Σαφή προειδοποίηση ότι η Τουρκία κλιμακώνει μεθοδικά σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο απηύθυνε ο στρατιωτικός αναλυτής Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στη Ναυτεμπορική, με αφορμή τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, αλλά και τις πληροφορίες για την προώθηση του νομοσχεδίου της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ο Καλεντερίδης σημείωσε ότι η Άγκυρα ανεβάζει τους τόνους βήμα-βήμα, επισημαίνοντας πως οι δηλώσεις Γκιουλέρ έγιναν συμβολικά από την Αδριανούπολη, στο κέντρο συνοριακού λόχου στον ποταμό Άρδα, δηλαδή σε περιοχή που γειτνιάζει με Ελλάδα και Βουλγαρία.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, το οποίο η Τουρκία επαναφέρει συστηματικά. Ο ίδιος έκανε λόγο για «μεγάλο ψέμα» της Άγκυρας, τονίζοντας ότι τα νησιά του Βορείου Αιγαίου δεν βρίσκονται σε καθεστώς πλήρους αποστρατιωτικοποίησης, όπως ισχυρίζεται η Τουρκία.
Όπως εξήγησε, η Συνθήκη της Λωζάνης δεν προβλέπει ότι τα νησιά πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα, αλλά θέτει συγκεκριμένους όρους για ορισμένα οπλικά συστήματα και ναυτικές οχυρώσεις. Παράλληλα, προβλέπει τη δυνατότητα ύπαρξης εθνοφυλακής από τον τοπικό πληθυσμό.
Για τα Δωδεκάνησα, ο Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη συμφωνία με την οποία αποδόθηκαν στην Ελλάδα. Κατά συνέπεια, όπως είπε, δεν έχει κανένα δικαίωμα να εγείρει αξιώσεις για το αν η Ελλάδα θα έχει στρατό στη Σύμη, στο Καστελόριζο ή σε άλλα νησιά που απειλούνται ευθέως από την Τουρκία.
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν και για την τουρκική άσκηση EFES 2026, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά σενάριο κατάληψης μεγάλου ελληνικού νησιού. Ο Καλεντερίδης επέκρινε την ελληνική πλευρά επειδή δεν κατήγγειλε το ζήτημα στο ΝΑΤΟ και δεν έθεσε θέμα για τη συμμετοχή στρατιωτικών τμημάτων από χώρες-μέλη της Συμμαχίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στάθηκε ειδικά στη συμμετοχή χωρών όπως η Γερμανία και η Ιταλία, λέγοντας ότι είναι αδιανόητο κράτη που εισέβαλαν στην Ελλάδα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο να συμμετέχουν σήμερα σε άσκηση η οποία προσομοιώνει κατάληψη ελληνικού νησιού. Κατά την άποψή του, το ελληνικό ΥΠΕΞ και το ΓΕΕΘΑ έπρεπε να είχαν καλέσει άμεσα τους αντίστοιχους διπλωματικούς και στρατιωτικούς εκπροσώπους για αυστηρή διαμαρτυρία.
Ο στρατιωτικός αναλυτής συνέδεσε την τουρκική κλιμάκωση με τη διαχρονική στάση κατευνασμού της Ελλάδας. Όπως είπε, η συμπεριφορά και τα αντανακλαστικά του ελληνικού κράτους απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις είναι αυτά που τις εκτρέφουν.
Κατά τον Καλεντερίδη, από το 1995 και το τουρκικό casus belli, η Άγκυρα έχει δοκιμάσει διαδοχικά τις ελληνικές αντοχές, διαπιστώνοντας ότι κάθε νέα πρόκληση δεν έχει πραγματικό κόστος. Έτσι, η Τουρκία έφτασε σήμερα να διεκδικεί το μισό Αιγαίο.
Επανέφερε, μάλιστα, και το ζήτημα της Θεσσαλονίκης, αναφέροντας ότι Τούρκοι επισκέπτες στο μουσείο του Μουσταφά Κεμάλ εμφανίζονται να λένε πως «η πόλη αυτή είναι δική μας». Με αυτό το παράδειγμα θέλησε να δείξει ότι οι τουρκικές βλέψεις δεν περιορίζονται μόνο στον 25ο μεσημβρινό ή στο Αιγαίο, αλλά έχουν βαθύτερο στρατηγικό υπόβαθρο.
Σύμφωνα με τον Καλεντερίδη, η Τουρκία κινείται τώρα επειδή θεωρεί ότι ο γεωπολιτικός της ρόλος έχει αναβαθμιστεί. Επικαλέστηκε τη διαμεσολαβητική στάση της Άγκυρας στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, την εμπλοκή της στις εξελίξεις γύρω από Ιράν και Ισραήλ, αλλά και τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που αναμένεται να φιλοξενηθεί στην Τουρκία.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Άγκυρα θεωρεί πως, ενόψει μιας κρίσιμης νατοϊκής συνόδου, οι αντιδράσεις για τις κινήσεις της θα περιοριστούν ή θα απορροφηθούν από τη γενικότερη ανάγκη της Συμμαχίας να διαχειριστεί μεγάλες στρατηγικές προκλήσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τις εσωτερικές εξελίξεις στην Τουρκία, μιλώντας για «κανονικό πραξικόπημα» σε βάρος της αντιπολίτευσης και υποστηρίζοντας ότι το βαθύ κράτος επιχειρεί ξανά να αναδιατάξει το πολιτικό σκηνικό.
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν το προωθούμενο τουρκικό νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Ο Καλεντερίδης προειδοποίησε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιμένει να ψηφιστεί ο νόμος και μετά να αντιδράσει. Όπως είπε, εάν περάσει, θα παράγει πολιτικά και νομικά αποτελέσματα μέσα στην Τουρκία και θα δεσμεύει κάθε μελλοντική τουρκική κυβέρνηση.
Κατά την εκτίμησή του, οποιοσδήποτε Τούρκος ηγέτης επιχειρήσει μελλοντικά να λύσει τα ελληνοτουρκικά θα είναι υποχρεωμένος να ξεκινήσει από τις πρόνοιες αυτού του νόμου. Με άλλα λόγια, η «Γαλάζια Πατρίδα» θα μετατραπεί από δόγμα και χάρτη προπαγάνδας σε εσωτερικό νομικό πλαίσιο που θα δυσκολεύει ακόμη περισσότερο κάθε διαπραγμάτευση.
Ο Καλεντερίδης επέκρινε και τη στάση αναμονής στην Αθήνα, λέγοντας ότι η λογική «να δούμε πρώτα το νομοσχέδιο» είναι επικίνδυνη. Τόνισε ότι τέτοιες κινήσεις πρέπει να προλαμβάνονται, όχι να αντιμετωπίζονται εκ των υστέρων.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα έπρεπε ήδη να έχει θέσει το θέμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδίως στην άτυπη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στη Λεμεσό. Όπως είπε, το άτυπο πλαίσιο μιας τέτοιας συνάντησης θα επέτρεπε στην Αθήνα να θέσει τα ζητήματα χωρίς τυπικούς περιορισμούς.
Ο Σάββας Καλεντερίδης κατέληξε με σαφές μήνυμα: η Ελλάδα πρέπει να εγκαταλείψει την παθητική στάση, να διεθνοποιήσει τις τουρκικές προκλήσεις, να δημιουργήσει κόστος για την Άγκυρα και να κινηθεί προληπτικά απέναντι στη θεσμοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Διότι, όπως προειδοποίησε, αν η Τουρκία περάσει το νομοσχέδιο, η αφετηρία κάθε μελλοντικής διαπραγμάτευσης θα έχει ήδη μετακινηθεί εις βάρος της Ελλάδας.