Σε μια συγκυρία που θυμίζει αλλαγή εποχής στο διεθνές σύστημα, ο δρ. Γεωπολιτικής Γιώργος Φίλης, μιλώντας στον βουλευτή της ΝΙΚΗΣ Ανδρέα Βορύλλα, κατέγραψε με ωμό τρόπο την πραγματικότητα: «ζούμε έναν πόλεμο χωρίς κανόνες», που ήδη ξεφεύγει από τα στενά όρια της Μέσης Ανατολής και απειλεί να επεκταθεί προς τη Μεσόγειο.
Η εικόνα που περιέγραψε δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Η σύγκρουση, όπως τόνισε, δεν ξεκίνησε τώρα, αλλά αποτελεί συνέχεια μιας διαδικασίας που ξεκινά από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και κορυφώνεται σήμερα με τη διαμόρφωση νέας παγκόσμιας ισορροπίας.
«Η Ελλάδα μπορεί – και πρέπει – να πρωταγωνιστήσει»
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε ο ρόλος της Ελλάδας. Ο Φίλης υπογράμμισε ότι η χώρα διαθέτει επιχειρησιακή ετοιμότητα που ήδη αποδεικνύεται στην πράξη:
- αποστολή φρεγατών στην Κύπρο
- συμμετοχή σε κρίσιμες ζώνες όπως η Ερυθρά Θάλασσα
- έλεγχος εναέριων χώρων στα Βαλκάνια στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ
«Από τον Δούναβη μέχρι τον Λίβανο, η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει δύναμη σταθερότητας», σημείωσε χαρακτηριστικά, μιλώντας ουσιαστικά για ενεργοποίηση ενός ευρύτερου γεωπολιτικού χώρου επιρροής.
Ωστόσο, έθεσε και τον κρίσιμο όρο: αυτή η επιχειρησιακή υπεροχή πρέπει να μεταφραστεί σε πολιτικά και γεωστρατηγικά οφέλη. Διαφορετικά, θα πρόκειται για μια χαμένη ευκαιρία.
Σενάρια κλιμάκωσης: Εισβολή, Ορμούζ και παγκόσμιο σοκ
Η πιο βαριά εκτίμηση της συνέντευξης αφορά την επόμενη φάση του πολέμου.
Ο Φίλης περιέγραψε δύο βασικά σενάρια:
- Κατάληψη στρατηγικών ενεργειακών σημείων (όπως το νησί Kharg – «καρδιά» των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν)
- Εισβολή σε περιοχές του νότιου Ιράν, με στόχο τον έλεγχο των στενών του Ορμούζ
Σε αυτό το πλαίσιο, η σύγκρουση μετατρέπεται σε ολοκληρωτικό πόλεμο, με χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε παγκόσμιες συγκρούσεις του 20ού αιώνα.
Παράλληλα, η ενεργειακή διάσταση είναι καθοριστική. Τα πλήγματα σε χώρες του Κόλπου και ενεργειακές εγκαταστάσεις δημιουργούν ήδη συνθήκες ασφυξίας για την παγκόσμια οικονομία.
«Ο πόλεμος θα έρθει δυτικά – πιο κοντά σε εμάς»
Η πιο ανησυχητική πρόβλεψη αφορά την κατεύθυνση των εξελίξεων:
«Ο πόλεμος δεν θα μείνει εκεί. Θα μετακινηθεί δυτικά του Ιράν – προς την περιοχή μας».
Ο Φίλης εκτιμά ότι θα υπάρξει αλυσιδωτή εμπλοκή:
- ιρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ
- Κούρδοι
- τζιχαντιστικές ομάδες
- και τελικά η Τουρκία
Μια τέτοια εξέλιξη θα επηρεάσει άμεσα την Ανατολική Μεσόγειο και κατ’ επέκταση Ελλάδα και Κύπρο.
Ευρώπη απούσα – Ελλάδα μπροστά
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν για τη στάση της Ευρώπης, την οποία χαρακτήρισε ουσιαστικά απούσα:
- ασαφείς δηλώσεις
- έλλειψη στρατηγικής
- απουσία πραγματικής κοινής άμυνας
Αντίθετα, όπως τόνισε, η Ελλάδα καλείται να καλύψει το κενό και να πιέσει για ουσιαστική ευρωπαϊκή αμυντική δομή – όχι απλώς διανομή κονδυλίων.
Ενέργεια, οικονομία και κοινωνική πίεση
Η γεωπολιτική κρίση συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα. Η ενεργειακή ασφυξία, σύμφωνα με τον Φίλη, θα μεταφραστεί σε:
- εκτίναξη τιμών
- ακρίβεια σε βασικά αγαθά
- επιδείνωση της ήδη πιεσμένης ελληνικής οικονομίας
Ο ίδιος ήταν σαφής:
«Ενεργειακή ασφάλεια σημαίνει να μπορείς να πληρώνεις την ενέργεια. Σήμερα, οι περισσότεροι δεν μπορούν».
Ναυτιλία και εθνική στρατηγική
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη ναυτιλία, που χαρακτηρίστηκε «πυρηνικό όπλο» της Ελλάδας. Σε ένα περιβάλλον όπου οι θαλάσσιες οδοί απειλούνται, ο ελληνικός στόλος αποκτά κομβική σημασία για την παγκόσμια οικονομία.
Πολιτικό σύστημα και κοινωνική κόπωση
Η συζήτηση έκλεισε με έντονο προβληματισμό για το εσωτερικό μέτωπο. Η οικονομική πίεση, η ενεργειακή κρίση και η απώλεια εμπιστοσύνης στους θεσμούς δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα.
Η βασική προειδοποίηση ήταν σαφής:
η επόμενη περίοδος δεν θα κριθεί μόνο από τα εθνικά θέματα, αλλά κυρίως από την καθημερινότητα του πολίτη.