Η αναβάθμιση της αεράμυνας συμπεριλαμβάνει πολλά περισσότερα από απλή παρουσία στο οπλοστάσιο οπλικών συστημάτων που από μόνα τους, χωρίς μια σειρά άλλων προαπαιτούμενων, έχουν χρήση μόνο για τις παρελάσεις. Η μετεξέλιξη της Πολεμικής Αεροπορίας σε μια δύναμη του 21ου αιώνα, προϋποθέτει και όσα συμπεριλαμβάνονται, αλλά και όσα για λόγους κόστους απουσιάζουν από τον επιτελικό σχεδιασμό.
Σημαντικό ορόσημο στην πορεία μετασχηματισμού της Πολεμικής Αεροπορίας σε αεροπορική δύναμη του 21ου αιώνα αποτελούν τέσσερα εξοπλιστικά προγράμματα, για τα οποία λίγες ημέρες νωρίτερα διατύπωσε θετική γνώμη η αρμόδια επιτροπή της Βουλής. Ένα αναμφίβολα θετικό βήμα που όμως χρειάζεται συνέχεια και σε άλλους τομείς ώστε να μετουσιωθεί σε ουσιαστική ενίσχυση της προβολής ισχύος και της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας.
Τα εξοπλιστικά προγράμματα για την ενεργοποίηση των οποίων η Ειδική Διαρκής Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων διατύπωσε θετική γνώμη είναι τα ακόλουθα:
>Αναβάθμιση Αεράμυνας
Τα επόμενα βήματα
Τα τέσσερα προαναφερθέντα προγράμματα συνιστούν σημαντική αναβάθμιση της εθνικής αεροπορικής ισχύος, αποτελώντας την τρίτη κατά σειρά φάση μετά την αναβάθμιση των 83 F-16C/-D Block 52+ και Block 52+ Advanced σε διαμόρφωση Block 72 Viper και την προμήθεια των 24 μαχητικών Rafale F3R. Η Ε-Σ-Υ και η αναβάθμιση των ηλεκτρονικών πτήσης των C-27J θα βελτιώσει τη διαθεσιμότητα των αεροσκαφών του τύπου και θα συμβάλει στην επίλυση του προβλήματος των αερομεταφορών, από τις αρχές της δεκαετίας του 2010 έχει γίνει χρόνιο λόγω των προβλημάτων στην εργοστασιακή συντήρηση των C-130.
Όμως προκειμένου να επιτευχθεί η μέγιστη επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα, την ενεργοποίηση των τεσσάρων προγραμμάτων θα πρέπει να ακολουθήσει η, σε όσο το δυνατόν συντομότερο χρόνο, δρομολόγηση και άλλων προγραμμάτων. Όπως για παράδειγμα, το σύστημα αυτοπροστασίας (ΣΑ) των αναβαθμισμένων μαχητικών F-16 Viper για το οποίο αναμένεται η παραλαβή των επικαιροποιημένων οικονομικών στοιχεία από τις αμερικανικές κυβερνητικές αρχές το επόμενο διάστημα. Τις αρχές του 2025 η Πολεμική Αεροπορία έχει αιτηθεί τιμή και διαθεσιμότητα ΣΑ για 121 αναβαθμισμένα F-16 και αναμένεται να διαπιστωθεί η μεταβολή σε σχέση με την αρχική τιμή για 83 μαχητικά που κυμαινόταν από 1,47 ως 1,9 δις δολάρια ΗΠΑ.
Ή η χρονίζουσα εδώ και χρόνια σύμβαση Ε-Σ-Υ των συστήματος αποστολής (mission system) του Αεροφερόμενου Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης & Ελέγχου EMB-145H Erieye, προϋπολογισμού 83.106.036 ευρώ. Από την επίσημη ένταξη τους σε υπηρεσία το 2009 μέχρι σήμερα, τα Erieye επιχειρούν χωρίς ουδέποτε να έχει ανατεθεί σύμβαση Ε-Σ-Υ με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη διαθεσιμότητα και την απαρχαίωση εξαρτημάτων τους. Ταυτόχρονα η εξέλιξη της απειλής επιβάλλει και τη σε συνδυασμό με την αποκατάσταση της διαθεσιμότητας του έναρξη υλοποίησης του εκσυγχρονισμού τους. Αλλιώς θα λάβουν την άγουσα για παροπλισμό, που εκ των πραγμάτων θα δημιουργήσει απαίτηση αντικατάστασης τους, που όμως υπέχει υψηλό κόστος.
Το ίδιο επιτακτικά είναι και τα προγράμματα προμήθειας όπλων αέρος- αέρος (Α-Α) και αέρος-εδάφους/επιφανείας (Α-Ε) για τα μαχητικά αεροσκάφη. Εκτός από αριθμό κατευθυνόμενων βλημάτων (Κ/Β) Meteor που η προμήθεια τους έγινε στο πλαίσιο της προμήθειας των Rafale F3R, τις ισραηλινής προέλευσης (Rafael) συλλογές κατεύθυνσης SPICE 1000/2000 (Σύμβαση 009Γ/23) και τα επίσης ισραηλινής προέλευσης (IAI) Κ/Β Rampage (Σύμβαση 014Γ/23) για χρήση από τα μαχητικά F-16, μείζων προμήθεια όπλων Α-Α και Α-Ε δεν έχει καταγραφεί τα τελευταία 15 χρόνια.
Στην περίπτωση των όπλων το πρόβλημα δεν είναι μόνο το υψηλό κόστος αλλά και η καταγεγραμμένη πλέον αδυναμία αναπλήρωσης των αποθεμάτων ακόμη και των χωρών που είναι παραγωγοί. Μία πρόσφατη μελέτη του αμερικανικού Ινστιτούτου Έρευνας Εξωτερικής Πολιτικής (FPRI: Foreign Policy Research Institute) για το ρυθμό κατανάλωσης διαφόρων κατηγοριών όπλων στην εξελισσόμενη σύρραξη με το Ιράν είναι εξόχως αποκαλυπτική. Από 35 τύπους επιθετικών (Α-Α και Α-Ε) και αμυντικών (Εδάφους / Επιφανείας – Αέρος) όπλων που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και οι σύμμαχοι τους, για τους οποίους η μελέτη κατέγραψε τις καταναλώσεις τους στις πρώτες 96 ώρες των επιχειρήσεων, για τους 21 συνεχίζονται να υφίστανται μεγάλα αποθέματα και ώριμες γραμμές παραγωγής.
Η κατάσταση των υπόλοιπων 14 τύπων χαρακτηρίζεται ως κρίσιμη λόγω αυξημένων ρυθμών κατανάλωσης, μικρότερων αποθεμάτων και περιορισμένων δυνατοτήτων γραμμών παραγωγής. Όμως οι 14 τύποι είναι οι πύραυλοι που καθιστούν αποτελεσματικά τα σύγχρονα συστήματα αεράμυνας και τα όπλα προσβολής ακριβείας από μεγάλη απόσταση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ο πύραυλος Stunner του David’s Sling που κατά τις πρώτες 96 ώρες αναλώθηκε το 26% των αποθεμάτων, οι πύραυλοι Arrow 2 και Arrow 3 του ομώνυμου συστήματος αντιβαλλιστικής άμυνας (53,3% των αποθεμάτων) και το Rampage (26% των αποθεμάτων). Σε αντίθεση τις πρώτες 96 ώρες καταναλώθηκε το 11,5% του αποθέματος των συλλογών SPICE 1000/2000.
Γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι απαιτείται εκ νέου υπολογισμός του ύψους των αποθεμάτων των όπλων με αναπροσαρμογή των κλιμάκων κατανάλωσης και των ημερών αγώνα καθώς, όπως αποδεικνύεται στην πράξη, ακόμα και στην περίπτωση που οι οικονομικοί πόροι είναι διαθέσιμοι κάθε άλλο παρά βέβαιο είναι ότι θα μπορέσει να ανταποκριθεί η παραγωγή. Και αυτό ισχύει πρωτίστως για τα όπλα των συστημάτων αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας.
Περικλής Ζορζοβίλης
dimoratia.gr