Σε μια εποχή που θυμίζει όλο και περισσότερο τις μεγάλες ανακατατάξεις των παγκοσμίων πολέμων, με νέα μπλοκ ισχύος, ρευστές συμμαχίες και πολεμικά μέτωπα που επηρεάζουν άμεσα την Ανατολική Μεσόγειο, η Ελλάδα καλείται να κινηθεί με στρατηγική διορατικότητα, ανθεκτικότητα και εθνικό ρεαλισμό.
Αυτό υπογράμμισε ο καθηγητής Γεωπολιτικής Γιώργος Φίλης, μιλώντας στον STAR FM και στην εκπομπή «Ήρθε η Ώρα», αναλύοντας το διεθνές περιβάλλον που διαμορφώνεται γύρω από τις πολεμικές επιχειρήσεις στην περιοχή του Ιράν, αλλά και την απρόβλεπτη στάση της Τουρκίας.
Σύμφωνα με τον κ. Φίλη, η σημερινή «νέα εποχή» δεν είναι στην πραγματικότητα τόσο νέα. Αντιθέτως, όπως σημείωσε, ο κόσμος φαίνεται να επιστρέφει στις «εργοστασιακές του ρυθμίσεις», δηλαδή σε μια σκληρή λογική ισχύος, ανταγωνισμών, συμμαχιών και γεωπολιτικής επιβίωσης. Σε αυτό το περιβάλλον, τα κράτη που δεν διαθέτουν σχέδιο, αυτάρκεια και καθαρή στρατηγική αντίληψη κινδυνεύουν να βρεθούν στο περιθώριο των εξελίξεων.
Ο καθηγητής στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη η Ελλάδα να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της σε κρίσιμους τομείς. Όπως επισήμανε, δεν αρκεί μια χώρα να διαθέτει διπλωματικές σχέσεις ή στρατιωτικές συνεργασίες. Χρειάζεται επίσης αυτάρκεια σε τρόφιμα, φάρμακα και ενέργεια, καθώς και αποτελεσματική εσωτερική ασφάλεια. Πρόκειται για πυλώνες που σε περιόδους γενικευμένης κρίσης μπορούν να κρίνουν την αντοχή ενός κράτους.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην Τουρκία, χαρακτηρίζοντας τη στάση της απρόβλεπτη μέσα στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον. Η Άγκυρα επιχειρεί να κινείται ανάμεσα σε διαφορετικά κέντρα ισχύος, διεκδικώντας ρόλο αυτόνομου παίκτη, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες απαιτήσεις για την ελληνική στρατηγική. Για την Αθήνα, η πρόκληση δεν είναι απλώς να παρακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά να τις διαβάζει σωστά και να τοποθετείται ενεργά.
Ο Γιώργος Φίλης τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει σήμερα ένα εξαιρετικά σημαντικό πλέγμα συμμαχιών. Όπως ανέφερε, σε τοπικό επίπεδο υπάρχει η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, σε περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο η στενή συνεργασία με τη Γαλλία, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο η σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένει καθοριστική.
«Έχουμε αυτή τη στιγμή το καλύτερο τρίπολο συμμαχιών», σημείωσε, περιγράφοντας μια αρχιτεκτονική σχέσεων που μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για την ελληνική ασφάλεια και επιρροή στην περιοχή.
Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, οι συμμαχίες από μόνες τους δεν αρκούν. Χρειάζεται όραμα. Όχι όμως ένα αφηρημένο ή ρομαντικό όραμα, αλλά ένα όραμα που θα πατά στον ρεαλισμό, στη γνώση της Ιστορίας και στη σαφή αντίληψη των εθνικών συμφερόντων.
Το μήνυμα του καθηγητή ήταν σαφές: σε έναν κόσμο που αλλάζει βίαια, η Ελλάδα δεν μπορεί να πορεύεται με λογικές διαχείρισης της καθημερινότητας. Χρειάζεται εθνική στρατηγική, αυτοπεποίθηση, προετοιμασία και ικανότητα πρόβλεψης. Γιατί όταν το διεθνές σύστημα επιστρέφει στη γλώσσα της ισχύος, όποιος δεν έχει σχέδιο, γίνεται μέρος του σχεδίου των άλλων.