Σε νέα κλιμάκωση της επιθετικής ρητορικής απέναντι στην Ελλάδα προχώρησε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, θέτοντας εκ νέου ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών και συνοδεύοντας τις δηλώσεις του με ευθείες προειδοποιήσεις.
Οι τοποθετήσεις του Τούρκου προέδρου έγιναν κατά την επιστροφή του από το Κιργιστάν και στον απόηχο της τουρκικής ρηματικής διακοίνωσης, αλλά και της συμφωνίας για την ελληνική πολυεπίπεδη αμυντική θωράκιση, γνωστή ως «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Ερωτηθείς από δημοσιογράφο πώς θα αντιδράσει η Τουρκία εάν η Ελλάδα συνεχίσει να ενισχύει στρατιωτικά νησιά τα οποία η Άγκυρα χαρακτηρίζει «αποστρατιωτικοποιημένα», ο Ερντογάν απάντησε:
«Τι πρέπει να κάνουμε; Ποια είναι η ευθύνη μας; Να κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο».
Η διατύπωση αυτή εκλαμβάνεται ως νέα προειδοποίηση προς την Αθήνα, καθώς ο Τούρκος πρόεδρος απέφυγε να προσδιορίσει ποια ακριβώς μέτρα εννοεί. Παράλληλα, επιχείρησε να παρουσιάσει την Τουρκία ως την πλευρά που επιδιώκει σχέσεις καλής γειτονίας, υποστηρίζοντας ότι οι τουρκικές κινήσεις δεν βρίσκουν αντίστοιχη ανταπόκριση από την Ελλάδα.
«Λέμε ότι θέλουμε να προχωρήσουμε με την Ελλάδα με βάση την καλή γειτονία. Αν μπορούσαμε απλώς να υψώσουμε τη φωνή μας από την ηπειρωτική μας χώρα, από το Κας, στην Ελλάδα, θα μας άκουγαν, έτσι δεν είναι; Αλλά ήμασταν ειλικρινείς σε κάθε θέμα. Ήμασταν το εποικοδομητικό μέρος. Ωστόσο, τις περισσότερες φορές δεν έχουμε δει μια αμοιβαία απάντηση στις καλές μας προθέσεις», δήλωσε.
«Η Ελλάδα πρέπει να αλλάξει πορεία»
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επανέλαβε τον ισχυρισμό ότι η Τουρκία δεν διατηρεί εδαφικές βλέψεις απέναντι σε άλλη χώρα, σημειώνοντας, ωστόσο, ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να επιτρέψει την παραβίαση όσων θεωρεί δικά της δικαιώματα.
«Η Ελλάδα πρέπει να καταλάβει το εξής: Η Τουρκία δεν έχει βλέψεις σε εδάφη κανενός, αλλά δεν θα επιτρέψει σε κανέναν να παραβιάσει τα δικά της δικαιώματα», υποστήριξε.
Στη συνέχεια επικαλέστηκε τις διεθνείς συνθήκες, επιχειρώντας να στηρίξει το τουρκικό αφήγημα για το καθεστώς των νησιών του Αιγαίου.
«Η Ελλάδα πρέπει να αλλάξει πορεία από αυτό το λάθος μονοπάτι και να εγκαταλείψει τη στρατιωτικοποίηση των νησιών που έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Αθήνα απορρίπτει σταθερά τις τουρκικές αιτιάσεις, επισημαίνοντας ότι η αμυντική θωράκιση των νησιών συνδέεται άμεσα με την τουρκική στρατιωτική απειλή, την παρουσία ισχυρών αποβατικών δυνάμεων στα μικρασιατικά παράλια και το εν ισχύι casus belli της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης.
Η αναφορά στην Ιστορία
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το γεγονός ότι ο Ερντογάν επέλεξε να συνδέσει την προειδοποίησή του με αναφορά στην Ιστορία.
«Η αγνόηση και η παραβίαση διεθνών συνθηκών δεν θα ωφελήσει κανέναν. Όποιος ερμηνεύει την ήρεμη και λογική προσέγγιση της Τουρκίας ως αδυναμία, το λέω ανοιχτά, κάνει ένα σοβαρό λάθος», δήλωσε και πρόσθεσε:
«Η Ιστορία είναι ένας πολύ καλός οδηγός για όσους μαθαίνουν από αυτήν».
Η χρονική συγκυρία των δηλώσεων δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Η αναβάθμιση της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος και η συμφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» φαίνεται να προκαλούν έντονη ενόχληση στην Άγκυρα, η οποία επαναφέρει το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης κάθε φορά που η Ελλάδα προχωρά στην ενίσχυση της άμυνάς της.
Πίσω από τη φρασεολογία περί «καλής γειτονίας», η τουρκική ηγεσία διατηρεί στο τραπέζι το σύνολο των μονομερών διεκδικήσεών της και επιχειρεί να μετατρέψει ένα ζήτημα ελληνικής εθνικής άμυνας σε αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Η νέα παρέμβαση Ερντογάν αποτελεί ακόμη μία υπενθύμιση ότι η περίοδος χαμηλών τόνων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν συνοδεύτηκε από εγκατάλειψη της αναθεωρητικής ατζέντας της Άγκυρας.