Ραγδαίες είναι οι διπλωματικές εξελίξεις στην Ουάσιγκτον και τη Μέση Ανατολή, καθώς ο Ειδικός Απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, αποχωρεί από τη θέση του. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια κομβική συγκυρία, καθώς η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προχωρά σταδιακά στην πλήρη αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων με τη Δαμασκό, μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ.
Το Παρασκήνιο της Αποχώρησης και η Επαναλειτουργία της Πρεσβείας
Ο Λιβανοαμερικανός δισεκατομμυριούχος του real estate και επί σειρά ετών στενός σύμμαχος του Αμερικανού Προέδρου, ο οποίος είχε διατελέσει και πρόεδρος της επιτροπής ορκωμοσίας του Τραμπ το 2017, είχε διοριστεί στη θέση του Ειδικού Απεσταλμένου τον Μάιο του 2025. Ο διορισμός του είχε ακολουθήσει την ανακοίνωση της Ουάσιγκτον για την άρση των κυρίων κυρώσεων κατά της Δαμασκού, ενώ παράλληλα διατηρούσε και τον ρόλο του ως πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία.
Η λήξη της θητείας του φαίνεται πως ανοίγει τον δρόμο για τη μόνιμη επιστροφή της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής στο συριακό έδαφος. Σύμφωνα με πληροφορίες που είχαν μεταφερθεί νωρίτερα φέτος σε νομοθέτες από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, υπάρχει ένα ξεκάθαρο πλάνο σταδιακής προσέγγισης με σκοπό την πιθανή επαναλειτουργία της κλειστής αμερικανικής πρεσβείας στη Δαμασκό. Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ έχουν να διορίσουν επίσημο πρεσβευτή στη Συρία από την εποχή του Στίβεν Φορντ, ο οποίος αποχώρησε τον Φεβρουάριο του 2014.
Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επιβεβαίωσε το τέλος της θητείας του Μπάρακ με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X/Twitter, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι ο έμπειρος διπλωμάτης θα παραμείνει στο στενό επιτελείο της κυβέρνησης:
«Ο Πρεσβευτής Τομ Μπάρακ διαδραμάτισε ανεκτίμητο ρόλο ως Ειδικός Απεσταλμένος μας στη Συρία. Αν και ο τίτλος αυτός εκπνέει, θα συνεχίσει να κατέχει ηγετικό ρόλο για την κυβέρνηση Τραμπ τόσο στη Συρία όσο και στο Ιράκ, όπου η τεχνογνωσία, οι σχέσεις του και η κατανόηση της ατζέντας “America First” θα συνεχίσουν να αποφέρουν νίκες για τη σπουδαία χώρα μας.»
Ambassador Tom Barrack has been and remains a central interlocutor on Syria, and key trusted hand on Iraq.
He will continue to play a vital role, not only as our Ambassador to the Republic of Türkiye, but also as we advance the President’s strategic cooperation with the…
— Secretary Marco Rubio (@SecRubio) May 30, 2026
Τα Επιτεύγματα της Θητείας Μπάρακ στη Μετα-Άσαντ Εποχή
Κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στη θέση του ειδικού απεσταλμένου, ο Μπάρακ βρέθηκε στο επίκεντρο της διαμόρφωσης της νέας αμερικανικής στρατηγικής στη Συρία. Στο πλαίσιο των καθηκόντων του, επέβλεψε:
-
Τις διαδικασίες για την ελάφρυνση των οικονομικών κυρώσεων.
-
Τις πρωτοβουλίες ανοικοδόμησης της χώρας με τη συμμετοχή της Τουρκίας και των κρατών του Κόλπου.
-
Τη συνέχιση της συνεργασίας για την καταπολέμηση της τρομοκρατικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος (ISIS).
Παράλληλα, είχε ενεργή εμπλοκή στις διαβουλεύσεις ανάμεσα στη νέα συριακή κυβέρνηση και τις κουρδικές δυνάμεις, στηρίζοντας τις προσπάθειες σταθεροποίησης της διοίκησης του νέου Προέδρου της Συρίας, Αχμέντ αλ-Σάραα. Ο ίδιος ο Μπάρακ, μετά τη συνάντησή του με τον Σάραα στη Δαμασκό στις 17 Μαΐου, είχε περιγράψει τη Συρία ως ένα «εργαστήριο για μια νέα περιφερειακή συμμαχία που βασίζεται στη διπλωματία, την ενσωμάτωση και την ελπίδα για ολόκληρη την περιοχή».
Οι Έντονες Επικρίσεις και οι Αντιδράσεις των Κούρδων
Η θητεία του Τομ Μπάρακ, ωστόσο, δεν υπήρξε ανέφελη, καθώς βρέθηκε στο στόχαστρο έντονης κριτικής. Στον Λίβανο προκλήθηκαν σφοδρές αντιδράσεις μετά από δηλώσεις του κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, όπου κάλεσε τους δημοσιογράφους να συμπεριφέρονται με «εκπολιτισμένο» και όχι «ζωώδη» τρόπο.
Την ίδια στιγμή, οι Συροκούρδοι ηγέτες εξαπέλυσαν σκληρές κατηγορίες εναντίον του. Συγκεκριμένα, τον κατηγόρησαν ότι τρέφει μια υπερβολικά φιλοκυβερνητική στάση υπέρ της Δαμασκού, ασκώντας ασφυκτικές πιέσεις στις κουρδικές ομάδες ώστε να αποδεχθούν τους όρους που έθετε ο πρόεδρος Αχμέντ αλ-Σάραα.
Η αποχώρηση του Μπάρακ, ο οποίος αποτέλεσε τον τέταρτο Αμερικανό ειδικό απεσταλμένο στη Συρία τα τελευταία 12 έτη, σηματοδοτεί το τέλος μιας μεταβατικής περιόδου και την απαρχή μιας νέας, απευθείας διπλωματικής οδού μεταξύ Ουάσιγκτον και Δαμασκού.
Υπενθυμίζεται, ότι ο Μπάρακ είχε κατηγορηθεί από τους Ισραηλινούς, ότι λειτουργούσε ως κομιστής των τουρκικών συμφερόντων στην περιοχή παρά των αμερικανικών συμφερόντων.