Μια εντυπωσιακή μεταβολή στη δημόσια στάση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στην Ελλάδα, το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες διέκρινε ο Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στον Real FM.
Ο στρατηγικός αναλυτής εκτίμησε ότι πίσω από την αισθητά ηπιότερη εικόνα που παρουσίασε ο Τούρκος πρόεδρος κατά την παρουσία του στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει παρασκήνιο σε ανώτατο επίπεδο μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον.
«Κάτι έχει γίνει σε επίπεδο κορυφής μεταξύ Ερντογάν και Λευκού Οίκου», υποστήριξε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι στην τουρκική ηγεσία τέθηκαν συγκεκριμένοι όροι για τη διατήρηση της αμερικανικής υποστήριξης.
«Πρωτοφανής» αλλαγή ρητορικής απέναντι στην Ελλάδα
Ο Σάββας Καλεντερίδης στάθηκε ιδιαίτερα στις δηλώσεις του Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, σημειώνοντας ότι ο Τούρκος πρόεδρος εμφανίστηκε πολύ διαφορετικός σε σχέση με την ένταση και τις προκλήσεις της προηγούμενης περιόδου.
Υπενθύμισε ότι ο Ερντογάν μίλησε για Ελλάδα και Τουρκία ως δύο χώρες που δεν είναι εχθροί αλλά σύμμαχοι, ενώ έκανε λόγο για επίλυση των διαφορών στο Αιγαίο με βάση το διεθνές δίκαιο.
Κατά τον Καλεντερίδη, πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική μετατόπιση στη ρητορική της τουρκικής ηγεσίας, ειδικά όταν τέτοιες διατυπώσεις γίνονται ενώπιον διεθνούς ακροατηρίου.
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις και το μήνυμα του Λευκού Οίκου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συνάντηση του Ερντογάν με επικεφαλής μεγάλων αμερικανικών επιχειρήσεων στο «Τουρκικό Σπίτι» της Νέας Υόρκης.
Ο Καλεντερίδης αντιπαρέβαλε αυτή την εικόνα με την έντονα αντιισραηλινή και αντιδυτική ρητορική που είχε κυριαρχήσει στην Τουρκία το προηγούμενο διάστημα, κάνοντας λόγο για εμφανή αντίφαση.
Στο πλαίσιο αυτό εκτίμησε ότι η αλλαγή συμπεριφοράς δεν είναι τυχαία, αλλά συνδέεται με όρους και απαιτήσεις που, κατά την ανάλυσή του, τέθηκαν στον Ερντογάν από την αμερικανική πλευρά.
«Έφυγε χωρίς F-35»
Ο Σάββας Καλεντερίδης αναφέρθηκε και στις μεγάλες εμπορικές συμφωνίες με αμερικανικές εταιρείες, μεταξύ αυτών και συμφωνία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων με την Boeing.
Παρά όμως το οικονομικό άνοιγμα προς τις ΗΠΑ, τόνισε ότι το βασικό τουρκικό αίτημα για επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35 δεν ικανοποιήθηκε.
«Έφυγε με άδεια χέρια. Δεν πήρε τα F-35», σημείωσε.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το πρόβλημα εξακολουθεί να συνδέεται άμεσα με το ζήτημα των ρωσικών συστημάτων S-400.
Το σενάριο των S-400 και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες για πιθανή απομάκρυνση των S-400 από την Τουρκία, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να εμφανίζονται ως πιθανός προορισμός τους.
Εξήγησε ότι, λόγω των όρων της αρχικής συμφωνίας με τη Μόσχα, απαιτείται ρωσική συγκατάθεση για οποιαδήποτε μεταβίβαση των συστημάτων σε τρίτη χώρα.
Όπως είπε, η διαδικασία θα μπορούσε να προχωρήσει μόνο εφόσον υπάρξει επίσημο αίτημα και συγκεκριμένη συμφωνία με τον υποψήφιο αγοραστή.
Παράλληλα, όμως, υποστήριξε ότι το Ισραήλ έχει παρέμβει στις σχετικές διεργασίες, λόγω της ιδιαίτερης στρατηγικής σχέσης που διατηρεί με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η Σαουδική Αραβία και οι Συμφωνίες του Αβραάμ
Ένα ακόμη σημαντικό γεωπολιτικό μέτωπο που ανέδειξε ο Σάββας Καλεντερίδης αφορά τη Σαουδική Αραβία και τις σχέσεις της με το Ισραήλ.
Αναφέρθηκε σε επαφές που, σύμφωνα με όσα παρουσίασε, πραγματοποιούνται μεταξύ του Ισραήλ, αραβικών κρατών και των Ηνωμένων Πολιτειών με επίκεντρο την ασφάλεια της περιοχής και την απειλή των Χούθι.
Κατά την εκτίμησή του, ενδεχόμενη ισραηλινή στήριξη προς τη Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να συνδεθεί με μια ευρύτερη διαδικασία προσέγγισης του Ριάντ με το Ισραήλ και πιθανή ένταξή του στις Συμφωνίες του Αβραάμ.
«Εάν γίνει αυτό, πρόκειται για μία σοβαρότατη εξέλιξη που θα επηρεάσει τις ισορροπίες στην περιοχή», τόνισε, προσθέτοντας ότι οι συνέπειες μιας τέτοιας αναδιάταξης θα φτάσουν μέχρι την Ελλάδα και την Κύπρο.
Στο επίκεντρο ο Χαφτάρ και το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Ιδιαίτερη σημασία έδωσε και στην παρουσία του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ στις περιφερειακές διεργασίες.
Ο Καλεντερίδης συνέδεσε τις εξελίξεις στη Λιβύη με το τουρκολιβυκό μνημόνιο και με τη στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου για το Ισραήλ.
Επικαλέστηκε δημοσίευμα της Jerusalem Post, σύμφωνα με το οποίο ισραηλινοί στρατιωτικοί και υπηρεσιακοί μηχανισμοί εξετάζουν τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η τουρκική αεροναυτική παρουσία στον θαλάσσιο διάδρομο της Ανατολικής Μεσογείου.
Κατά τον ίδιο, το Ισραήλ αντιμετωπίζει τη συγκεκριμένη περιοχή ως ζωτικής σημασίας γραμμή επικοινωνίας και ανεφοδιασμού.
Η ενδεχόμενη ενίσχυση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας πάνω στον άξονα που επιχειρεί να δημιουργήσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο αποκτά, συνεπώς, πολύ ευρύτερη διάσταση από μια απλή ελληνοτουρκική διαφορά.
«Μπορούν να αλλάξουν οι ισορροπίες και στη δική μας περιοχή»
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Σάββας Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια σειρά παράλληλων διεργασιών —από τις σχέσεις ΗΠΑ και Τουρκίας μέχρι το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία, τα Εμιράτα και τη Λιβύη— οι οποίες είναι αλληλένδετες.
«Είναι σε εξέλιξη πραγματικά πολύ σημαντικές διαδικασίες που το επόμενο διάστημα, ανάλογα με την κατάληξή τους, μπορεί να αλλάξουν και τις ισορροπίες μέχρι και στη δική μας περιοχή», επισήμανε.
Ο Νίκος Χατζηνικολάου προανήγγειλε νέα συζήτηση με τον Σάββα Καλεντερίδη για το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, τις ελληνοτουρκικές κινήσεις και το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου, με τον αναλυτή να απαντά πως και σε αυτά τα μέτωπα «έχουμε δυνατά πράγματα να πούμε».