Ο υποστράτηγος ε.α. των Ειδικών Δυνάμεων Δημήτρης Καμπουσίλης παρουσίασε εκτενή ανάλυση για το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας, με αφορμή και τα δύο νέα του βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα.
Ο Καμπουσίλης, πατέρας οκτώ παιδιών και συγγραφέας μελέτης για την «Απειλή του Δημογραφικού Προβλήματος», παρουσίασε αναλυτικά στοιχεία που ζωγραφίζουν μια ζοφερή εικόνα για το μέλλον του ελληνισμού.
Τα βασικά ευρήματα
Σύμφωνα με την παρουσίαση, ο πληθυσμός της Ελλάδας έχει ήδη υποχωρήσει κάτω από τα 10 εκατομμύρια (9.860.989 την ημέρα της εκπομπής), με απώλεια περίπου 450 ατόμων ημερησίως. Ο δείκτης γονιμότητας βρίσκεται στο 1,25, ενώ το όριο αναπλήρωσης είναι το 2,1 — κατώφλι που η Ελλάδα ξεπέρασε για τελευταία φορά το 1981. Σήμερα καταγράφονται περίπου 65.000 γεννήσεις έναντι 130.000 θανάτων ετησίως, με αρνητικό ισοζύγιο να υφίσταται αδιάλειπτα από το 2010.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διάμεση ηλικία του πληθυσμού, που ανήλθε στα 47,2 έτη — από 24 χρόνια το 1950 — ενώ ο αντίστοιχος δείκτης για την Τουρκία είναι 34 και για το Ισραήλ 29. Η Ελλάδα κατατάσσεται τρίτη παγκοσμίως στον δείκτη γήρανσης, με τους ηλικιωμένους άνω των 65 να αριθμούν σχεδόν διπλάσιους από τα παιδιά έως 14 ετών. Οι «καθαροί» Έλληνες — αφαιρουμένων αλλοδαπών, νομίμων μεταναστών και αποδήμων — υπολογίζονται σε μόλις 8,5 εκατομμύρια, με διάμεση ηλικία που αγγίζει τα 50 χρόνια.
Το κράτος στο εδώλιο
Κεντρικός άξονας της παρουσίασης ήταν η αδράνεια και ευθύνη της πολιτείας. Ο ομιλητής επεσήμανε ότι, παρά τη συνταγματική υποχρέωση του κράτους για άσκηση δημογραφικής πολιτικής (άρθρο 21, παρ. 2 και 5), δεν υπάρχει ούτε ένα ουσιαστικό κίνητρο τεκνογονίας. Το δεκαετές Εθνικό Σχέδιο Δράσης 2025–2035 του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με τις πάνω από 100 δράσεις, χαρακτηρίστηκε κενό περιεχομένου, καθώς δεν περιλαμβάνει αριθμητικούς στόχους γεννήσεων ούτε αναφορά στην πολύτεκνη οικογένεια.
Ιδιαίτερη κριτική ασκήθηκε στα εισοδηματικά κριτήρια για τα κοινωνικά επιδόματα, τα οποία ο Καμπουσίλης χαρακτήρισε «θάνατο της μεσαίας τάξης»: οικογένειες με αξιοπρεπείς μισθούς αποκλείονται από επιδόματα τέκνων, ενοικίου και άλλων παροχών. Ο ίδιος δήλωσε ότι, με οκτώ παιδιά, δεν εισέπραξε ποτέ κανένα επίδομα, ενώ τα παιδιά του δεν έχουν δικαίωμα σε εκπτώσεις πολιτιστικών προγραμμάτων του δήμου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: το επίδομα ενοικίου σταματά στα τρία παιδιά — οικογένεια με δέκα παιδιά και εισόδημα 21.001 ευρώ δεν δικαιούται ούτε ευρώ.
Γεωπολιτικές συνέπειες
Ο Καμπουσίλης ανέπτυξε εκτενώς τις αμυντικές και γεωστρατηγικές επιπτώσεις της δημογραφικής κρίσης. Η αναλογία Ελλάδας-Τουρκίας, από 1:2 το 1921, έχει φτάσει σήμερα στο 1:9 και προβλέπεται να φτάσει 1:13 το 2100. Η Ευρώπη στο σύνολό της, με στρατούς που συρρικνώνονται δραματικά — η Γερμανία από 89 μοίρες αρμάτων το 1989 κατήλθε σε 6 σήμερα — εμφανίζεται ανίκανη να αντιμετωπίσει μεγάλες συρράξεις. Το ασφαλιστικό σύστημα βαδίζει προς κατάρρευση, με την αναλογία εργαζομένων-συνταξιούχων να αναμένεται να φτάσει 1:1 το 2047, από 1,7:1 σήμερα.
Η πρόγνωση
Το Πανεπιστήμιο Κύπρου προβλέπει 22.000 γεννήσεις ετησίως γύρω στο 2100, με την τελευταία φυσική γέννηση να τοποθετείται μεταξύ 2135 και 2148. Ο ίδιος ο ομιλητής εκτιμά ότι η κρίσιμη αυτή στιγμή μπορεί να έρθει 30-40 χρόνια νωρίτερα, επικαλούμενος το βιολογικό «φαινόμενο Allee», σύμφωνα με το οποίο πληθυσμοί κάτω από ένα κρίσιμο επίπεδο αδυνατούν να αναπαραχθούν.
Οι προτεινόμενες λύσεις
Κεντρική πρόταση αποτελεί ένα εθνικό σχέδιο περιφερειακής ανάπτυξης που θα αποσυμφορήσει τα αστικά κέντρα και θα δημιουργήσει κίνητρα επιστροφής στην επαρχία. Συμπληρωματικά προτείνονται: κατάργηση εισοδηματικών κριτηρίων, ουσιαστικά κίνητρα τεκνογονίας, επαναπατρισμός αποδήμων («brain gain»), αναθεώρηση της παιδείας με εθνολογικό χαρακτήρα, και πλήρης ενημέρωση του κοινού για την έκταση του προβλήματος.
Δείτε το βίντεο: