Στα ύψη οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, με τη χονδρική να έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τον Ιούνιο – Τέταρτος συνεχόμενος μήνας ανατιμήσεων, ενώ τα νοικοκυριά αναζητούν σωσίβιο στα σταθερά τιμολόγια – Η ενεργειακή ακρίβεια μετατρέπεται σε εφιάλτη για οικογένειες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Δεν έχει τέλος ο εφιάλτης της ακρίβειας για τα ελληνικά νοικοκυριά, που βλέπουν τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος να μετατρέπονται σε πραγματικό οικονομικό βραχνά! Την ώρα που η κυβέρνηση Μητσοτάκη εξακολουθεί να παρουσιάζει μια εικόνα οικονομικής σταθερότητας και ανάπτυξης, η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια πολίτες είναι εντελώς διαφορετική. Το ηλεκτρικό ρεύμα εξελίσσεται ξανά σε είδος πολυτελείας, με τις τιμές να εκτοξεύονται και τον Νοέμβριο να προμηνύεται ακόμη δυσκολότερος.
Τα στοιχεία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική κατάσταση. Ο Οκτώβριος αποτελεί τον τέταρτο συνεχόμενο μήνα ανόδου των τιμών, ενώ μέσα στις πρώτες 22 ημέρες του μήνα καταγράφηκαν εννέα ημέρες κατά τις οποίες η χονδρεμπορική τιμή ξεπέρασε τα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Η κορύφωση σημειώθηκε στις 20 Οκτωβρίου, όταν η μέση τιμή εκτινάχθηκε στα 247,82 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προκαλώντας έντονο προβληματισμό για τις επιπτώσεις που θα έχει αυτή η εξέλιξη στους επόμενους λογαριασμούς των καταναλωτών.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η σύγκριση με τον περασμένο Ιούνιο. Η μέση χονδρεμπορική τιμή για το διάστημα από την 1η έως την 22α Οκτωβρίου διαμορφώνεται στα 177,30 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι μόλις 88,49 ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του Ιουνίου. Πρόκειται για αύξηση που ξεπερνά το 100% μέσα σε τέσσερις μήνες!
Και ενώ οι αριθμοί αυτοί προκαλούν ίλιγγο, το μεγάλο ερώτημα παραμένει: Πώς είναι δυνατόν μια χώρα που διαφημίζει συνεχώς τις επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές να βρίσκεται αντιμέτωπη με τόσο μεγάλες ανατιμήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα;
Η απάντηση βρίσκεται, μεταξύ άλλων, στη συνεχιζόμενη εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από το φυσικό αέριο, αλλά και στις αδυναμίες του ενεργειακού συστήματος να προστατεύσει αποτελεσματικά τους καταναλωτές από τις έντονες διακυμάνσεις της αγοράς.
Οι διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου έχουν πάρει και αυτές την ανηφόρα, με τον ευρωπαϊκό δείκτη TTF να κινείται μεταξύ 87 και 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η αύξηση σε σχέση με τον Ιούλιο αγγίζει το 58%, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, οι περιορισμένοι άνεμοι των τελευταίων ημερών περιόρισαν τη συμβολή των αιολικών πάρκων, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η ανάγκη παραγωγής ηλεκτρισμού από μονάδες φυσικού αερίου, οι οποίες επιβαρύνονται από το υψηλό κόστος καυσίμου.
Το αποτέλεσμα είναι ένα ενεργειακό κοκτέιλ ακρίβειας, το οποίο απειλεί να περάσει από το χρηματιστήριο ενέργειας κατευθείαν στις τσέπες των καταναλωτών.
Η μεγάλη παγίδα με τα τιμολόγια – Οι Έλληνες ψάχνουν το φθηνότερο ρεύμα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), η οποία αποκαλύπτει τις σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις κατηγορίες τιμολογίων ηλεκτρικού ρεύματος.
Για ένα νοικοκυριό με μέση μηνιαία κατανάλωση 330 κιλοβατώρες, το μέσο κόστος των ανταγωνιστικών χρεώσεων διαμορφώνεται στα 85,20 ευρώ για τα κίτρινα τιμολόγια, στα 84,21 ευρώ για τα πράσινα και στα 71,60 ευρώ για τα μπλε, δηλαδή τα σταθερά τιμολόγια.
Με άλλα λόγια, ένας καταναλωτής που έχει επιλέξει σταθερό πρόγραμμα μπορεί, με βάση τα συγκεκριμένα στοιχεία, να πληρώνει περίπου 11 έως 13 ευρώ λιγότερα κάθε μήνα σε σχέση με τις άλλες κατηγορίες. Η σύγκριση αφορά τις ανταγωνιστικές χρεώσεις και όχι το σύνολο των επιβαρύνσεων ενός λογαριασμού.
Το γεγονός αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εάν αναλογιστεί κανείς ότι περίπου 3,1 εκατομμύρια παροχές ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκονται σε πράσινα τιμολόγια, ενώ περίπου 1,9 εκατομμύρια έχουν επιλέξει σταθερά προγράμματα. Στα κίτρινα τιμολόγια αντιστοιχούν περισσότερες από 951.000 παροχές.
Πρόκειται για εκατομμύρια καταναλωτές που βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα διαρκές δίλημμα: Να παραμείνουν σε κυμαινόμενο τιμολόγιο, ελπίζοντας ότι οι τιμές θα υποχωρήσουν, ή να δεσμευτούν σε σταθερό πρόγραμμα για να προστατευτούν από νέες αυξήσεις;
Τα σταθερά συμβόλαια προσφέρουν προβλεψιμότητα για 12 ή ακόμη και 24 μήνες, ωστόσο απαιτείται προσεκτική εξέταση των παγίων, των εκπτώσεων και των ενδεχόμενων χρεώσεων πρόωρης αποχώρησης.
Πού είναι η προστασία των νοικοκυριών;
Η νέα ενεργειακή κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο τις πολιτικές ευθύνες της κυβέρνησης Μητσοτάκη, η οποία καλείται να εξηγήσει γιατί οι καταναλωτές εξακολουθούν να είναι τόσο εκτεθειμένοι στις αναταράξεις των διεθνών ενεργειακών αγορών.
Οι πολίτες ακούνε εδώ και χρόνια για ενεργειακή μετάβαση, μεγάλες επενδύσεις, φωτοβολταϊκά πάρκα και αιολικές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, όταν φτάνει η ώρα της πληρωμής, η ενεργειακή πολιτική κρίνεται από ένα και μόνο πράγμα: το ποσό που αναγράφεται στον λογαριασμό.
Για μια οικογένεια που προσπαθεί να ανταποκριθεί στο κόστος του σούπερ μάρκετ, του ενοικίου, των καυσίμων και των υπόλοιπων υποχρεώσεων, ακόμη και μια πρόσθετη επιβάρυνση μερικών δεκάδων ευρώ μπορεί να ανατρέψει τον μηνιαίο προϋπολογισμό.
Ακόμη πιο δύσκολη είναι η κατάσταση για τους μικρομεσαίους επαγγελματίες, οι οποίοι δεν έχουν τη δυνατότητα να περιορίσουν εύκολα την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Καταστήματα τροφίμων, αρτοποιεία, εστιατόρια και μικρές παραγωγικές μονάδες εξαρτώνται καθημερινά από το ρεύμα για τη λειτουργία τους.
Κάθε αύξηση στο ενεργειακό κόστος συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους τους και ενδέχεται να μετακυλιστεί στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, δημιουργώντας έναν νέο κύκλο ανατιμήσεων.
Έτσι, η ακρίβεια στην ενέργεια δεν περιορίζεται στον λογαριασμό της ΔΕΗ ή των υπόλοιπων προμηθευτών. Απειλεί να επηρεάσει συνολικά το κόστος ζωής, από το ψωμί και τα τρόφιμα μέχρι τις υπηρεσίες που χρησιμοποιεί καθημερινά κάθε οικογένεια.
Ο Νοέμβριος φέρνει νέο πονοκέφαλο
Η εικόνα της αγοράς προκαλεί ανησυχία και για τον επόμενο μήνα. Με τη μέση χονδρεμπορική τιμή του Οκτωβρίου να βρίσκεται ήδη περίπου 11% υψηλότερα από την αντίστοιχη περίοδο του Σεπτεμβρίου, οι εκτιμήσεις δείχνουν αυξημένη πιθανότητα νέων ανατιμήσεων στα κυμαινόμενα τιμολόγια του Νοεμβρίου.
Οι τελικές χρεώσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία της αγοράς μέχρι το τέλος του μήνα και από την τιμολογιακή πολιτική κάθε προμηθευτή. Ωστόσο, η μέχρι στιγμής εικόνα κάθε άλλο παρά καθησυχαστική είναι.
Το πολιτικό ζήτημα πλέον είναι σαφές. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε διακηρύξεις περί ενεργειακής ασφάλειας και πράσινης ανάπτυξης, όταν η οικονομική πίεση στους πολίτες συνεχίζεται.
Χρειάζονται ουσιαστικές παρεμβάσεις για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους, μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαμόρφωση των τιμών και αποτελεσματικότερη προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών.
Διότι, πίσω από τις μεγαβατώρες, τα χρηματιστήρια ενέργειας και τις πολύπλοκες κατηγορίες τιμολογίων, βρίσκεται η καθημερινότητα εκατομμυρίων Ελλήνων που προσπαθούν να κρατήσουν τα σπίτια και τις επιχειρήσεις τους όρθια.
Και όσο το ηλεκτρικό ρεύμα παραμένει πανάκριβο, τόσο θα μεγαλώνει το χάσμα ανάμεσα στην κυβερνητική εικόνα της ευημερίας και στην πραγματικότητα που βιώνει η κοινωνία.
Γιατί οι Έλληνες δεν ζητούν πολυτέλειες. Ζητούν να μπορούν να ανάβουν το φως στο σπίτι τους χωρίς να φοβούνται τον επόμενο λογαριασμό
makeleio