Σαφές μήνυμα προς την Αθήνα ότι πρέπει να αλλάξει άμεσα τα αντανακλαστικά της απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα έστειλε ο στρατηγικός αναλυτής και συγγραφέας Σάββας Καλεντερίδης, σχολιάζοντας τις τελευταίες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Άμυνας και το κλίμα που διαμορφώνεται σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι η Άγκυρα βρίσκεται μπροστά σε ένα οργανωμένο σχέδιο προκλήσεων και ύψωσης των τόνων, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι δεν ανησυχεί για θερμό επεισόδιο με την κλασική έννοια. Όπως εξήγησε, η Τουρκία δεν χρειάζεται απαραίτητα να προκαλέσει στρατιωτική σύγκρουση όταν μπορεί, χωρίς ουσιαστικό κόστος, να επεκτείνει σταδιακά τις διεκδικήσεις της.
Κατά τον ίδιο, το μεγάλο πλεονέκτημα της Τουρκίας δεν είναι ούτε ο πληθυσμός των 85 εκατομμυρίων ούτε τα οπλικά της συστήματα. Είναι η κρατική της συνέχεια και η στρατηγική κουλτούρα που έχει κληρονομήσει από τη βυζαντινή και την οθωμανική παράδοση. Το τουρκικό κράτος, όπως είπε, μελετά εδώ και χρόνια τα αντανακλαστικά του ελληνικού κράτους και του ελληνικού συστήματος εξουσίας απέναντι στις προκλήσεις.
Η βασική του θέση είναι σκληρή: η Τουρκία προχωρά επειδή βλέπει ότι η Ελλάδα δεν την αναγκάζει να πληρώσει τίμημα. Από το 1995 και το τουρκικό casus belli, η Άγκυρα έχει προωθήσει τις διεκδικήσεις της μέχρι το κέντρο του Αιγαίου, χωρίς η Αθήνα να έχει αντιδράσει με τρόπο που να παράγει πραγματικό κόστος για την τουρκική πλευρά.
Ο Καλεντερίδης έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την παράνομη αλιεία τουρκικών σκαφών στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Όπως υποστήριξε, τα τουρκικά σκάφη «αλωνίζουν» στο Αιγαίο, καταγράφουν καθημερινή παρουσία, αφαιρούν ενάλιο πλούτο και δημιουργούν μελλοντικό επιχείρημα περί «παραδοσιακών δικαιωμάτων». Προειδοποίησε ότι αν κάποτε η Ελλάδα καθίσει σε τραπέζι διαπραγμάτευσης, η Τουρκία θα επικαλεστεί την πολύχρονη παρουσία των αλιευτικών της ως τεκμήριο δραστηριότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε συγκεκριμένη αντίδραση: σύλληψη και κατάσχεση δύο ή τριών τουρκικών σκαφών που ψαρεύουν παράνομα στα ελληνικά χωρικά ύδατα, με επιβολή ουσιαστικών ποινών. Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια ενέργεια θα ανάγκαζε την Τουρκία να αλλάξει συμπεριφορά την επόμενη ημέρα.
Ο στρατηγικός αναλυτής αναφέρθηκε και στο νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο έχει ήδη παρουσιαστεί στην Άγκυρα. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιμένει παθητικά να ψηφιστεί, αλλά να κινηθεί προληπτικά. Πρότεινε το ελληνικό Κοινοβούλιο να εκδώσει ψήφισμα με το οποίο θα ξεκαθαρίζει ότι η Ελλάδα δεν θα συναινέσει σε καμία ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ή διευκόλυνση προς την Τουρκία, εάν η Άγκυρα δεν άρει το casus belli ή εάν προχωρήσει σε θεσμοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας».
«Πάσσαλος πασσάλω κρούεται», ήταν το νόημα της παρέμβασής του. Όπως είπε, η Τουρκία χρησιμοποιεί κοινοβουλευτικά ψηφίσματα και νομικά εργαλεία για να στηρίζει τις διεκδικήσεις της. Άρα και η Ελλάδα οφείλει να απαντήσει θεσμικά, πολιτικά και αποφασιστικά.
Ο Καλεντερίδης άσκησε κριτική στη λογική της αναμονής, σημειώνοντας ότι δεν είναι σοβαρή στάση να περιμένει η Αθήνα να δει πρώτα το τουρκικό νομοσχέδιο και μετά να αντιδράσει. Προειδοποίησε ότι, αν δεν αλλάξει συμπεριφορά το ελληνικό κράτος, η κατάσταση θα γίνει «εφιαλτική».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη Θεσσαλονίκη, λέγοντας ότι αντί η Ελλάδα να έχει Μουσείο Γενοκτονίας, διατηρεί μουσείο του Μουσταφά Κεμάλ. Όπως υποστήριξε, Τούρκοι επισκέπτες που έρχονται κατά χιλιάδες στην πόλη χαρακτηρίζουν τη Θεσσαλονίκη «τουρκική πόλη», κάτι που, κατά τον ίδιο, θα έπρεπε να απασχολεί σοβαρά τις ελληνικές υπηρεσίες.
Το συμπέρασμα του Σάββα Καλεντερίδη είναι ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να φοβάται μόνο ένα πιθανό θερμό επεισόδιο. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, κατά την ανάλυσή του, είναι η σταδιακή, αθόρυβη και συστηματική επέκταση των τουρκικών διεκδικήσεων, όσο η Αθήνα δεν απαντά με τρόπο που να έχει κόστος για την Άγκυρα.
Με άλλα λόγια, το μήνυμά του ήταν καθαρό: αν η Ελλάδα συνεχίσει να αντιδρά αργά, φοβικά και χωρίς συνέπειες για την Τουρκία, η Άγκυρα θα συνεχίσει να προχωρά. Όχι επειδή είναι πανίσχυρη, αλλά επειδή έχει πειστεί ότι απέναντί της δεν υπάρχει αποφασιστικό κράτος.