Σαφές προειδοποιητικό μήνυμα προς όσους επιχειρούν να παρεμποδίσουν την πολιτική μετάβαση στη Λιβύη στέλνει η Ουάσιγκτον, μέσω του Μασάντ Μπούλος, συμβούλου του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Μπούλος προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα διστάσουν να επιδιώξουν αυστηρές συνέπειες για όσους υπονομεύουν σκόπιμα τις προσπάθειες πολιτικής σταθεροποίησης και ενοποίησης της χώρας.
«Ορισμένοι πιστεύουν ότι θα αποκομίσουν οφέλη εμποδίζοντας τη μετάβαση»
«Ορισμένοι που παρεμποδίζουν τη διαδικασία πιστεύουν ότι θα αποκτήσουν πλεονεκτήματα εάν σταθούν εμπόδιο στην πολιτική μετάβαση στη Λιβύη», υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Παράλληλα, χαιρέτισε την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την παράταση της εντολής της αποστολής των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη.
Και κάπου εδω χθες η Ελλάδα, αντέδρασε!
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε την ανανέωση της εντολής της Αποστολής Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL) για ακόμη έναν χρόνο, έως τις 31 Οκτωβρίου 2027, με την Ελλάδα και τη Ρωσία να δηλώνουν αποχή από την ψηφοφορία.
Τα βασικά καθήκοντα της αποστολής, όπως προβλέπονται στην Απόφαση 2542 του 2020, είναι μεταξύ άλλων η διαμεσολάβηση για μια πολιτική διαδικασία υπό λιβυκή ηγεσία και χωρίς αποκλεισμούς, η στήριξη της εφαρμογής της εκεχειρίας, η προώθηση του κράτους δικαίου και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η ψηφοφορία ακολούθησε δύσκολες διαπραγματεύσεις με διαφωνίες τόσο για την πολιτική διαδικασία στη Λιβύη, όσο και για τις αναφορές στη θαλάσσια ασφάλεια και στο διεθνές δίκαιο. Το Ηνωμένο Βασίλειο, που είχε την ευθύνη σύνταξης του σχεδίου Απόφασης, προχώρησε σε τέσσερις αναθεωρήσεις, ενώ η διαδικασία σιωπηρής έγκρισης διακόπηκε τρεις φορές.
Ιδιαίτερο ζήτημα για την ελληνική πλευρά αποτέλεσε η διατύπωση σχετικά με τις υποχρεώσεις των λιβυκών παραγόντων βάσει του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας.
«Χαιρετίζουμε τη χθεσινή ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας για την παράταση της εντολής της αποστολής του ΟΗΕ στη Λιβύη», δήλωσε.
Στόχος μία ενιαία κυβέρνηση στη Λιβύη
Σύμφωνα με τον Μπούλος, η αποστολή των Ηνωμένων Εθνών λειτουργεί συμπληρωματικά προς την αμερικανική πρωτοβουλία, η οποία αποσκοπεί στη δημιουργία μίας ενιαίας εκτελεστικής αρχής.
Η νέα αυτή αρχή θα πρέπει να είναι πλήρως ικανή να ασκεί την κυριαρχία του λιβυκού κράτους και να διασφαλίζει τη λειτουργία των θεσμών.
Προειδοποίηση για κυρώσεις
Ο σύμβουλος του Τραμπ υπενθύμισε ότι το πλαίσιο της Επιτροπής Κυρώσεων προβλέπει μέτρα εναντίον προσώπων που εμποδίζουν την πολιτική διαδικασία.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα διστάσουν να επιδιώξουν την επιβολή σοβαρών συνεπειών σε όσους σκόπιμα παρεμποδίζουν αυτή την πρωτοβουλία», ξεκαθάρισε.
Τέλος, επανέλαβε ότι η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις προσπάθειες υπό λιβυκή ηγεσία, σε συντονισμό με την αποστολή του ΟΗΕ.
Τελικός στόχος παραμένει η διεξαγωγή εκλογών, η πολιτική σταθερότητα και η αποκατάσταση της ενότητας της Λιβύης.
Έστειλε έμμεσα όμως μήνυμα στην Ελλάδα;
Σε μια ιδιαίτερα σημαντική διπλωματική κίνηση προχώρησε η Ελλάδα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, επιλέγοντας την αποχή κατά την ψηφοφορία για την ανανέωση της εντολής της Αποστολής Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL), έως τις 31 Οκτωβρίου 2027. Την ίδια στάση τήρησε και η Ρωσία.
Στο επίκεντρο της ελληνικής αντίδρασης βρέθηκε το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, καθώς και η προσπάθεια της Αθήνας να συμπεριληφθεί στο ψήφισμα σαφής αναφορά στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας.
Σκληρές διαπραγματεύσεις και ελληνική παρέμβαση
Η διαδικασία χαρακτηρίστηκε από έντονες διαφωνίες, με το Ηνωμένο Βασίλειο να προχωρά σε τέσσερις αναθεωρήσεις του σχεδίου απόφασης.
Η Ελλάδα, έχοντας τη στήριξη των υπόλοιπων Ευρωπαίων εταίρων της στο Συμβούλιο Ασφαλείας, επιδίωξε να διασφαλίσει ότι η Λιβύη θα κληθεί να σεβαστεί τις διεθνείς υποχρεώσεις της.
Ωστόσο, η Κίνα και τρία αφρικανικά κράτη εξέφρασαν αντιρρήσεις, θεωρώντας ότι η συγκεκριμένη διατύπωση ξεπερνούσε το πλαίσιο της ανανέωσης της αποστολής.
Η σταδιακή αποδυνάμωση της αναφοράς προκάλεσε την αντίδραση της Αθήνας, η οποία διέκοψε τη διαδικασία σιωπηρής έγκρισης.
Το τουρκολιβυκό στο επίκεντρο
Οι εξελίξεις συνδέονται με την αναφερόμενη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου.
Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν καταγγείλει τη συμφωνία, υπογραμμίζοντας ότι παραβιάζει τα θαλάσσια δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τους.
Παράλληλα, το Συμβούλιο Ασφαλείας υποστήριξε την προοπτική ενοποίησης των λιβυκών θεσμών και διεξαγωγής εκλογών εντός 24 μηνών.
Η ελληνική αποχή καταγράφει τη δυσαρέσκεια της Αθήνας για την τελική διατύπωση και αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη διπλωματική αντιπαράθεση γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο.