Θετικά αποτίμησαν την παρουσίαση του χάρτη από τον πρωθυπουργό, αλλά ζήτησαν συνέχεια και συνεκτική στρατηγική. Στο επίκεντρο η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι όροι που επιχειρεί να θέσει η Άγκυρα.
Τον κίνδυνο να μετατραπεί η συζήτηση περί «ενημέρωσης» της Τουρκίας για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου σε εργαλείο προώθησης των τουρκικών διεκδικήσεων ανέδειξαν ο Σάββας Καλεντερίδης και ο Ιωάννης Μάζης, κατά την παρέμβασή τους στον ΑΝΤ1.
Οι δύο αναλυτές αξιολόγησαν θετικά την κίνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη να παρουσιάσει χάρτη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, υπογράμμισαν όμως ότι η προβολή των ελληνικών θέσεων πρέπει να συνοδεύεται από σταθερή διπλωματική δράση και σαφή πολιτική αντιμετώπισης των τουρκικών πιέσεων.
Μάζης: «Δεν αρκεί μόνο να σηκώσεις έναν χάρτη»
Ο Ιωάννης Μάζης υπενθύμισε ότι επί χρόνια υποστήριζε την παρουσίαση χαρτών στα διεθνή φόρα, ώστε να γίνονται κατανοητές οι ελληνικές θέσεις. Όπως εξήγησε, η διεθνής κοινότητα δεν είναι αυτονόητο ότι γνωρίζει τα ελληνικά επιχειρήματα και τη γεωγραφία της περιοχής.
Παρά τη θετική του αποτίμηση, έθεσε ζήτημα συνέχειας: «Δεν αρκεί μόνο να σηκώσεις έναν χάρτη. Χρειάζεται μία διαρκής διπλωματία η οποία να έχει κορυφώσεις».
Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να έχει ουσιαστικότερες επιπτώσεις για την Τουρκία εάν αποτελούσε κορύφωση οργανωμένης στρατηγικής. Συνέδεσε, παράλληλα, τη ρητορική Ερντογάν για τον «τουρκικό αιώνα» με την ευρύτερη τουρκική αναθεωρητική αντίληψη, παραπέμποντας στο Μισάκ-ι Μιλλί, τον λεγόμενο Εθνικό Όρκο.
Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι η Αθήνα οφείλει να εξετάζει τις τουρκικές κινήσεις σε συνάρτηση με τους διαχρονικούς στόχους της Άγκυρας.
Καλεντερίδης: Ζήτημα συνέπειας και αξιοπιστίας
Ο Σάββας Καλεντερίδης χαρακτήρισε εξαιρετική την κίνηση με τον χάρτη, άσκησε όμως κριτική στη συνοχή των ελληνικών διπλωματικών μηνυμάτων.
Επικαλούμενος προηγούμενη τοποθέτηση της μόνιμης αντιπροσώπου της Ελλάδας στον ΟΗΕ, έθεσε το ερώτημα πώς συνδυάζεται η αναφορά σε εξαιρετικές σχέσεις με την Τουρκία με την καταγγελία των τουρκικών ενεργειών από τον πρωθυπουργό. Υποστήριξε ότι οι αντιφατικές διατυπώσεις αποδυναμώνουν την αξιοπιστία της χώρας.
Στάθηκε επίσης στη σημασία που αποδίδει στην κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Κατά την ανάλυσή του, η μη δέσμευση τρίτων χωρών από μια διμερή συμφωνία δεν αναιρεί την ανάγκη να αξιολογούνται οι κινήσεις των δύο συμβαλλόμενων πλευρών και οι συνέπειές τους στο πεδίο.
Η προειδοποίηση για τη στρατιωτικοποίηση
Το πιο αιχμηρό σημείο της παρέμβασης Καλεντερίδη αφορούσε τη χρήση του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού. Επικαλούμενος την αποστολή πέντε τουρκικών πλοίων τον Ιούλιο του 2024, υποστήριξε ότι η Άγκυρα έχει δείξει πρόθεση να στηρίξει τις διεκδικήσεις της με στρατιωτικά μέσα.
«Όταν σε μία ενέργεια στέλνεις πολεμικό ναυτικό», ανέφερε, εκπέμπεις μήνυμα στρατιωτικοποίησης του ζητήματος. Προειδοποίησε ότι αυτή η πορεία μπορεί να οδηγήσει σε κρίση και πολεμική σύγκρουση, περιγράφοντας τον κίνδυνο κλιμάκωσης που διακρίνει στην τουρκική στάση.
Γιατί αμφισβητούν την «απλή ενημέρωση»
Ο Ιωάννης Μάζης εστίασε στους όρους που, όπως ανέφερε, θέτει ο Χακάν Φιντάν: να μη θιγούν το status quo και τα κυριαρχικά δικαιώματα που επικαλείται η Τουρκία. Κατά την εκτίμησή του, μια ενημέρωση υπό αυτούς τους όρους ενέχει κίνδυνο αποδοχής του τουρκικού πλαισίου.
Στη συζήτηση παρουσιάστηκε και η κυβερνητική θέση ότι άλλο είναι η αδειοδότηση και άλλο η απλή ενημέρωση, με άδεια να ζητείται μόνο από την Ελλάδα και χωρίς νομικές συνέπειες από την ενημέρωση.
Ο Καλεντερίδης επέμεινε, ωστόσο, στην πολιτική διάσταση: το κρίσιμο ερώτημα, κατά τον ίδιο, είναι ποιος τουρκικός στόχος εξυπηρετείται ώστε η Άγκυρα να μην επαναλάβει την αποστολή πολεμικών πλοίων. «Δεν μπορούμε να ξεγελάσουμε τους Τούρκους», τόνισε.
Κοινός άξονας των παρεμβάσεών τους ήταν η ανάγκη η Ελλάδα να συνδέσει τη διεθνή προβολή των θέσεών της με συνεπή στρατηγική και να αξιολογήσει την υπόθεση του καλωδίου με βάση τις πολιτικές επιδιώξεις της Τουρκίας.