Στο Στενό του Ορμούζ, στη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, στις εξελίξεις στον Λίβανο, αλλά και στην εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα επικεντρώθηκε η ανάλυση του Σταύρου Καλεντερίδη, σε μια παρέμβαση με έντονο πολιτικό και γεωπολιτικό φορτίο.
Ο Σταύρος Καλεντερίδης ξεκίνησε την εκπομπή τονίζοντας ότι το Στενό του Ορμούζ βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων. Όπως ανέφερε, η περιοχή δεν αποτελεί απλώς ένα κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα, αλλά έναν μηχανισμό παγκόσμιας πίεσης, καθώς από εκεί περνά τεράστιο μέρος της διεθνούς ενεργειακής ροής. Στο πλαίσιο αυτό, εστίασε στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν και στις νέες ρυθμίσεις που αφορούν τη διέλευση εμπορικών πλοίων.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το Ιράν πέτυχε να επιβάλει κρίσιμους όρους στη συμφωνία, ειδικά ως προς τη «διαχείριση» του Στενού του Ορμούζ. Η λέξη αυτή, όπως σημείωσε, αφήνει περιθώρια δημιουργικής ασάφειας, καθώς μπορεί να σημαίνει από τεχνική εποπτεία της ναυσιπλοΐας έως ουσιαστικό έλεγχο των όρων διέλευσης. Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε και στο ζήτημα της ασφάλισης των πλοίων, καθώς τα εμπορικά σκάφη που περνούν από το Στενό θα πρέπει να διαθέτουν ασφάλιση εγκεκριμένη από το Ιράν. Για τις πρώτες 60 ημέρες, όπως ανέφερε, η διαδικασία εμφανίζεται χωρίς επιβάρυνση, ωστόσο μετά το πέρας αυτού του διαστήματος δεν αποκλείεται να προκύψουν νέα κόστη ή περιορισμοί.
Ο ίδιος χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή ως μέρος ενός ευρύτερου αγώνα φθοράς ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον. Κατά την εκτίμησή του, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχείρησαν να εμφανίσουν τη συμφωνία ως επιτυχία, ωστόσο στην πράξη αναγκάστηκαν να αποδεχθούν όρους που ενισχύουν τη θέση του Ιράν.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην οικονομική διάσταση της συμφωνίας. Όπως είπε, οι Αμερικανοί αποδέχονται διαδικασίες που επιτρέπουν στο Ιράν να επανενταχθεί σταδιακά σε οικονομικές ροές, με άρση ή χαλάρωση περιορισμών σε πετρέλαιο, πετροχημικά προϊόντα, τραπεζικές, ασφαλιστικές και μεταφορικές υπηρεσίες. Στο ίδιο πλαίσιο μίλησε για αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, ύψους 12 δισ. δολαρίων σε πρώτη φάση, σε δύο δόσεις.
Στην ανάλυση παρουσιάστηκε επίσης η δομή της συμφωνίας, με τέσσερις ομάδες εργασίας: για την άρση των κυρώσεων, τα πυρηνικά ζητήματα, την οικονομική ανασυγκρότηση και την παρακολούθηση εφαρμογής. Παράλληλα, αναφέρθηκαν δύο μηχανισμοί συντονισμού: ένας για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων από το Ορμούζ και ένας για την αποτροπή συγκρούσεων στον Λίβανο.
Για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ο Σταύρος Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι, σύμφωνα με όσα ανέφερε, δεν υπήρξε ουσιαστική δέσμευση της Τεχεράνης για νέες επιθεωρήσεις. Αντίθετα, μετέφερε τη θέση της ιρανικής πλευράς ότι το πυρηνικό ζήτημα δεν αποτέλεσε αντικείμενο της συγκεκριμένης φάσης των διαπραγματεύσεων και ότι οποιαδήποτε μελλοντική συνεργασία θα γίνει μόνο με βάση τους ιρανικούς θεσμούς και τους υφιστάμενους κανονισμούς.
Σημαντικό τμήμα της ανάλυσης αφορούσε και τους ιρανικούς πληρεξούσιους στην περιοχή. Ο Καλεντερίδης ανέφερε ότι το θέμα των ένοπλων ομάδων που στηρίζει το Ιράν δεν τέθηκε ουσιαστικά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αντιθέτως, υποστήριξε ότι η Τεχεράνη διατηρεί πλήρη ελευθερία κινήσεων απέναντι σε δυνάμεις όπως η Χεζμπολά, οι Χούθι και οι σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ. Μάλιστα, έκανε λόγο για νέα δίκτυα και «κελιά» που δημιουργήθηκαν στη διάρκεια του πολέμου, ώστε να συνεχιστεί η δράση τους με μεγαλύτερη επιχειρησιακή ευελιξία.
Στον Λίβανο, ο αναλυτής αντιμετώπισε με μεγάλη επιφυλακτικότητα την υποτιθέμενη νέα συμφωνία με το Ισραήλ. Κατά την άποψή του, η πραγματική δύναμη στο πεδίο δεν είναι η λιβανική κυβέρνηση, αλλά η Χεζμπολά. Επισήμανε ότι η οργάνωση εξακολουθεί να απαιτεί την αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο, ενώ εξέφρασε δυσπιστία τόσο προς την ισραηλινή πλευρά όσο και προς την πολιτική ηγεσία του Λιβάνου.
Στο εσωτερικό πολιτικό σκέλος, ο Σταύρος Καλεντερίδης αναφέρθηκε με σκληρούς χαρακτηρισμούς στο ελληνικό πολιτικό σύστημα. Σχολίασε την υπόθεση του κτηνοτρόφου Μόσχου και την ένταξή του σε πολιτικό σχήμα γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα, εκφράζοντας απογοήτευση για νέους ανθρώπους που, κατά την άποψή του, καταλήγουν να εντάσσονται σε κομματικούς μηχανισμούς που θεωρεί απαξιωμένους. Έκανε επίσης αναφορές στην υπόθεση Αβραμόπουλου και στο ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης από τις βελγικές αρχές, ασκώντας οξύτατη κριτική τόσο στον ίδιο όσο και στη λειτουργία της ελληνικής Δικαιοσύνης.
Αναφέρθηκε ακόμη στις εσωτερικές διεργασίες και αποχωρήσεις από τον χώρο της «Ελπίδας», εκφράζοντας προβληματισμό για την έλλειψη σοβαρής επικοινωνιακής και πολιτικής δουλειάς. Όπως σημείωσε, εάν δεν υπάρξει ουσιαστική οργάνωση και κάλυψη των μεγάλων κενών, υπάρχει κίνδυνος η προσδοκία του κόσμου να ξεφουσκώσει ξανά.
Το κλείσιμο της ανάλυσης ήταν αφιερωμένο στην εικόνα του Ντόναλντ Τραμπ μετά τη σύγκρουση με το Ιράν. Ο Σταύρος Καλεντερίδης παρουσίασε δημοσκοπικά στοιχεία από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τα οποία η μεγάλη πλειοψηφία των Αμερικανών θέλει τον άμεσο τερματισμό του πολέμου. Όπως ανέφερε, το 78% προτιμά να τελειώσει τώρα η σύγκρουση, ενώ μόλις το 22% επιθυμεί συνέχιση μέχρι το Ιράν να κάνει μεγαλύτερες παραχωρήσεις.
Ακόμη πιο βαρύ, κατά την ανάλυσή του, είναι το γεγονός ότι σημαντικό ποσοστό των Αμερικανών θεωρεί πως η συμφωνία ευνοεί περισσότερο το Ιράν παρά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, σχεδόν το 70% εκτιμά ότι δεν θα επιτευχθεί ο βασικός στόχος που είχε θέσει ο Τραμπ, δηλαδή το οριστικό τέλος του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Ο Καλεντερίδης χαρακτήρισε την κατάσταση στρατηγική ήττα για τις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική ηγεσία υποτίμησε τις συνέπειες του πολέμου, τόσο σε γεωπολιτικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Κατά την εκτίμησή του, το Ιράν όχι μόνο δεν εξουδετερώθηκε, αλλά σε ορισμένα επίπεδα εμφανίζεται ενισχυμένο μετά τη σύγκρουση.
Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασής του ήταν ότι ο πόλεμος δεν τελείωσε πραγματικά, αλλά πέρασε σε νέα φάση. Το Στενό του Ορμούζ, οι ιρανικές οικονομικές απαιτήσεις, οι πληρεξούσιοι της Τεχεράνης, ο Λίβανος, το πυρηνικό πρόγραμμα και η απονομιμοποίηση της αμερικανικής πολιτικής συνθέτουν ένα νέο σκηνικό αστάθειας, με επιπτώσεις που ξεπερνούν τη Μέση Ανατολή και αγγίζουν την παγκόσμια οικονομία και ασφάλεια.