Τον κίνδυνο μιας βαθύτερης γεωπολιτικής ρήξης ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Ρωσία, αλλά και τις συνέπειες που μπορεί να έχει αυτή η εξέλιξη για ολόκληρη τη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας, ανέλυσε ο καθηγητής Γεωπολιτικής Κωνσταντίνος Γρίβας μιλώντας στη Ναυτεμπορική.
Ο κ. Γρίβας σχολίασε αρχικά την αυξανόμενη ανησυχία των βαλτικών χωρών απέναντι στη Ρωσία και τα περιστατικά με μη επανδρωμένα αεροχήματα που καταγράφονται το τελευταίο διάστημα στην περιοχή.
Όπως εκτίμησε, πολλά από αυτά τα drones πιθανότατα είναι ουκρανικά και όχι ρωσικά, όμως οι Βαλτικές Δημοκρατίες παραμένουν «οργανικά ανασφαλείς» απέναντι στη Μόσχα λόγω ιστορίας, γεωγραφίας και στρατηγικής θέσης.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η ένταξή τους στο ΝΑΤΟ δημιούργησε ένα εξαιρετικά αδύναμο σημείο μέσα στη συμμαχία, καθώς πρόκειται για μικρές χώρες με περιορισμένο στρατηγικό βάθος, τις οποίες –όπως είπε– η Ρωσία θεωρητικά θα μπορούσε να καταλάβει γρήγορα σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης.
«Η αντιρωσική εμμονή γίνεται αντιπαραγωγική»
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στη γενικευμένη αντιρωσική στάση που, όπως είπε, έχει κυριαρχήσει στην Ευρώπη.
Κατά την ανάλυσή του, οι φόβοι πολλών ευρωπαϊκών κρατών έχουν πλέον ξεπεράσει τα όρια του ορθολογισμού και έχουν μετατραπεί σε «εμμονή», σε μια περίοδο όπου το μέτωπο στην Ουκρανία έχει ουσιαστικά παγώσει και η Ρωσία έχει αποδείξει ότι δεν είναι ο «οδοστρωτήρας» που πολλοί στη Δύση θεωρούσαν ότι θα σαρώσει την Ευρώπη.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η συνεχιζόμενη δαιμονοποίηση της Ρωσίας λειτουργεί πλέον εις βάρος των ίδιων των ευρωπαϊκών συμφερόντων, ειδικά τη στιγμή που οι σχέσεις Ευρώπης–ΗΠΑ βρίσκονται σε ασταθή και ασαφή φάση.
«Δεν είναι η επιτομή της γεωπολιτικής σοφίας να είσαι εγκλωβισμένος σε μια παρατεταμένη εχθρότητα με μια πληγωμένη αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη χώρα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η επίθεση στη φον ντερ Λάιεν και η «βρεφονηπιακή διπλωματία»
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν απέναντι στη ρητορική της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και γενικότερα της ευρωπαϊκής ηγεσίας.
Σχολιάζοντας δηλώσεις της προέδρου της Κομισιόν ότι «η Ρωσία μας μισεί» και ότι «δεν είναι ώρα για διαπραγματεύσεις», ο Γρίβας έκανε λόγο για «βρεφονηπιακή διπλωματία».
Όπως είπε, οι μεγάλες ευρωπαϊκές σχολές γεωπολιτικής σκέψης, από τον Μπίσμαρκ μέχρι τον Ντε Γκολ, βασίζονταν σε ψυχρούς υπολογισμούς συμφερόντων και όχι σε συναισθηματικές ή ιδεολογικές φορτίσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν οι διεθνείς σχέσεις αρχίζουν να ερμηνεύονται με όρους «αγάπης» και «μίσους», τότε η στρατηγική ανάλυση υποχωρεί μπροστά στην πολιτική συναισθηματοποίηση.
«Η Ρωσία κινδυνεύει να ασιατοποιηθεί»
Το πιο σοβαρό σημείο της ανάλυσής του αφορούσε τη μελλοντική ταυτότητα της Ρωσίας και τη σχέση της με την Ευρώπη.
Ο καθηγητής επικαλέστηκε τον αμερικανό πανεπιστημιακό Τσιγκάνκοφ, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία ιστορικά όριζε πάντα τον εαυτό της σε σχέση με τη Δυτική Ευρώπη, ακόμη και στις πιο δύσκολες περιόδους της ιστορίας της.
Προειδοποίησε, όμως, ότι αν η Ευρώπη επιχειρήσει πλήρη πολιτισμική, ψυχολογική και γεωπολιτική αποκοπή της Ρωσίας από τον ευρωπαϊκό χώρο, τότε η Μόσχα θα αναζητήσει νέο στρατηγικό πυρήνα στην Ασία.
Κατά τον ίδιο, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ουσιαστική και μόνιμη γεωπολιτική σύμπλευση Ρωσίας–Κίνας, δημιουργώντας ένα τεράστιο υπερασιατικό μπλοκ απέναντι στη Δύση.
«Η Ρωσία θα μεταβληθεί σε ένα εξάρτημα μιας υπερασίας», σημείωσε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι απέναντι σε μια τέτοια εξέλιξη η Ευρώπη δύσκολα θα μπορέσει να αντιτάξει πραγματική ισχύ, ειδικά αν οι σχέσεις της με τις ΗΠΑ παραμείνουν προβληματικές.
Η Αρμενία και ο κίνδυνος γεωπολιτικής απομόνωσης
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας στάθηκε και στην περίπτωση της Αρμενίας, σχολιάζοντας τις προσπάθειες της Δύσης να ενισχύσει την επιρροή της στον ρωσικό περίγυρο.
Όπως είπε, η Δύση επιχειρεί να «ρυμουλκήσει» χώρες της ρωσικής περιφέρειας προς τη δική της κατεύθυνση, όμως πολλές από αυτές έχουν πολύ περιορισμένες δυνατότητες και βρίσκονται γεωγραφικά μακριά από τον δυτικό πυρήνα ισχύος.
Για την Αρμενία ειδικά, προειδοποίησε ότι μια πλήρης ταύτιση με τον αμερικανικό ή δυτικό παράγοντα θα μπορούσε να αποδειχθεί αυτοκαταστροφική.
Τόνισε ότι η Αρμενία είναι οργανικός σύμμαχος της Ελλάδας και μέρος του «ευρύτερου δακτυλίου ασφαλείας» του Ελληνισμού, όμως λόγω γεωγραφίας δεν μπορεί να αγνοήσει τη Ρωσία.
Μάλιστα, επικαλέστηκε τον Θουκυδίδη για να υπογραμμίσει ότι στη γεωπολιτική η γεωγραφία είναι ο απόλυτος και αμετακίνητος παράγοντας. «Οι ιδεολογίες έρχονται και παρέρχονται, τα βουνά όμως μένουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η παρέμβαση Γρίβα στη Ναυτεμπορική κινήθηκε γύρω από έναν βασικό άξονα: ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να παρασυρθεί σε μια μακροχρόνια στρατηγική σύγκρουση με τη Ρωσία χωρίς να έχει διαμορφώσει πραγματικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα. Και ότι μια τέτοια εξέλιξη μπορεί τελικά να οδηγήσει στη δημιουργία ενός πολύ πιο ισχυρού και επικίνδυνου ευρασιατικού μπλοκ απέναντι στη Δύση.