Σκληρή κριτική στην αντίδραση της Αθήνας απέναντι στην Άγκυρα άσκησε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, μιλώντας στο ΣΙΓΜΑ. Χαρακτήρισε «εικονική» την επίθεση φιλίας του Ταγίπ Ερντογάν και προειδοποίησε ότι η ρητορική που περιγράφει από τουρκικές τηλεοπτικές συζητήσεις αποκτά πολεμική διάσταση.
Την εκτίμηση ότι οι διακηρύξεις φιλίας του Τούρκου προέδρου δεν συνοδεύονται από εγκατάλειψη των διεκδικήσεων απέναντι στον Ελληνισμό διατύπωσε ο Ιωάννης Μπαλτζώης στην παρέμβασή του στο ΣΙΓΜΑ. Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκαν η συνεχιζόμενη κατοχή στην Κύπρο, οι πιέσεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, η «Γαλάζια Πατρίδα» και τα σενάρια κατάληψης ελληνικού νησιού που, όπως ανέφερε, παρουσιάζονται στην Τουρκία.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ αμφισβήτησε ευθέως την αξιοπιστία των τουρκικών επικλήσεων στο διεθνές δίκαιο, υποστηρίζοντας ότι η πρώτη δοκιμασία συνέπειας για την Άγκυρα βρίσκεται στην Κύπρο.
«Άμα είναι τόσο πιστός στο διεθνές δίκαιο, ας ξεκινήσει πρώτα από την Κύπρο», τόνισε, αντιπαραβάλλοντας τις δηλώσεις του Ερντογάν με την κατοχή του βόρειου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στο ίδιο πλαίσιο, επέκρινε τη στάση του Τούρκου προέδρου στο Παλαιστινιακό και αναφέρθηκε στην κριτική που του άσκησε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου. Σύμφωνα με την περιγραφή του, η Τουρκία επιχειρεί να εμποδίσει τη διέλευσή του από θαλάσσιες περιοχές τις οποίες θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα. Ο ίδιος συνέδεσε αυτήν την πίεση με δημοσιεύματα και συζητήσεις για ενδεχόμενη νοτιότερη όδευση του έργου, εκτιμώντας ότι οι απειλές της Άγκυρας επηρεάζουν τους σχεδιασμούς.
Η αναφορά του αφορούσε πληροφορίες που, όπως είπε, κυκλοφορούν στον ελληνικό και στον τουρκικό Τύπο, χωρίς στην παρέμβαση να παρουσιάζεται επιβεβαιωμένη απόφαση αλλαγής της διαδρομής.
Ακολούθως, ο Ιωάννης Μπαλτζώης στάθηκε σε τουρκικές τηλεοπτικές τοποθετήσεις που, σύμφωνα με όσα μετέφερε, περιγράφουν ακόμη και σενάρια κατάληψης της Σάμου, με ναυτικό και αεροπορικό αποκλεισμό και βομβαρδισμούς.
Τα ενέταξε στο πεδίο της ψυχολογικής προπαγάνδας, ξεκαθαρίζοντας ότι η παρουσίασή τους δεν σημαίνει πως μπορούν να εξελιχθούν όπως τα περιγράφουν οι εμπνευστές τους. Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι η Ελλάδα διαθέτει δυνατότητες αντίδρασης και αντιμετώπισης μιας απειλής.
Το ζήτημα, κατά τον ίδιο, είναι ότι τέτοιες τοποθετήσεις αποκαλύπτουν ένα κλίμα εντελώς διαφορετικό από εκείνο της φιλίας που επιχειρεί να προβάλει η τουρκική ηγεσία διεθνώς.
Απαντώντας για την ελληνική αντίδραση, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ τη χαρακτήρισε αρχικά «υποτονική», για να προσθέσει στη συνέχεια ότι τη θεωρεί «στα όρια του φόβου».
«Μυρίζουν τον φόβο», είπε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα αξιολογεί τις αντιδράσεις της Αθήνας και προσαρμόζει αναλόγως τα επόμενα βήματά της.
Στο πλαίσιο αυτής της κριτικής, έθεσε το ερώτημα γιατί Ελλάδα και Κύπρος δεν επέλεξαν να αποχωρήσουν από την αίθουσα κατά την ομιλία Ερντογάν, ως έμπρακτη διαμαρτυρία. Κατά την άποψή του, μια τέτοια κίνηση θα έδινε διεθνή ορατότητα στη δυσαρέσκεια για την κατοχή και τις τουρκικές απειλές.
Παράλληλα, επανέφερε την πρότασή του να παρουσιαστεί από τον Έλληνα πρωθυπουργό ένας χάρτης του Αιγαίου, στον οποίο θα αποτυπώνονται οι τουρκικές διεκδικήσεις. Υποστήριξε ότι η Αθήνα πρέπει να εξηγεί συγκεκριμένα στη διεθνή κοινότητα τι σημαίνει η «Γαλάζια Πατρίδα», αναδεικνύοντας τόσο το συμβατικό πλαίσιο όσο και τη μακραίωνη ελληνική παρουσία στα νησιά.
«Περιμένουμε τον Νετανιάχου να μας πει για την Κύπρο;» διερωτήθηκε, ζητώντας πιο ενεργή προβολή του Κυπριακού από την ελληνική πλευρά.
Για το ενδεχόμενο νομοθετικής κατοχύρωσης της «Γαλάζιας Πατρίδας» στην Τουρκία, ζήτησε έντονη αντίδραση, χρησιμοποιώντας ο ίδιος τον όρο «casus belli». Κάλεσε σε διπλωματική και στρατιωτική κινητοποίηση, καθώς και σε συστηματική ενημέρωση της διεθνούς κοινότητας.
«Να χτυπάμε τις καμπάνες της διπλωματίας», ανέφερε, προσθέτοντας: «Είδα μια ησυχία στην Ελλάδα που με ανησυχεί».
Ο αντιστράτηγος ε.α. επικαλέστηκε επίσης ανάλυση του Μάικλ Ρούμπιν για τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις, μεταφέροντας την εκτίμηση ότι η εικόνα ισχύος που προβάλλει η Άγκυρα δεν αρκεί για να αποδείξει την αποτελεσματικότητά της απέναντι σε έναν οργανωμένο κρατικό στρατό. Συνέδεσε αυτήν την αναφορά με τη θέση του ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να αντιμετωπίζει την Τουρκία μέσα από το πρίσμα του φόβου.
Κλείνοντας, επέστησε την προσοχή σε ισχυρισμούς που, όπως είπε, διακινούνται στην Τουρκία περί υποτιθέμενου ελληνικού προληπτικού πλήγματος. Δεν τους παρουσίασε ως ελληνικό σχεδιασμό, αλλά ως μέρος της ρητορικής που περιέγραψε.
Κατά την εκτίμησή του, ο συνδυασμός σεναρίων κατάληψης της Σάμου και ισχυρισμών περί ελληνικής επίθεσης δημιουργεί ένα κλίμα που «αρχίζει να παίρνει πολεμική διάσταση». Γι’ αυτό και ζήτησε εγρήγορση, επισημαίνοντας ότι ο Ερντογάν δοκιμάζει διαρκώς τις αντιδράσεις της ελληνικής πλευράς πριν προχωρήσει στο επόμενο βήμα.