη μπορεί να απειλήσει και τη δυτική ενεργειακή αρτηρία του βασιλείου.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που ανησυχεί περισσότερο το Ριάντ. Η δυνατότητα της Σαουδικής Αραβίας να διοχετεύει πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας εν μέρει τα Στενά του Ορμούζ, της έχει δώσει ένα σημαντικό πλεονέκτημα έναντι άλλων κρατών του Κόλπου. Όμως το πλήγμα στο Γιανμπού έδειξε ότι ούτε αυτή η εναλλακτική διαδρομή είναι απρόσβλητη, ιδιαίτερα αν στον πόλεμο εμπλακούν πιο ενεργά και οι Χούθι της Υεμένης.
Το παρασκήνιο εξηγεί πολλά. Η Σαουδική Αραβία και το Ιράν παραμένουν διαχρονικοί αντίπαλοι για την περιφερειακή πρωτοκαθεδρία, όμως τα τελευταία χρόνια το Ριάντ είχε επιχειρήσει έναν πιο ψυχρό ρεαλισμό. Μετά την επίθεση του 2019 σε σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, όταν οι ΗΠΑ επί της ουσίας δεν απάντησαν όπως ήθελαν οι Σαουδάραβες, η ηγεσία του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στράφηκε σε μια πολιτική προσέγγισης με την Τεχεράνη, που επισφραγίστηκε το 2023 με τη συμφωνία αποκατάστασης διπλωματικών σχέσεων υπό κινεζική διαμεσολάβηση. Σήμερα, όμως, αυτό το στοίχημα μοιάζει να καταρρέει.
Σύμφωνα με την ανάλυση που συνοδεύει τις αποκαλύψεις, στο Ριάντ έχει ωριμάσει η αντίληψη ότι ένα «μισοχτυπημένο» Ιράν θα μπορούσε να αποδειχθεί ακόμη πιο επικίνδυνο, πιο απρόβλεπτο και πιο εκδικητικό. Με απλά λόγια, η παλιά λογική ήταν «μην ανοίξεις τον πόλεμο». Τώρα που ο πόλεμος άνοιξε, στο σαουδαραβικό στρατόπεδο κερδίζει έδαφος η άποψη ότι, αν ξεκίνησε, πρέπει να τελειώσει με καθοριστικό τρόπο.
Την ίδια στιγμή, οι ισορροπίες στον Κόλπο δεν είναι ενιαίες. Το Reuters μετέδωσε ότι τα αραβικά κράτη του Κόλπου πιέζουν τις ΗΠΑ ώστε οποιαδήποτε κατάληξη του πολέμου να μην περιοριστεί σε μια απλή κατάπαυση του πυρός, αλλά να συνοδευτεί από ουσιαστική αποδυνάμωση των ιρανικών πυραυλικών και drone δυνατοτήτων. Ωστόσο, δεν κινούνται όλοι με τον ίδιο ρυθμό. Η Σαουδική Αραβία εξακολουθεί να έχει περισσότερα να χάσει από μια γενικευμένη ανάφλεξη απ’ ό,τι άλλοι παίκτες της περιοχής.
Το συμπέρασμα είναι σαφές! Το Ριάντ δεν εμφανίζεται πλέον ως απλός παρατηρητής. Δεν έχει περάσει ακόμη ανοιχτά στην πρώτη γραμμή, αλλά πιέζει για σκληρότερη εκδοχή του πολέμου και μετρά τα βήματά του με γνώμονα το τι θα κάνει η Τεχεράνη το επόμενο διάστημα. Η Σαουδική Αραβία θέλει να αποφύγει να παρασυρθεί, αλλά δεν κρύβει πια ότι, αν κρίνει πως η απειλή από το Ιράν δεν εξουδετερώνεται αλλιώς, είναι έτοιμη να σκληρύνει δραστικά τη στάση της.
Παρέμβαση Πακιστάν στις ΗΠΑ! Εκτός λίστας στόχων του Ισραήλ οι Αραγτσί και Γαλιμπάφ
Ένα άλλο σημείο της ιστορίας που πρέπει να φωτιστεί είναι ο ρόλος του Πακιστάν, το οποίο όπως έχετε πληροφορηθεί παρενέβη στη σύγκρουση ως διαμεσολαβητής ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2025, ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και ο πρόεδρος του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ υπέγραψαν τη Στρατηγική Συμφωνία Αμοιβαίας Άμυνας μεταξύ Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, η οποία ορίζει ότι «οποιαδήποτε επίθεση εναντίον της μίας χώρας θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των δύο». Η έκρηξη του πολέμου κατά του Ιράν από τον αμερικανοϊσραηλινό συνασπισμό,α έφερε την απάντηση της Τεχεράνης με πλήγματα κατά χωρών του Κόλπου, ανάμεσα στις οποίες και η Σαουδική Αραβία. Σε αυτήν την περίπτωση το Ισλαμαμπάντ έπρεπε να συνδράμει το Ριάντ, κάτι που δεν συνέβη, προφασιζόμενο τη σύγκρουση με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν με πρόσχημα την πάταξη τρομοκρατικών θυλάκων.
Σύμφωνα με αναλυτές όπως ο Μάικλ Ρούμπιν, «το Πακιστάν πούλησε τη Σαουδική Αραβία», κάνοντας λόγο για “άξονα της δειλίας”, κάτι για το οποίο δεν έπρεπε να μείνει αναπάντητο από το Ριάντ. Όπως φαίνεται, με την ενεργοποίηση της Σαουδικής Αραβίας στη σύγκρουση με το Ιράν τίθεται σε αμφισβήτηση ο ρόλος του Πακιστάν ως διαμεσολαβητή.
Ο άξονας της δειλίας! Το Πακιστάν “πούλησε” τη Σαουδική Αραβία