Τον κίνδυνο μια διευθέτηση για την προώθηση του ηλεκτρικού καλωδίου να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ως επιχείρημα αποδοχής των θαλάσσιων διεκδικήσεών της ανέδειξε ο Γιάννος Χαραλαμπίδης, κατά την παρέμβασή του στο ΣΙΓΜΑ. Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκε το ενδεχόμενο ενημέρωσης της Τουρκίας από τη Γαλλία αντί της Ελλάδας, καθώς και οι ευρύτερες τουρκικές επιδιώξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι τάσσεται υπέρ της υλοποίησης του καλωδίου. Η προειδοποίησή του αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσει το έργο και τις συνέπειες που ενδέχεται να έχουν οι σχετικοί χειρισμοί για τις ελληνικές θέσεις.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος ενημερώνει
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Άγκυρα επιχειρεί, μέσω της πίεσης που ασκεί, να εξασφαλίσει μια ενέργεια την οποία θα μπορούσε στη συνέχεια να παρουσιάσει ως αναγνώριση δικαιοδοσίας στις περιοχές από τις οποίες θα περάσει το καλώδιο.
Σε αυτό το πλαίσιο, εξέτασε τη φόρμουλα κατά την οποία η Γαλλία θα αναλάμβανε να ενημερώσει την Τουρκία. Όπως υποστήριξε, η μεταφορά της ενημέρωσης από την Αθήνα στο Παρίσι δεν εξαλείφει αυτομάτως τον κίνδυνο για την ελληνική πλευρά.
Το επιχείρημά του είναι ότι, εφόσον Ελλάδα και Γαλλία συνεργάζονται για το έργο, η Τουρκία θα μπορούσε να ισχυριστεί πως η γαλλική ενέργεια έγινε κατόπιν συνεννόησης με την Αθήνα. Θα επιχειρούσε έτσι, κατά την εκτίμησή του, να προβάλει τη συγκεκριμένη κίνηση ως ένδειξη σιωπηρής ελληνικής αποδοχής.
Ο κίνδυνος για τους επόμενους χειρισμούς
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης συνέδεσε αυτή την προειδοποίηση με το ενδεχόμενο η Τουρκία να απαιτήσει μελλοντικά ενημέρωση από άλλα πλοία ή ακόμη και άδεια για γεωτρήσεις σε περιοχές όπου προβάλλει διεκδικήσεις.
Σε μια τέτοια περίπτωση, εκτίμησε ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να επικαλεστεί αντιφατική ελληνική συμπεριφορά: από τη μια, την προηγούμενη ενημέρωσή της μέσω της Γαλλίας και, από την άλλη, την ελληνική αντίδραση σε νέες τουρκικές απαιτήσεις.
Πρόκειται για τον κίνδυνο που περιέγραψε ως «σιωπηρή αποδοχή», επιμένοντας στην ανάγκη πρόληψης δυσμενών εξελίξεων πριν δημιουργηθούν περιθώρια αξιοποίησης των ελληνικών χειρισμών από την τουρκική πλευρά.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η άσκηση δικαιωμάτων
Περνώντας στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτήρισε παράνομο, προειδοποίησε για την απόσταση ανάμεσα στην κατοχύρωση δικαιωμάτων και στη δυνατότητα άσκησής τους στην πράξη.
Παραλληλίζοντας τον κίνδυνο παγίωσης τετελεσμένων με την περίπτωση του ψευδοκράτους, τόνισε ότι δεν αρκεί η επίκληση της παρανομίας όταν η άλλη πλευρά επιχειρεί να επιβάλει εμπόδια επί του πεδίου.
Η τουρκική προσέγγιση προς την Αίγυπτο
Ξεχωριστό μέρος της παρέμβασής του αφορούσε την τουρκική προσέγγιση προς την Αίγυπτο. Παρουσιάζοντας χάρτες, υποστήριξε ότι η Άγκυρα προβάλλει ως προσφορά θαλάσσιες εκτάσεις που, σύμφωνα με την ανάλυσή του, αντιστοιχούν σε δικαιώματα της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο ίδιος εξέφρασε την εκτίμηση ότι η Αίγυπτος δεν θα προχωρήσει εύκολα σε συμφωνία με την Τουρκία, λόγω των υφιστάμενων συμφωνιών και συμφερόντων της. Ωστόσο, δεν απέκλεισε η Άγκυρα να επιδιώκει μια μερική συμφωνία οριοθέτησης.
Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να υπηρετεί την τουρκική επιδίωξη να παρεμβληθεί στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, αξιοποιώντας την απουσία μεταξύ τους οριοθέτησης ΑΟΖ.