Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκονται οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις, παρακολουθώντας κάθε νέα τουρκική κίνηση στη θάλασσα, στον αέρα και στην ξηρά, καθώς η αντιπαράθεση ανάμεσα στο Ισραήλ και την Τουρκία αποκτά πλέον σαφή στρατιωτικά χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Jerusalem Post, το ισραηλινό Πολεμικό Ναυτικό αναλαμβάνει ενεργότερο ρόλο με σκοπό να αποτρέψει αυτό που στο Ισραήλ χαρακτηρίζεται ως «τουρκική θαλάσσια επιθετικότητα». Η κινητοποίηση έρχεται ως απάντηση στην εμφάνιση τουρκικών πολεμικών πλοίων σε νέες περιοχές άμεσου στρατηγικού ενδιαφέροντος για το Τελ Αβίβ.
Το μήνυμα που επιχειρεί να στείλει το Ισραήλ προς την Άγκυρα είναι σαφές: εάν η Τουρκία θεωρεί ότι μπορεί να μετακινεί ανεμπόδιστα τον στόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο, θα πρέπει να αναθεωρήσει τους υπολογισμούς της.
Η ισραηλινή εφημερίδα αναφέρει ότι οι IDF βρίσκονται σε συναγερμό για ενδεχόμενες τουρκικές ενέργειες κοντά στην Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά και στα πιο επικίνδυνα μέτωπα της Συρίας και της Λωρίδας της Γάζας. Η ανησυχία δεν περιορίζεται, συνεπώς, σε μία συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη, αλλά αφορά ολόκληρο το τόξο από το Αιγαίο και την Κύπρο μέχρι τις συριακές ακτές και τη Γάζα
Το τουρκικό Ναυτικό δεν μπορεί να αγνοηθεί
Στο ισραηλινό επιτελείο αναγνωρίζουν ότι το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό αποτελεί ισχυρή δύναμη, με αυξανόμενο αριθμό πλοίων, υποβρυχίων, μη επανδρωμένων συστημάτων και προηγμένων πυραυλικών όπλων. Πρόκειται για στρατιωτική ισχύ που δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύων παράγοντας.
Η Τουρκία έχει επενδύσει συστηματικά στην ανάπτυξη μιας ισχυρής ναυτικής παρουσίας, με πολιτικό και επιχειρησιακό οδηγό το αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η Άγκυρα δεν διεκδικεί απλώς μεγαλύτερη θαλάσσια επιρροή. Επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ευρύ πλέγμα στρατιωτικής παρουσίας, βάσεων, λιμένων και συνεργασιών, από το Αιγαίο και την Κύπρο μέχρι τη Λιβύη, τη Συρία και την Ερυθρά Θάλασσα.
Για το Ισραήλ, αυτή η επέκταση αγγίζει πλέον ζωτικά συμφέροντα: τις θαλάσσιες οδούς επικοινωνίας, τα ενεργειακά κοιτάσματα, τις υπεράκτιες εγκαταστάσεις φυσικού αερίου, τα υποθαλάσσια καλώδια και την πρόσβαση προς την Ευρώπη.
Το πιο επικίνδυνο μέτωπο στη Συρία
Παρά την αυξανόμενη τουρκική κινητικότητα στη θάλασσα, το Τελ Αβίβ θεωρεί ότι ο αμεσότερος κίνδυνος βρίσκεται στη Συρία.
Οι ισραηλινές δυνάμεις είχαν προχωρήσει σε πλήγμα κατά συριακής αεροπορικής βάσης, προκειμένου να εμποδίσουν την εγκατάσταση τουρκικού ραντάρ ή άλλων στρατιωτικών μέσων που θα μπορούσαν να περιορίσουν την ελευθερία δράσης της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας.
Η εγκατάσταση τουρκικών συστημάτων αεράμυνας, αισθητήρων ή μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Συρία θα μπορούσε να μεταβάλει σημαντικά τα επιχειρησιακά δεδομένα. Το Ισραήλ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να δεχθεί μία νέα στρατιωτική πραγματικότητα, στην οποία η Άγκυρα θα ελέγχει ή θα παρακολουθεί την ισραηλινή δραστηριότητα στον συριακό εναέριο χώρο.
Οι IDF εκτιμούν ότι η δέσμευση της κυβέρνησης Ερντογάν απέναντι στο νέο καθεστώς της Δαμασκού έχει βαθιές ιδεολογικές και θρησκευτικές ρίζες. Αντιθέτως, η τουρκική εμπλοκή στη Γάζα αξιολογείται περισσότερο ως εργαλείο για την ενίσχυση της περιφερειακής επιρροής της Άγκυρας.
Παράλληλα, το Ισραήλ εξακολουθεί να αντιτίθεται κατηγορηματικά σε οποιαδήποτε συμμετοχή της Τουρκίας στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης στη Λωρίδα της Γάζας. Για το Τελ Αβίβ, παρουσία τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Γάζα θα ισοδυναμούσε με εγκατάσταση του καθεστώτος Ερντογάν ακριβώς δίπλα στα ισραηλινά σύνορα.
Η Ελλάδα στον πυρήνα της ισραηλινής αποτροπής
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αναφορά της Jerusalem Post στην Ελλάδα και την Κύπρο ως βασικούς εταίρους του Ισραήλ για την ανάσχεση της τουρκικής ναυτικής επέκτασης.
Στα τέλη Ιουνίου, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας, επισκέφθηκε το Ισραήλ και συναντήθηκε με τον αρχηγό του ισραηλινού Ναυτικού, αντιναύαρχο Εγιάλ Χαρέλ.
Κατά την επίσκεψη πραγματοποιήθηκαν επαφές και με τη Shayetet 13, την επίλεκτη μονάδα ειδικών επιχειρήσεων του ισραηλινού Ναυτικού. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι δύο πλευρές εμβάθυναν τους μηχανισμούς συνεργασίας ανάμεσα στα δύο Ναυτικά.
Η αναφορά αυτή δείχνει ότι η ελληνοϊσραηλινή συνεργασία δεν περιορίζεται πλέον σε κοινές ασκήσεις ή συμβολικές επισκέψεις. Εξελίσσεται σε μηχανισμό επιχειρησιακού συντονισμού, ανταλλαγής πληροφοριών και κοινής αντιμετώπισης των τουρκικών κινήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η προειδοποίηση του Σάι Γκαλ
Οι πληροφορίες της Jerusalem Post επιβεβαιώνουν όσα είχε υποστηρίξει τον Ιούνιο ο Ισραηλινός αναλυτής στρατηγικής και ασφάλειας Σάι Γκαλ, σε άρθρο του στην εφημερίδα Israel Hayom με τίτλο «Το Ισραήλ δεν είναι πλέον μόνο αεροπορική δύναμη».
Ο Γκαλ είχε επισημάνει ότι το Ισραήλ αλλάζει το ναυτικό του δόγμα, μετατρέποντας τη Μεσόγειο σε κεντρικό θέατρο της εθνικής του ασφάλειας. Η αλλαγή αυτή, όπως υποστήριξε, καθίσταται εφικτή σε μεγάλο βαθμό χάρη στη στρατηγική συμμαχία με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
«Το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό διδάσκει στο Ισραήλ ένα σκληρό μάθημα: πώς να διαβάζει την τουρκική πίεση μέσα από τα νησιά, τα στενά, τη σύνδεση αέρα και θάλασσας και τα όρια της κλιμάκωσης», είχε γράψει χαρακτηριστικά.
Κατά τον ίδιο, η ελληνοϊσραηλινοκυπριακή συνεργασία κινείται ήδη σε αυτήν την κατεύθυνση, αν και δεν είναι όλες οι πτυχές της δημόσιες – και, όπως τόνισε, «δεν θα πρέπει να είναι».
Ο Ισραηλινός αναλυτής είχε υποστηρίξει ότι η Πολεμική Αεροπορία θα παραμείνει η αιχμή του δόρατος του Ισραήλ, αλλά το επόμενο στρατηγικό του βάθος βρίσκεται στη θάλασσα. Το Ισραήλ, σύμφωνα με τον Γκαλ, μετατρέπεται από μία χώρα που στηριζόταν πρωτίστως στην αεροπορική ισχύ σε συνδυασμένη αεροναυτική δύναμη, ικανή να προστατεύει τις θαλάσσιες πύλες της και να απαγορεύει στους αντιπάλους την ελεύθερη χρήση της θάλασσας.
Ο παράγοντας Αίγυπτος
Στους ισραηλινούς σχεδιασμούς εντάσσεται και η Αίγυπτος, αν και η στάση του Καΐρου δημιουργεί αντικρουόμενες εκτιμήσεις.
Από τη μία πλευρά, Ισραηλινοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι η Αίγυπτος έχει κοινό συμφέρον με το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο να εμποδίσει την Τουρκία να αποκτήσει θαλάσσια υπεροχή. Η αντιπαράθεση Καΐρου και Άγκυρας στη Λιβύη εξακολουθεί να αποτελεί σημείο τριβής.
Από την άλλη, η εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας Τουρκίας–Αιγύπτου προκαλεί προβληματισμό. Κοινές ασκήσεις, μεταφορά τουρκικής στρατιωτικής τεχνολογίας και αυξανόμενη επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα δημιουργούν φόβους ότι η Άγκυρα επιχειρεί να χρησιμοποιήσει το Κάιρο για να νομιμοποιήσει τις θαλάσσιες φιλοδοξίες της.
Παρά τις αβεβαιότητες γύρω από την Αίγυπτο, το μήνυμα του ισραηλινού σχεδιασμού είναι ξεκάθαρο: η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν τους σταθερούς συμμάχους του Ισραήλ απέναντι στην τουρκική επέκταση.
Η Ανατολική Μεσόγειος εισέρχεται σε νέα περίοδο στρατιωτικοποίησης. Η αντιπαράθεση δεν διεξάγεται πλέον μόνο με χάρτες, δηλώσεις και διπλωματικές διαμαρτυρίες. Μεταφέρεται στους στόλους, στα ραντάρ, στα υποβρύχια, στα μη επανδρωμένα συστήματα και στους μηχανισμούς επιχειρησιακής συνεργασίας.
Και μέσα σε αυτήν τη νέα πραγματικότητα, η ελληνοϊσραηλινή συμμαχία μετατρέπεται σταδιακά στον βασικό πυλώνα ανάσχεσης της τουρκικής «Γαλάζιας Πατρίδας».